Blog Rig 158

Toro hakaipe (pravo) tano garantirime, so šhaj khere thaj so na-ani vonrednikani ikerin Dikhen amen panšto di Roma Press..

Ano barabutno buthi kheripe ko nijamalo (pravno) zorarkeripe maškar trin subjektoja, Birađjakiri organizacija baš pravnikoja Roma, IRIZ thaj o Roma Press, Akharaja tumen o avutno vakti te oven amensar ano amaro barabutno vazdipe o nijamlaipaski (pravno) zor (zajaknuvane) maškar e Roma sa dejbaja vas  sar trubul  te roden thaj te araken tumaro nijamalipe (pravo, hako)  thaj sakone nijamalipnaske sar te araken i solucija (resenie).

Maj but avdive  pagerenapes e hakaja e romengere ano pobuter segmenteja thaj sa odova kerlapes  taro naeduciribe ( obrazovanie) e kanonipnasko (zakonitost) thaj akava sigo valani te meninelpes  sostar alarmatno si maškar i romani khedin sostar upral olende kerlapes manipulacija thaj sakana dujrarde thaj ulavde  tar sasto sistemi ani sakoja umal fundav (osnova-pole).

Sa odoleske akharaja tumen ano maj hari amare štar tematska dijalogoja savende  ka ovel tumen šajipe  te diken prezentacie, diskusie thaj prekal savende  ka khera sa te vazdelpes o interes ani Romani zaednica baš pobaro informiripe ko đjandipe pumara hakaja thaj obvrske ko vakti kana i them araklagovela ani  vonrednikani ikerin thaj pandemija.

Правно зајакнување е она што се случува кога обичните луѓе, дури и нај маргинализираните, се способни сами да го користат правото за да најдат конкретни решенија за нивните секојдневни правни проблеми и да бараат отчетност од властите.

Ромската заедница, во регионот, како и во Македонија функционира на маргините на општеството. Нискиот социо-економски статус, социјалната исклученост, нивото на образование итн. Се карактеристични линии кои се препознатливи за ромската заедница. Но, законската (не) писменост на заедницата е алармантна. Поради оваа ситуација, заедницата најчесто е манипулирана, експлоатирана и секогаш (не) законски изоставена од системот на која било основа. Правната писменост и упатството е повеќе од потребно.

Денес, голем број на случаи на повреда на правата, приватноста, интегритетот на ромските семејства во нивните средини и домови се евидентни од полицијата, државните комисии, органите на локалната самоуправа итн. Од друга страна, нивото на застапување за нивните права во ромската заедница се на минимално ниво, што се должи на недостаток на информации, покрај горенаведените причини.

Во оваа насока, Здружението на правници Роми, Здружението  ИРИЗ  како и Едиствениот препознатлив ромски портал РОМА ПРЕСС, спроведуваат иницијатива за правно организирање и описменување на Ромската заедница.

Кон нашата заедничка насока планирани се 4 тематски единици со  презентација и дискусии, каде преку истите, Ромската заедница ќе има можност да го подигне нивото на информираност, нивото на знаења и постапување во поглед на своите права и обврски во миротворни услови но во вондредна сосотјба и пандемија во државата.

Hazri kerga: Erdjan M.Nedmedin A-Roma Press

8 – Juli trubul te tavdel o adelatibe mujal o Ninoslav Jovanovic-Malcansko berberi..

Ano fundavno adelati  ko Niš erati ikergapes  hazrkeripe o ročište anglal o adelatibe  tar Ninoslav Jovanovič, pendjardo sar ,,Malčansko  berber ” savo vov čhorga e 12 beršengere čhajorija.  Aso e adelateskoro procesi valani te tavdel ano 08 Juli.

Sar so vakerlapes o  Jovanovič valani te ovel adelatimo prekal o bangerde kanonija baš kidnapiribe thaj siluvibe. I Familija vakerla  so von na vakerga poro irišinlu(izvinibe)ko kerde sa  akala bangerde kotora  thaj,  ola đjakerena o adelati  (sud) maj hari so trubul te keren te denle đeza (zatvor) taro sa đjivdipnaskoro phanlipe (dozivotno).

Salde te irana tumaro gndipe akaja čipota sas kerdi anop 20 dekemvri ano Brco Brod, thaj pali ejna divesesngo sa rodipe saste thana ano pašipe akale thanenge arakle  e čhajorija ano jek mukhlo kher ko gav Pasjaša, aso o berberi  garavgapes đji ko  5 januari  thaj palo adava sas astardo tar policija ano gav  Malja. Đji akana o Ninoslav Jovanovič sas penđarutno asavke bangerde kotorenge kerde ani Srbija thaj sinele đeza panlipe nakavdo tar 10 đji 12 berša.

Во  судот во Ниш вчера се одржа подготвителното  рочиште пред судењето на Нинослав Јовановиќ, попознат како „Малчанскиот бербер“, за киднапирање на дванаесетгодишно девојче. Судскиот процес  треба да започне на 8 јули.

Според наводите од Високиот суд, озлогласениот Нинислав Јовановиќ, на рочиштето  затворено за јавноста, се изјасни за виновен за обвинението за кое се товари за кривични дела киднапирање и силување.

Родителите на девојчето исто така велат дека Нинослав Јовановиќ не се извинил за кривичното дело против нивната малолетна ќерка и дека очекуваат судот да му изрече најстрога казна по завршувањето на постапката, што во овој случај е доживотен затвор.

Ве потсетуваме дека Јовановиќ ја киднапирала девојката на 20 декември минатата година во Брцо Брод. После деветдневно интезивно пребарување, девојчето е пронајдено во селото Пасјаша, додека берберот се криеше во Малја до 5 јануари, и тогаш  беше уапсен во селото Малја. Јовановиќ во два наврати беше осуден за силување и одлежа  казна од по 10 и 12 години затвор.

Hazri kerga: Nedmedin A-Roma Press lendo tar: http://www.portal-udar.net/pred-visim-sudom-u-nisu-8-jula-pocinje-sudjenje-malcanskom-berberinu/

 

 

 

 

I Topaana but fori araklagovela ano bare deponie e dizutne nane čhale khanikastar..

I Kupatni Topaana koja so arakhlovela ki komuna Čair veke deceniencar napalal arakhlovela ko jek deponijakoro hausi. Sekova dive akava than ličinela sar jek tikni drisla kote so khedenape o deponije tari sasti diz.

Ko salde akava tikno than kedenape o bare gunoja tari kupatni Topaana kola so o Romano đijani frdelalen.

Sekova kurko o Javno Pretprijatije Komunalna Higiena avena te kheden o gunoja numa odova nane ničhale (diveseski buti) ki te šhaj te vazdelpe i gnd e Romengiri te na čhuden pobuter akate pire gunoja.

Ki sasti katastrofa, ko šartija ( uslovija)kana i komuna Čair si jek taro o glavno žaristija e Korona viruseskere ki diz Skopje, i korkori komuna kerela hem hari zorija te šhaj akaja deponija akatar te cidelpe bašho sakana.

Odova sebepi terne Romane aktivistija akharena ki arka e Romane birađakere organizacijen thaj dizutnikane amalipnen te len o bukja ko pire vasta.

Rodena: Telal ko hem sig vakti thaj šartija te dikhenpe e vaslegarutnencar tari komuna Čair te šhaj akava than te prekerelpe ko than bešhibaske e đzijaneske. Te čhivenpe klupe thaj te ogradinelpe o than thaj agar te cidelpe bašho  sakana akaja deponija.

AVAJA, SUMNAL, MIR, IRHOM THAJ JAVERA I TOPAANA ADZIKERELA TUMARI ARKA SAR SO TUMEN BERSHENCAR DZIVDINENA TARI LAKIRI ARKA .

Hazri kerga: Erđan M.- Roma Press

Presidenti tar Khedipe(Sobranie) vashraminga o rešenie bas alosaribe ko 15-Juli..

Presidenti tar Khedipe e Republika Utarale Makedonijatar, Talat Đaferi informiringa so si andi Solucija (rešenie) baš hramovibe nevutne  anglalvakteskere alosaribe baš bičalde (pratenikija) ano Khedipe. E alopsaribe ka ikergoven ano 15 juli 2020 berš, o jekhajek dokumenti erati tano vashramovimo thaj arhivirimo hem bičaldo đji Raštarkiri alosaribnaski komisija, đji Ministeriumi baš avrune buka  thaj đji ko Ministeriumi baš nijamalipe(pravda) odoleja denga ko đjandipe so si ikherde sa e vaktija thaj dive palunipnaja sar so vakerela o Ustavi e Makedonijako.

Претседателот на Собранието на РСМ, Талат Џафери информираше дека Решението за распишување на предвремените избори за пратеници во Собранието на 15 јули 2020 година го потпишал синоќа и истото е архивирано и пратено до Државната изборна комисија, до Министерството за надворешни работи и до Министерството за правда, со што се запазуваат роковите за деновите утврдени во Уставот.

Roma Press

15 -Juli Alosaribe ani Makedonija-bare pharipnaja araklapes solucija(resenie)..

Avdive  ani press konferencija ki bešin e partijake ko SDSM, O Presidenti Zoran Zaev havlarga o alosaribe ka oven ikherde ano 15 juli. Ano telefonsko lavkeribe kergum lafi thaj e Presidenteja tar VMROP DPMNE Hristijan Mickovski thaj vov vakerga o VMRO DPMNE lela than ano alosaribe ko 15 juli.

Ka anlarelpes nevi vonrednikani ikerin ani Makedonija, e alosariba save sakana ikergovena purano kurko  nedela akava fori ka ikergoven ko trinto di sreda,. Ano 13 thaj 14  ka den pumaro hango e nasvale tar korona thaj naštune manuša thaj sa okola  save thane ano hospitali  ja palem ani samoiZolacija thaj hronično nasvalutne. Alosaribnasko molko  ka thavdel tar 12 juli tar i ekvaši rak. O vakti e tavdipnaske o alosaribe  ko than savo sine đji akana đi ko 19:00 ari, akava fori ka tavdel đji ko 21:00 o ari, havlarga o Zaev ani press konferencija.

Го заклучуваме 15 јули, како датум за избори на кој ќе учествува и опозицијата, рече на денешната прес-конференција во партиското седиште претседателот на СДСМ Зоран Заев. Тој рече дека телефонски разговарал со лидерот на ВМРО-ДПМНЕ Христијан Мицкоски, којму потврдил дека неговата партија ќе учествува на избори на 15 јули. Бараа средината на јули, еве им средината на јули“, рече Заев. Тој го повика Мицкоски јавно да потврди дека ќе учествуваат на избори на 15 јули.

Заев исто така го повика претседателот Стево Пендаровски да прогласи нова вонредна состојба од 10 дена за изборите, според роковите, да бидат на 15 јули. Овој пат изборите, наместо во недела, ќе се одржат во среда, кога ќе биде прогласена за неработен ден. На 13 и 14 јули, понеделник и вторник, ќе гласаат болни и изнемоштени, заболени од коронависус, кои се лекуваат дома или во болница, сите во самоизолација и сите хронично болни. Изборниот молк ќе почне во недела на 12 јули на полноќ.

Наместо до 19 часот, како досега, сега ќе се гласа до 21 часот.

Roma Press-lendo https://www.slobodnaevropa.mk/a/30671838.html

Avdive 103- manuša neve nasvale tar Kovid 19 ani Makedonija..

Ano palune 24 arija kerde thane 841 testiribe, aso registririme thane neve nasvale 103 manuśa astarde e pandemijaja Kovid 19.

Saslarde avdive save thane mukhle ano kherutne šartoja lingarenapes 13 manisa thaj odova 10 tar Skopje, Prilep 2 thaj  Yetovo 1.

Во последните 24 часа се направени 841 тестирање, а регистрирани се 103 нови случаи на ковид-19.- Скопје 46- Куманово 6- Штип 6 -Прилеп 2- Тетово 17- Струга 9- Велес 3
– Битола 1- Охрид 3- Кавадарци 1- Гостивар 1
– Струмица 1- Свети Николе 1- Ресен 6

Починати се пет лица. На Клиниката за инфективни болести и фебрилни состојби почина пациент од Куманово (80г), хоспитализиран на 5 јуни. На Клиника за гастроентерохепатологија почина пациентка од Скопје (74г). Во ГОБ „8 септември“ починаа две лица од Скопје, пациентка (73г.) примена на 11 јуни и пациентка (45г) примена на 2 јуни. Во Клиничката болница во Тетово почина пациент од Тетово (65г) хоспитализиран на 6 јуни. Денеска Институтот за јавно здравје регистрира 13 оздравени пациенти. – Скопје 10
– Прилеп 2 – Тетово 1.

Rima Press- FB. Venko F.

 

Започна реновирањето на куќите на ромските семејства во Виница

Thavdela i jekto faza tar rekonstruribe  thaj renoviribe e khera tar maj telune socijalna kategorie tar Romane jerije ano agaar penđardo vinicako bloko 18. Ani akaja jekto faza rekonstrukcie kernapes ano 11 tar 22 astarde khera save valani te ovel lačharde akale proeketeja, Akala khera lingarenapes  sar maj bilače  thaj nanelen normalnikane shartoja(uslovija) đjivdipnaskere.

I rekontrukcija linagarelapes  telal o proekti  e Komunako Vinica-SDH, thaj aktiviteti pomašakarinela oleja  o CELIM-Makedonija  thaj o Romano resurnikano centrumi, thaj ano jek baš akava proekti dela  baro dumo o Kabineti tar Ministeri  bizo resori savo si zadolžime baš o lačharibe o đjivdipe e Romengoro ani Utarali Makedonija Muzafer Bajram. Aso sasto proekti tano finansirime tar Evropaki Unija.

Започна првата фаза на реконструкција и реновирање на куќи на најзагрозените ромски семејства во виничката населба Блок 18. Во оваа фаза ќе се реконструираат и реновираат 11 од вкупно 22 предвидени, кои се оценети како куќи со најлоши и штетни услови за живеење. Реконструкцијата и реновирањето на куќите е дел од Проектот „Обезбедување пристојни услови за домување за ромската заедница во Општина Виница – СДХ“, кој го спроведуваат ЦЕЛИМ Македонија и Ромски ресурсен центар, во соработка со Општина Виница и со Кабинетот на Министерот без ресор задолжен за спроведување на Националната стратегија за подобрување на состојбата на Ромите во Р.С. Македонија. Проектот е финансиран од Европската Унија.

Hazri kerga:Erdan M. Nedmedin A.-Roma Press

Колумна-Ете утре имаме избори па ШТО..

Ете утре имаме избори и што.. Политиките кои ги поддржувам(е)или ќе ги поддржуваме, во таа насока се поставува прашањето дали е битно подобрувањето на општественото живење на Ромите или нашата позиција и др. Генерално како Ромска заедница ги подржуваме сите политики на оваа или друга идна влада, бидејќи познато е дека владите и политичарите се менлива категорија, кои долго време тежнеат кон унапредување на правата на сите. Но не треба да се занемарува фактот дека долги години дискриминацијата  се уште постои кон Ромите како една немногу битна етничка заедница (барем така мислат еден голем број од Ромите во Република Северна Македонија па и пошироко), говорам не битна еве Зошто..

Што ако и утре имаме избори, позициите се тие кои едните велат ДА ние имаме добар договор во нашата коалиција, другите велат ДА  ни ветија дека ке ги имaме најдобрите високи позиции (аххх тие пусти позиции) и говорат ако правиме влада ние директно би им помогнале на нашата заедница, Но исто така сега постои и трета страна кои велат, ние немаме доверба ни во едните па ни во другите  дојде време судбината секој да си ја крои со свои раце и алатка.

Ромската подршка традиционално била секогаш дадена за едните или на другите но се поставува прашањето, колку од тие едните и другите им возвратија на Ромската заедница, Не говорам за лични садисфакции или позииции од политиките на одредени лидерчина кои цел живот се бореа за своја лична позиција и корист, туку во насока на тоа ШТО Е ПОДОБРЕНО КАЈ РОМСКАТА ЗАЕДНИЦА?.

Поради големата досегашна незаинтересираност за демократскиот развој на Република Северна Македонија од страна на политичките чинители, следејки им ги политичките договарања, позизиции и учевство на недобитните листи за пратеници и слично (посебно кон Ромската етничка заедница), се чини дека ние се уште ќе останеме само со декларативни гаранции во секое политичко делување. „Зошто„?

Пред најавувањето на водредните парламентарни избори во Северна Македонија, следам ама баш се – и токму при следењето на сите јавни настапи како и говорењата на претставниците од мојата Ромска заедница исто така, не е занемарувачки фактот од говорењето на сите останати заедници во Македонија, дури мислам дека пена им фати устата од тоа интеграцијата, интеграција и  интеграција па добро бе пријатели за каква интеграција говорите без останатите заедници (Интеграција за Ромите но без ромите), Интеграција, еднаквост или соживот-што значи како збор(термин) спојување на сите делови во една голема целина, но тука станува збор за целина од само два ентитета (Македонскиот и Албанскиот народ)  без останатите, без ромите тогаш за што говориме за интеграција ИЛИ?.

Почитувани ние сме во 21-век и токму во овој период со голема желба и задоволство сакам да ве потсетам  дека денес Ромите во Македонија се дообразувале, имаат високи едуцирани кадри (кои повеке неможат да се бројат на прсти) почнувајки од академски граѓани па и до доктори, тогаш мислам дека е време да береме памет и нашите јавни настапи да ги контролираме со вистинската бројка и пракса од нашето секојдневие, Сегашните процеси се вводат кон разединување и маргинализација на Ромите во Република Северна Македонија.

Дали ние како етничка заедница треба да се соочиме со фактот дека „црниот„ народ сеуште не е еднаков, прифатен и почитуван, За жал пријатели кај нас се уште постои расизам, говор на омраза и насилство на мнозинството врз малцинството, ДА се уште постои и се гледа преку медиумите, социјални мрежи како и во веб портали.

Сосема на крај, можеби со ова мое денешно пишување со доза на големо незадоволство и грижа на совест за позицијата на мојата заедница(ромска), одредени мои пријатели нема да се сложат! Но, едно знам ,,Кажи ја вистината и ако е болна”.

Но, се поставува и дополнително прашање, дали правиме нешто по однос на горе укажаното? Дали се трудат или превземаат демократски чекори најпрвин регистрираните ромските политички партии кои на секои избори би барале доверба и поддршка кај Ромскиот народ, здруженијата, асоцијациите, неформалните политички движења и иницијативите дека време е на таквите дејствија да реагираат, Или сите заедно мудро ги занемаруваат таквите случувања. Продолжуваме да си молчиме, молчиме и ке си молчиме ама до кога!

ЗАПОМНЕТЕ?- Ромите повеке не се ничиа сопственост..

(O Hramiphe-pišipe si ani Makedonikani čhib salde bašh jek buti, odoleja so manglum o vakeribe te resarel đji pobuvlo drabaripe-čhitibe te resarel hem ko  naroma-Irašinen-izvininen, te akele hramobaja ani aver čhib dukavgum tumen).

 

Автор-Севгул А.

Дипломиран по дет.крим-Безбедност

Ka tavdel OJA – NA i vodrednikani sostojba ani Makedonija-ka vakerel o Presidenti Pendarovski..

Ano avdisutno dive đjakerelapes  te ovele puterd vakeripe e Presidenti tar Utarali Makedonija Stevo Pendarovski, save lafeja ka vakeri sar bešena e bukija ani Makedonija, ka tavdeli e vodrednikane ikheripnaja i Makedonija, ka ovennli alosaribe thaj ka akhareli panda jek runda liderengo dikhibe tar bare partije  ani Utarali Makedonija.

Makedonija panda araklagovela ani buti sa e institucie tehnikane rađjaja, kaskkri buti thani salde  te organizirinel vodrednikane alosaribe save angapes olenge solucija te ikergoven ano 19 aprilo vakti savo nakhla, numa baš o resipe e epidemijako thaj Kovid 19 but fori ani Makedonija tavdela e ponodoripnaja tar vodrednikani bešin thaj našti ikergovena e  anavkerde alosaribna.

Avdive vakerlapes  so isi šajipe te oven hari po puterde e buka tar odova ka resarenli ano pašipe e pozicija thaj opozicija kana valani te oven ikherde parlametarnikane alosaribe ani Makedonija.

Ќе биде ли појасно како ќе продолжи функционирањето на земјата во идните месеци по денешното обраќање на претседателот на државата Стево Пендаровски најавено за напладне? Пендаровски се очекува да даде одговори на прашањата кога ќе има седница на Советот за безбедност и каква ќе биде одлуката за вонредната состојба поради коронакризата, што исто така би дало некаква насока и за тоа дали и кога би се одржале парламентарните избори во земјата.

Македонија функционира со техничка Влада, чијшто мандат е организирање парламентарни избори, и без Собрание, кое се распушти во февруари, за да бидат организирани предвремени парламентарни избори на 12 април. Пандемијата со коронавирусот ги промени плановите за изборите, па, така тие со Уредба со законска сила беа одложени односно прекинаа изборните дејствија. Земјата е во вонредна состојба од 18 март.

Roma Press-https://press24.mk/kje-se-obrati-pendarovski-napladne-kje-se-znae-dali-kje-bide-prodolzhena-vonrednata-sostojba

Republika Srpska putrela pe vudara bukarnibaske -Roma ka kuven ani buti salde 39 manuša..

Ani 75  bukarni Rađjaki bešin  tar Republika Srpska angapes  o Paluno lafi  leljaribnaske o Akciono planoja baš bukarnipe ani Republika Srpska  baš 2020 berš. Baš lingaripe  akava plano ano 2020 berš, dikhle lovengo učharipe akale aktivitetske trubul te harđingoven 10.928.106 KM thaj valani te khuven ani buti 2.209 manuša.

Ano akava plano leljarelapes thaj o dujto kotor saveja astarenapes vi manuša ki mangin bukarnibaske thaj korkoro bukarne thar manuša save nane kuvde ano bukarne thana: Čhave tar mudarde olengere dada askerija,RVI demobilizirime askerija tar VRS, aso o sasto aktiviteti ka lingarelpes prekal i programa,,Barabar te khera buti,,

Numa ano sa akala harđjime love thaj sasto proekti savo ka lingarelpes  ani Republika Srpska –Romenge si planirime te kuven ki buti salde 39 manuša.

Pobuter drabaran ano teluno linko.

На 75-та седница, Владата на Република Српска ја донесе Одлуката за усвојување на Акциониот план за вработување во РС за 2020 година. За спроведување на овој план во 2020 година, планирани се средства во вкупен износ од 10.928.106 КМ и се планира да се вработат 2.209 лица. Врз основа на искуството и степенот на примена на активните мерки од претходните години, како и средствата расположиви за финансирање на програми за вработување во 2020 година, предложено е спроведување на повеќе програми.

Втората програма вклучува поддршка за вработување и самовработување на невработените: деца на убиени борци, РВИ и демобилизирани борци на ВРС, и преку проектот „Заедно да работиме“. Ова е продолжение на вработувањето на ветерани, затоа што досегашните проекти даваат значителни резултати. За спроведување на оваа мерка се обезбедени средства во висина од 1.000.000 км, а 190 лица од овие категории за вработување.

Roma Press: lendo tar linko

http://www.portal-udar.net/vlada-rs-za-zaposljavanje-39-roma-230-hiljada-km/

 

 

 

 

 

 

- Reklam -

KOLUMNE