Blog Rig 14

Африм Гаши-Нека е честит 5 Ноември – Меѓународниот ден на ромскиот јазик!

Avdive ano niśankeripe o 5-to Noemvri dive e Romane ćhibjako, lela than thaj o Presidenti taro Khedipe e Makedonijako, Afrim Gaśi.
Teleder daja tumen śhajipe te drabaren oleskkro mesažo.
👇👇👇
Почитувани сограѓани Роми,
Во име на пратениците во Собранието на Република Северна Македонија и во лично име, ви го честитам 5 Ноември ‒ Меѓународниот ден на ромскиот јазик.

Одбележувањето на овој датум значи дополнителна промоција на културната и на јазичната различност во нашата држава, како мултиетничко и мултикултурно општество, создадено од посебности кои создаваат синергија.
Од генерација на генерација, зборувајќи го насекаде низ светот, Ромите го пренесуваат низ историјата својот јазик, кој претставува културна врска меѓу различните ромски заедници во Европа.
Ромскиот јазик е нераскинлив дел од идентитетот на ромскиот народ и сведоштво за историјата на оваа заедница.

Преку јазикот, Ромите ја искажуваат и својата уникатна култура, која ја збогатува културна ризница во светот, во Европа и во Северна Македонија.

Нека е честит 5 Ноември – Меѓународниот ден на ромскиот јазик!

Мицкоски: Денот на ромскиот јазик е и потсетник дека мораме да го зачуваме овој јазик, да го негуваме и да се погрижиме дека ќе продолжи да живее и да се развива

Avdive ani Radji Makedonijaki niśankerelapes ko ućo nivelo o 5-to Noemvri sar dive e Romane ćhibjako, anglal o khedime kerga lafi o Presidenti e Raďjako Hristijan Mickovski.
👇👇👇
По повод 5-ти Ноември денот на Ромскиот јазик, во Владата на Република Северна Македонија, се обрати Претседателот на Владата г- дин Христојан Мицковски, пред присутните говореше за важноста на јазикот и богатата култура, историја на Ромите во Маледонија.

Денес, се собравме заедно за да одбележиме еден важен ден за ромската заедница– Денот на ромскиот јазик, кој секоја година се прославува на 5 ноември. Овој ден претставува можност да се потсетиме на значењето на ромскиот јазик, како и на богатата култура и историја на ромскиот народ, кои се суштински дел од нашето општество.

Ромскиот јазик е многу повеќе од само средство за комуникација. Тој е симбол на идентификација, на култура и на единството на ромската заедница низ целиот свет. Преку него се пренесуваат приказни, обичаи, песни и танци, кои се одржуваат од генерација на генерација. Јазикот е она што ја врзува една заедница, што и дава чувство на припадност и ја одржува нејзината автентичност.


Во последните неколку децении, се прават сериозни напори за заштита и унапредување на ромскиот јазик и култура. Сепак, се соочуваме со многу предизвици, бидејќи овој јазик е и понатаму под закана од губење поради асимилацијата и недостатокот на системска поддршка. Затоа, важно е да се потрудиме да ги охрабриме младите Роми да го зборуваат, учат и користат ромскиот јазик во нивните секојдневни животи. Образованието е од клучно значење. Образованието треба да биде достапно и инклузивно за сите, бидејќи само така ќе можеме да изградиме општество кое ги почитува сите култури и различности.

Образованието не треба да биде привилегија – тоа треба да биде право достапно за секој млад човек, без разлика на неговото потекло, економската состојба или етничката припадност. Но, за жал, постојат предизвици што спречуваат многу млади да ја добијат оваа шанса. Некои од нив се економските бариери, недостатокот на ресурси и нееднакви можности. Овие предизвици мора да ги надминеме заедно. Наша задача е да изградиме систем кој ќе овозможи квалитетно и достапно образование за сите. Токму затоа, инвестицијата во образованието е инвестиција во иднината. Со вложување во образованието, ние вложуваме во градење генерации кои ќе бидат подготвени да ги решат проблемите на иднината. Младите кои ќе создаваат иновации, ќе промовираат позитивни промени, практично градат посилно и поодговорно општество.

Денот на ромскиот јазик е и потсетник дека мораме да го зачуваме овој јазик, да го негуваме и да се погрижиме дека ќе продолжи да живее и да се развива. Грижата за јазикот е и грижа за иднината на ромската култура и нејзините вредности. Со поддршката на образованието, културните манифестации и меѓународните иницијативи, можеме да бидеме сигурни дека ромскиот јазик ќе продолжи да биде дел од нашето културно богатство.



Денес го одбележуваме денот на ромскиот јазик, но истовремено да се потсетиме и на потребата од заедничка работа за поголема инклузија и поддршка на ромската заедница. Сите ние, без разлика на етничката, религиозната или културната припадност, сме дел од една голема заедница – заедницата на човештвото. Само заедно, со меѓусебно почитување и разбирање, можеме да создадеме свет каде што секој јазик, култура и секоја приказна ќе имаат еднакво значење и ќе бидат слушнати и почитувани.

Нека овој ден биде инспирација за сите нас да ги почитуваме различностите, да го негуваме јазикот и да се стремиме кон поголема солидарност. Нека ромскиот јазик продолжи да живее и да се развива, носејќи го со себе духот и мудроста на неговиот народ, укажа пред присутните Мицковски.

Рома Пресс- Влада на РСМ.

Bahtalo 5-to Noemvro dive e Romane ćhibjako..video

Bahtalo thaj bute berśenge o sajdipe taro 5-to Noemvri dive e Romane ćhibjake.

5-to Noemvri tano o dive anavkerdo thaj ikjerdo taro UNESKO ko vakti taro 2009 berś, sar ćhib savi preperela e Romane zaednicako ani sasti Lumja(Svet).
Isi maskar i Romani ćhib hemime dijaletoja, numa sa adala dijalektoja berśencar djivdinge e Romencar, thaj kustik pali kustik i romani ćhib aćhili maśkar sa e roma sar jekutno barvalipe savestar sikavena peskoro identiteti, kultura, tradicija, historija thaj aver.

Maskarthemutno dive e Romane chibjako 5-to Noemvro tano shajipe, thaj baro hoshipe savestar kheraja lafi baripnaske e chibjako. E Roma trubuj hoshime te mangen te sajdinen peseskiri chib, thaj cachikane te kheren olake afirmiriphe, sostar tesi jek khedin(zaednica)savi na ikherela peseskkri chib tadani oj tani muli, thaj nanaj ola poro identiteti, achovela bipendjardi ano sasto sumnal.


5 -ти Ноември се одбележува денот на ромскиот јазик.
Инаку 5 – ти Ноември денот е прогласен за официјален светски ден на Ромскиот јазик,и за прв пат беше одбележан во 2009 година од страна на ,,УНЕСКО”се со една цел да се промовира и зачува Ромскиот јазик.

5-ти Ноември како ден на ромскиот јазик е можност па и голема гордост да се потсетиме на вредността и големината на ромскиот јазик, како заедница која по себе брои милионски број распостранет во целиот свет. Ромите треба да се гордеат со својот јазик, вистински сите заедно да работат во негово афирмирање,впрочем ако не го почитуваме ромскиот јазик, тогаш треба да се знае дека другите нема да не почитуваат како народ/заедница и сл.
Ромите како народ се распространети и живеат во многу различни земји, а со нив секогаш беа зачувани и негувани различните дијалекти. Со одбележуването на овој ден не само што се оддава почитт на јазикот, туку и на заедницата. Но, уште многу треба да се работи и твори на овој правец во подигнувањето на свеста за потребата за негување и изучуване на својот мајчин ромски јазик.

Video taro nakhlo berś ulavipe romane lileske ani sikhlovni BRH.

Hazri kerga:Nedmedin A.Fatmir M.- Roma Press

Mickovski- Amaro interes tano te kera buti aso na te hramona(piśjina)pismija..

Presidenti tari Raďji tari Republika Utarali Makedonija, Hristijan Mickovski avdive ani vizita ko avtodrumo Gostivar- Bukojćani,denga djevapija ko pucibna e zurnalistenho phanle e but proektencar save preperena ki umal tari infrastruktura, aso i raďja dela dumo e komunen ko 350 proektoja te kerelpes olenge realizacija, sebepeja soske odova tano ko śukar e dizutnenge ko olengere komune, vakerela o Mickovski.

Amaro interes tano te kjera buti e dizutnenge, aso na sar o avera angleder amende SDSM- DUI, opozicija pa akana isi olen vakti te piśinen lila(pismija), amen nane adava vakti, amen akana kjeraja buti ko interes amare dizutnenge.

Претседателот на Владата на Република Северна Македонија, Христијан Мицкоски денеска по извршениот надзор во работата на автопатската делница Гостивар – Букојчани, одговарајќи на новинарско прашање колку проекти се предвидени од транспортот и инфраструктурата, при отпочнувањето на првата фаза за капитални проекти од општините, информираше дека вкупно 350 проекти се предвидени, вклучително со дополната којашто треба да се случи до средината на месец ноември. Средствата кои ќе бидат наменети само за секторот транспорт се повеќе од 2 милијарди денари.

Наш интерес се граѓаните, ние работиме за нив. Не работиме како што работеше претходната разбојничка влада на СДСМ и ДУИ, да го гледаш својот интерес, па сега во опозиција ќе си пишуваме писменце, туку работиме за интересот на граѓаните. Тоа е она коешто е наш фокус ние не го губиме времето во пишување писменца, туку во работа и така и ќе продолжиме“, додаде премиерот.

Phaljaribe ko Skopsko Ćairi..

О Ministeriumi andrune bukenge havlarela bash o dive 27.10.2024 ko 22:25 ari ko Bit Pazar resarga prijava bash phaljaribe jagalestar(oruzje)thaj pagile o ďjamija taro jekh kher thaj duj vordona kaske lingarenapes ko alav taro A.S(40) taro Skopje,ano jekh pagle o ďjamija thaj aver kher duz akava,manuseske anaveja Ð.L.(35).

Telal o informacie taro MVR vakerena khuvde manuśa nane, aso o MVR kerela napija te arakel o sebepi e paljaribnaske thaj ka vazdelpes bangivalo(krivićno)kotor.
👇👇👇

На 27.10.2024 во 22.25 часот во СВР Скопје било пријавено дека на подрчјето на Бит Пазар од огнено оружје биле оштетени прозорци од куќа и две патнички возила во сопственост на А.С (40) од Скопје, а исто така биле оштетени и прозорци од соседната куќа ,во сопственост на Џ.Л (35).

Според последните информации укажуваат дека повредени лица нема .
Се превземаат мерки за расчистување на случајот , стои во соопштението од МВР.

Taro erat pali ekvash i rakh iranelapes o jevendeskoro vakti taro trin ko duj o ari..

Taro erat ko trin o ari palo ekvaśrakh thavdela e jevendeskkro vakti thaj odova o strelke ko trin o ari iranelapes jek ari palal ko duj o ari.

Jevendeskoro ari sakana thavdela sakovanpaluno vikendi taro maseko oktomvri thaj aćhovela dji ko paluno vikendi e ćhoneske Mart o aver nevo berś,tadani ka trubuj pa te uranelpes jekh ari pobuter vakerindor so resarela e nilajesko vakti.
O Iranipe e saatesko kerlapes ki sasti evropa numa hem nekobor avera thema save tane avrik evropatar.
👇👇👇
Од ноќеска во три часот по полноќ почнува зимското сметање на времето со кое стрелките од часовникот ќе се вратат еден час назад.

Зимското сметање на времето почнува секој последен викенд во октомври и трае до последниот викенд во март следната година, кога повторно настапува летното сметање на времето.

Hazri kerga: F.M.- Roma Press

Konferencija e Romenge ano Brisel, rodibnaja te len than e Roma ko politike save lingarela o EU..

Taro 15 dji ko 16 dive taro ćhon Oktomvri, O Romano centro organiziranga konferencija ano Brisel romane organizacijencar sar thaj ekspertoja tari sasti Evropa kasaja kergapes lafi bash e krize taro lejbe than e Romengoro sar thaj o na ćhalipe tari politika lingardi taro EU bash e Roma.

Akava kedipe ikergapes ano evropako parlamenti thaj sine prioritetno lavkeripe ko rodiphe iranipe i politika taro EU ko ćaćhino drumo savestar ka ovel ćhalipe e Romen.
E Pretstavnikoja save lele than rodinge te iranelpes o fokusi lejbaja than e Roma ko priotitetna pićhipa, ko arakhipe olengoro numa thaj lacharibe reforme ko politike taro EU save preperena bash e Roma ki sasti evropa.
👇👇👇
На 15 и 16 октомври 2024 година, Ромскиот центар организираше конференција во Брисел со ромски организации и експерти од цела Европа на која се разговараше за кризата на застапеноста на Ромите како и за низа неуспеси на политиката на ЕУ за Ромите.

Инаку, настанот се одржа во Европскиот парламент и беше важна пресвртница на патот кон вистинска транснационална застапеност на европските Роми – особено во поглед на егзистенцијалната закана што ја носи екстремно десничарскиот екстремизам.

Наспроти ова,присутните претставници побараа промена на фокусот од „вклучување на Ромите“ кон безбедноста на Ромите и итна реформа на политиките на ЕУ за Ромите. Тие формираа стратешки сојуз за подобрување на односите со ЕУ и вклучување на Ромите во процесите на одлучување што ги засегаат.

Hazri kerga:Roma Press

MI Casa Academy

Ko Samka Ibraimovski sabahesko frdingape bomba..

Avdive ko javinake(sabaheske) arija ko klubi e partijake bash sasti epamncipacija e Romengiri tari Makedonija (PCER) ko Tetovo,ćhudingape ekslozija. Akava incidenti kerga baro materijalnikano bilachipe, o ďjamija thaj andruno enterieri tano pago. Baheske ano adava momenti na sine manuśa thaj nane kerdo bilachipe upral olende.

Samka Ibraimovski, sikavela baro fuhalipe bash akava incodenti thaj akharela e institucijen sigo te arakhen o sebepi bash akaja eksplozija, thaj akava bilachipe kerdo direktno upral e Roma na salde ko Tetovo, numa hem pobuvleste.

O MVR tano penďardo e nastaneja thaj kerlapes buti bash arakhjipe e manusen thaj o sebepi ćhudibnaske i ekslozija.


👇👇👇
Денеска, во утринските часови, во клубот на Партијата за целосна еманципација на Ромите од Република Македонија (ПЦЕР), лоциран на ул. „Иво Лола Рибар“ бр. 152 во Тетово, фрлена е експлозивна направа. Овој инцидент предизвика значителна материјална штета, при што сите прозори на клубот се искршени. За среќа, не се пријавени повредени лица.

Претседателот на ПЦЕР, Самка Ибраимовски, изрази голема загриженост за овој акт на насилство, нагласувајќи дека се работи за недоличен и нетолерантен чин кон Ромите не само во Тетово, туку и во целата држава. „Најостро го осудуваме овој чин на нетолеранција и непочит кон нас и кон Ромите од овој град и од целата држава. Ова не е само напад на нашата партија, туку и на нашето постоење како заедница,“ изјави Ибраимовски.

Тој повика надлежните институции да го истражат случајот и да реагираат навремено, со цел да се спречи повторување на вакви инциденти во иднина. „Ги повикуваме надлежните институции од Република Македонија да го истражат случајот и навремено да постапат. Не можеме да дозволиме таквите напади да поминат без одговор. Нашата заедница заслужува безбедност и почит,“ додаде Ибраимовски.

Hazri kerga: Roma Press-lendo taro PCER

Nezdet Mustafa-avdive ano forumi ko Khoranipe..

Avdive o Nezdet Mustafa, telal ministeri ko ministeriumi bash odnosija maskar o zaednice lela than ko Khoranipe. Sar so vakerena bash o Roma Press, o avdisutno dikhipe tano ikjerdo telal o USKOM, aso ko khedipe lena than pobuter pretstavnikoja taro radje hemime balkaneskere phuvjendar. Sako jek taro khedime phuvja prezentiriinena o aktuelna politike taro peskere phuvja, numa thaj arakelapes mehanizmoja sar te nakhavelpes o sako jek problemi ćhivibnaja sistemska solucije ko thema savende djivdinena e Roma.

Неждет Мустафа,заминик министер во министерство за односи меѓу заедниците денес присуствува во Истанбул. Средбата се организира од страна на УСКОМ,a се оддржува советодавен состанок со официјалните претставници од Балканските влади и нивни претставници.Извори за Рома Пресс укажуваат фека во форумот се говори за надминуване на бариерите како и антиромскиот скептицизам, говорејки за конкретни акции поврзано со интегративни политики.
Учесниците секој поединачно говори и ги презентира политиките од своите држави како и искуствата за истите, исто така се бара преку политички и системски механизми во движечки процеси за подобруване и успешна интеграција на Ромите во Балканот и пошироко.

Hazri kerga:Roma Press

- Reklam -

KOLUMNE