Blog Rig 292

IRIZ- Ikerga sastipnaskiri obuka dizutnensar taro drom Pelagonija-Video

Ko than tari Birađjakiri Organizacij,,IRIZ“sine organizirimi fokus kupa taro dizutne kola so đzivdinena ki komuna Šhuto Orizari tharo drom Pelagonija.

Ki fokus grupa lele than 23 dizutne kola so sine akharde tari rig e timeskiri taro,,IRIZ” te šhaj te šhunen olengere sastipaskere thaj javera problemija numa o fokusi e lafikeribaskkoro sine trujal o sastipaskere problemija e Romengere taro drom Pelagonija kana kerelape lafi bašho olengoro lelakeriba taro sastipaskere khera, olengoro sastipaskoro osiguriteti, olengoro penđzariba jali bipendzariba e funkcioniribaskoro e sastipaskere sistemeskoro thaj agar naodori. Khi te šhaj te ovel po šukar akaja dikhin lela than eksperti bašho sastipa o saslarutno Dejan tari privatno ambulanta ki komuna Šhuto Orizari Intergin.

Ko agor i dikhibaske agorkergja agar so nekola taro čhipote obratingjepe dzi ko ,,IRIZ“ thaj o saslarutno bašho o poodoribaskoro lengoro dejbe arka ko sastipaskoro drom.

Dikhen o video..

Hazri kerga Erdjan M.-Roma Press

 

Agorutni konferencija bašh prezentiribe o vahtavi,, iklovibe tari rota o na ikeripe e Romanegoro ko Purabalo Balkani

Ромите се најголемото етничко малцинство во Европа како и една од најнеoправдените и социјално исклучените групи. Тие обично имаат само ограничен пристап до основни услуги и до економски можности. Сепак, инклузијата на Ромите не е само морален императив демографското стареење во Европа значи дека тоа е и економски умно. Поради недостигот на квалитетни податоци, истражувањата за инклузијата на Ромите, за да се обезбедат информации за политики базирани на докази, се оскудни и потребни се точни податоци за програмите што се спроведуваат во Западен Балкан. Градоначаникот на општина Шуто Оризари Курто Дудуш денеска присуствуваше на настанот за презентација на извештајот ,,Излегување од кругот на исклученост на Ромите во Западен Балкан”. На настанот воведно обраќање имаа Марко Мантованели, директор на канцеларијата на Светска банка и Музафер Бајрам, министер без ресор задолжен за имплементација на Стратегијата за подобрување на состојбата на Ромите.

E Roma  thane o hem baro etnikano đihani ki Europa thaj jek taro đihanija save tane majneikerdenijamale thaj  socijalnikane iklovime kupe. E Roma nanelen puterdo lejbe than  đji ko fundavne šartija thaj ekonomikano šajdipe, prezentiringapes ki agorutni konferencija legardi tare Sumnaleskkri Banka.

O Šerutno  tari komuna Šuto Oriyari  Kurto Duduš erati lela than  ki akaja čipota savi sine resardi ko prezentiribe o vahtavi  taro paluno lafi ,, Iklovibe tari rota o na ikeripe e Romengoro ko Purabalo Balkani“

Ki akaja čipota  angluno lafi sine ikerdo taro Marko Mantovaneli,direktori  ki kancelarija tare Sumnaleskkri banka thaj o Muzafer  Bajram, ministeri biyo resori  vastaluno tari impelemntacija e Strategijako baši lačharibe o sasoitno đhivdipe e Romengoro.

O vahtavi sine prezentirimo thar Monika Robajo-Abril, Ekonomisti thaj i NatalijaMilan, Ekonomisti tare Sumnaleskiri banka.

Diskusie lele than  Jamele Rigolini, lideri ki prgrama  baši manušikano buvlaripe ko Purabalo Balkani  telal e Sumnaleskkri banka, d-r Simonida Kacarska, direktori tare  Europakoro instituti  baši dikle politike, d-r Suzana  Pecakovska, programsko koordinatori tari Fondacija thar  puterdo sasoitnipe-Makedonija  thaj i Suzana Ahmeti-Janik, Socijlanikano lejbe than  ki Programa  bašh buvlaripe taro Pašakerde nacie (UNDP).

Maškar ko akava prezentiribe e vahtaveskkro fokusi e lafi keribnaske thaj bukake  sas o temelija baši popšukar  đjidvipe e Romengoro  ko kheribe buti ko: Edukacija, Buti,Sastipe, Kherutnipe  thaj lejbe than ko lašharibe olengiri dokumentacija.

Hazri kerga: Neđmedin A.- Roma Press

 

Romalitico – Šov berš tharo olengoro buti keripe

Ромалитико најавува  роденденска прослава на Институтот  за истражување  и анализа на политики -Ромалитико Скопје . Со најавуваниот  настан ке одбележат шестти роденден. Место на настанот ке биде оддржан  на ГЕМ клубот  во Старачаршија  на 15.03. (петок)2019 год. Настанот ке биде проследен  со кратка презентација  на тимот  за спроведени активности  во 2018 год, како и видео презентација  на идните стратешки  цели на Ромалитико,  кое треба да се реализира од  2019 – 2021 година.

Instituti bašh rodlaripe thaj analiza e politikaki-Romalitico Skopje,  Akava kurko isile  nišankeripe taro oleskkro biijando  beršeskoro buti keripe thaj odova 6 berš buti keripe.

Bašh akava sebepi  akharela ko barabutno nišankeripe đihanen ko 15. 03. 2019 berš (panštodi) ko GEM klubi ki Phurani čaršija.

I čipota ka ovel legardi prezentacijaja e timeja  taro legarde đji akanutne aktivitetija  ko 2018 berš, sar thaj video  savo ka ovel prezentirime sa e avutne  strategikane celoja  taro Romalitico ko vakti taro 2019 đji 2021 berš.

Hazri kerga-Roma Press lendo taro Romalitico

 

Dikhipe e Francijake ministerkaja Natali Loazo bašh Evropikane pučibna

На покана на неговата екселенција господинот Кристијан Тимоние, Амбасадорот на Франција во Македонија, извршниот директор на Национален ромски центар, Ашмет Елезовски оствари средба со г-ѓа Натали Лоазо од Министерството за Европски прашања при Министерство за Европа и за Надворешни работи, која престојуваше во посета на државата со агенда за средба со Владата, политичките партии, како и со претставниците на граѓанските здруженија, партнери на Амбасадата. Ашмет Елезовски се заблагодари на континуитетот во отворената поддршка на Франција низа години кон нашата земја, а со тоа и за Ромите. Елезовски укажа дека треба да се посвети внимание и заложба за Ромите на полето на вработување, домување и миграција разни форми на дискриминација за еднакви права според меѓународните документи и Уставот.

Pali akharin taro učho ekselenci  rajo Kristijan Timonie, Ambasador tari  Francija khi Makedonija, O izvršnikano direktori  taro Nacinalnikano Romano centri  Asmet Elezovski sinele dikhibe e rajnaja  Natali Loazo  taro Ministeriumi bašh Evropikane pučibna  telal o ministeriumi pal Europa thaj avrune bukja, savo voj sine ko misafirluko  ki raštra  thaj ki agenda baši dikhipe  učhe prestavnikonensar tari Rađji Republika Utarale  Makedonijatar.

Ko akava khedipe sine akarde uče prestavnikoja thaj internacionalna organizacie  taro etnikane kedina, Aso i rajni Natali  kerga lafi bašh i pozicija e Francijaki  ko ikeripe sa e puvja taro balkani ko resaribe đji ko EU.

Ašmet Elezovski bičavga poro oven saste ko ikeripe i Francija e thema Makeedonija ko kontinuiteti, thaj odoleja vi e Romen. Ko jekh vi agaar vakerga o Alen le Roa, ambasadori   tari Francija thaj pretsavniko taro EU  savo vakerge o baro prioriteti  taro valanibe o dočhivibe vi i sasti ikerin e Romengiri  ki agenda  taro EU ki Makedonija.

Ašmet Elezovski vi vakerga baši o valanipe  te dikhelpes  sar tavdela maškar ko Roma olengoro Bukarnipe, Kherutnipe thaj i migracija  taro pobuter forme save kerde prekal i diskriminacija,  mangipnaja te  resaripe taro jekhajek nijami telal ikeripe e maškarđianeskkro dokumenti  thaj sar so dela o Ustavi .

Hazri kerga Nedmedin A.-Roma Press

Havlardo protesti ano Brisel ko 24 Marti

Таканаречената Ромска организација во дијаспората ,,Асва,, преку социјалните мрежи најавуваат голем мировен протест низ улиците на главниот град на Белгијa-Брисел. Организаторите  преку социјалните мрежи укажуваат дека станува збор за мировен протест на кој ќе биде реализиран под мотото „ Ромите не се Невидливи„ Според најавените  информациите од организаторите настанот  ќе се одржи во главниот град Белгија-Брисел ул: Place de l’Albertine Bruxelles со почеток од 12 часот.

Ko 24 marti akava čhon  ko Brisel havlarelapes  sansaralo  protesti  telal vastakeripe e Evropake  Dijasporatar  anavkerdi ,,Asva,,

Akava info aktuelno tano akava kurko telal socijalna mreže  anavkeribnaja baši oleskoro ikeripe parolensar ,, E Roma na Dikhovena,, thja ko akava khedipe e organizatorija akharena sa e Romen te aven ko akava khedipe te vakeren pumaro načhalipe bašhi o sasto đjivdipe e Romengoro ko Balkani thaj buvle ki sasti Europa.

Ko jekh e  Organizatorija kerena phiro khedipe  prekal socijalna mreže thaj vakerena, o protesti ko Brisel ka ovel sansaralo  telal pobuter parole save ka oven hramime.  Aso o protesti ikeribnaskoro sar so šhaj te dika o havlaribe olengoro ko socijlanikane mreže dočhivena o khedipe ka ovel ko drumo: Place de l’Albertine ko Bruxelles, thaj ka tavdel taro 12 o ari diveseskoro.

Hazri kerga: Erdjan. M- Roma Press

Duripnaskere studentija ka sikloven i Romani muzika ko Šuto Orizari

Професорката по гитара од Израел Хамутал Зимра оствари средба во општина Шуто Оризари за воспоставување на соработка со цел учење на традиционална ромска музика ова лето во Шуто Оризари. Вкупно 20-40 ученици се заинтересирани да дојдат во Шуто Оризари за да ги научат спецификите и автентичноста во изведувањето на ромската музика. Оваа иницијатива во соработка со Општина Шуто Оризари ќе овозможи поширока промоција на ромската музичка уметност.

Profesorka  pal gitarako bašhalipe taro Izrael  sinela dikhipe ki komuna Šuto  Orizari  baši dolejbe than  ko buti keripe  mangipnaja te siklovel  o tradicionalnikano Romano bašhalipe akava nilaj ko Šuto Orizari.

Maj but 20-40 sikle kamena te aven  ko Šuto Orizari te šhaj te sikloven  o specifike thaj o maj pašipa ko bašalipe thaj ikeripe e Romane  muzikako lejbaja than olakoro siklojbe  na salde bašalipe numa ritam thaj hangoja.

Akaja kupa tari sikle save mangena  te siklon i Romani muzika, ka oven sikavde ko duj kupe  gilavipa thaj bašavipa.

I kupa taro duripnaskere studentija save kamena te siklon  vakerdo tano te resaren ko čhon Augusto, aso tari komuna sas rodime te arakelpes olenge than baši siklovipe   arija pal bašavipe, bešibe thaj te den olen kontaktija muzičarija Romane kupe save pendjarena  thaj bašalena šukar i Romani muzika.

Akaja incijativa thaj mangin  bukakiri e komunaja Šuto Orizari ka sikavkerel jek šukar, numa thaj pozitivno prezentiribe o Šuto Orizari thaj o Romano umetnikano bašalipe, informirinena bašhi Roma Press vastakerde tari komuna Šuto Orizari.

Hazri kerga: Erđan M.-Roma Press

 

 

 

30 tomofilija dende sar donacija taro EU salde te šukar kerelpes i pozicija e Romengiri

Градоначалникот на Пирот, Владан Васиќ, со своите соработници, денеска на платото пред Палатата на Србија, присуствуваше на церемонијалната награда на 30 возила до градови и општини со воспоставени мобилни тимови за вклучување на Ромите. Со цел да ги зголемат своите капацитети и соодветно функционирање, објави Градската администрација. Возила донација од Европската унија, а денешната распределба беше организиран од страна на Постојаната конференција на градовите и општините (SCTM), како дел од програмата “Поддршка на ЕУ за Ромите вклучување – зајакнување на локалните заедници за вклучување на Ромите.  Освен 30 автомобили, Fiat Tipo, локалните самоуправи за потребите на мобилните тимови за вклучување на Ромите во рамките на проектот “Поддршка на ЕУ за вклучување на Ромите – зајакнување на локалните заедници за вклучување на Ромите”, исто така, добија и 30 лаптопи.

O Šerutno taro Pirot, Vladan Vasik thaj oleskere butikerutne erati  anglal o plato  tari Palata e Srbijaki, lele than ko ulavibe thaj lejbe 3o tomofilija  baši dizja thaj komune sar donacija thaj trampibe pire ikerde timensar  te kheren lejbe than ko lačharibe  o sasoitnipe thar e Romane khedinakoro, Mangipnaja  te bajraren pire kapacitetija  ko funkcioniribe, havlarela e Atareskiri administracija.

Tomofilija  so si sar donacija  tare Evropakiri Unija, eratutne ulavibaskoro  sas  telo o vas  tari  sakanutni konferencija  e diзjenge  thaj komunenge, sar kotor tari prgrama

,,Ikeripe  taro EU baši lejbe than e Romengoro ko sasoitnipa” zorakeripe  o lokalnikane kedina  te šhaj te len than ko sa odova thaj vi e Roma. Baši sa akava anglal ko khedime kerga lafi thaj denga o klučija taro tomofilija Sem Fabriзi, šefi ani Delegacija  tare Evropakiri Unija, Zoran Gorgevik Ministeri bašhi Trud, bukarnipe thaj socijalna politika, Ministeriumi bašhi thanaribe, transporti thaj infrastruktura Gorge Staničič.

Donacija ko anav  e dizjake Pirot , kaske lela than  o serutno Vasik, donirime o vordona thane e komunenge Arangelovac, Sad, Vršac, Doljevac, Lebane ,Loznice, Mladenovac, Smederevska Palanka,  Surdulica,  Zemun-Belgrad, Beočin, Bačka Palanka, Ruma, Pečinci, Kovačica Stara Pazova, Subotica,  Zrenanin, Parakin, Požarevac,  Aleksinac, Kralevo, Bor, Zaečar Šabac, Vladičin Han, Vlasotice, Lajkovac thaj o Niš.

Ulavde salde o 30 tomofilija,  Fiat Tipo,  lokanikane komune  baši o valanibe e mobilnikane timenge  baši lejbe than vi e Roma kotor olendar ko pervazija taro akava proekti  jekhajek sine olende dende sar donacija thaj 30 laptopija (kopjuterija).

Hazri kerga: Neđmedin A. -Roma Pres lendo info Srbijake mediendar

 

Историја на Ромите: Втората светска војна (II)

Информации за страдањето на Ромите во рамките на нацистичкиот режим беа преземени главно од книгата “синдром париахс” на Јан Хенкок, како и информации за страдањето на Ромите во рамките на усташкиот режим на “Прирачник за наставници: Ромите за време на Втората светска војна во Независната држава Хрватска 1941. да 1,945th “Даниел војник, Горан Лапата, јас сум Пејаковиќ и Невена Ковач. Нацизам на германската нација

Кон крајот на 19 век во Германија беше домаќин на конференција за “Џипси нечистотија” (Der Zigenerunrat), кои беа усвоени планови за собирање на сите Роми во цела Германија на едно место. Исто така, беше предложен систем за предупредување  на селските ѕвона кога Ромите беа во близина. На конференцијата, доведе до создавање на Централната канцеларија за борба против мешањето циганите во Минхен во 1899 година, и канцеларијата беше укината само во 1970 година. Во текот на дваесеттите години на 20-от полициски век има воспоставено посебни канцеларии во Рим се одржа под постојан надзор, т.н. цигански сервис на информации (Zigeuenernachrichtendienst или Zigeunerzentrale). Рим е случајно фотографирани и земени отпечатоци, како да се криминалци.

Кога Адолф Хитлер дојде на власт во 1933 година, неговиот нацистички режим ги наследи претходно споменатите закони против Ромите. Интересно е да се напомене дека во тоа време во Германија немало закони против еврејскиот народ кој од 1918 година бил уставно еднаков со другите Германци. За оваа причина, истражувачка група СС веќе во првите неколку месеци од нацистичката власт би можеле да укажуваат на тоа дека сите Роми кои потоа престојувал во Германија убива, па тие се качи на бродови и да потоне во средината на океанот. Исто така, некои Роми се стерилизирани од 1933 година, додека Евреите сеуште не го сториле тоа.

Критериуми кои утврди кој Ромите беа различни и малку построги од оние кои ја дефинираат кој е Евреин: Ако две од осумте прабаба или пра-дедовци се барем делумно Ромите, дека тоа лице има премногу на Ромите наследство за нив да им биде дозволено да се живее, а вреди Евреите да имаат барем една еврејска баба или дедо.

Законот за заштита на германски Крв и чест е донесен во 1935 година и е утврдено дека граѓаните на Рајхот може да биде само Германците и “поврзани” крв граѓани и дека Ромите и Евреите строго не може да биде и затоа не поседуваат граѓански и политички права. Хајнрих Химлер во крајот на 1938 година за да ја принуди издаде декрет за борба против цигански опасност што укажува дека проблемот на Ромите безусловно прашање на раса, а една година подоцна, Јоханес Behrendt, од Канцеларијата за расна чистота, во име на партијата се вели дека е итно да започне ” елиминирање без одлагање “на целокупната ромска популација, притоа држејќи неколку семејства во затворен простор, така што антрополозите би можеле да ги проучат во иднина. Меѓу многуте категории жртви во Хитлеровата Германија, само Ромите и Евреите беа избрани да бидат уништени од трката.

Поради ефективноста на геноцидот на Хитлер, речиси никаков ромски интелектуалец не ја преживеал војната, и како што Рим секогаш бил занемарен, на хроничарите им било тешко да ја компилираат својата приказна за мали парчиња. Принудените информации во голема мера беа извлечени од описот на преживеаните, и Евреите и другите. Шошана Калиш го преживеа логорскиот логор и ги опишува условите на Ромите донесени од Австрија: “Ромите не траеја долго. Тие ги оставија без храна храна со денови, а нивните специјални чувари садистички ги мачеа, принудувајќи ги, на пример, во гимнастика додека не видоа дека не умреле. Бидејќи тие биле чувани во строг карантин, изолиран од остатокот од гетото, Рим бил лесно игнориран или заборавен “.

Во Кралството Југославија во предвечерието на Втората светска војна имало над 70.000 Роми, од кои околу 15.000 живееле во Хрватска. Во првиот попишан попис од 1948 година, во Хрватска имало само 405 Роми, а во Босна и Херцеговина 442. Се претпоставува дека вкупниот број на жртви е помеѓу 20.000 и 40.000 Роми.

Pobuter taro lendo linko www:Phraliphen

Ставовите изразени во овој текст со авторот  не ја одразуваат уредувачката политика на Рома Пресс.

Edukacija e prandime Romane đjuvlenge

Успешната романса е како Супермен, таа има неверојатна моќ да застане секој ден, се смее и работи, создава и останува насмеана и исправена, и покрај сите грешни грешки. На овој начин, нашиот познат солист, Наташа Ташиќ Кнежевиќ, опишува како гледа некој член на својот народ кој успеал да излезе од традиционалните рамки.  Социјалните мрежи во Србија пролеваат низ денови од непријатноста што ја доживеале во хипермаркет. Кога уште неколку луѓе излегоа на излезот, алармот звучеше. Сепак, единствениот кој бил “осомничен” во осигурувањето е токму тоа. Ја запреа и ѝ наредија да ги исфрли сите предмети додека останатиот дел од групата беше слободен. Она што “квалификуваше” како “крадец” беше само нејзината боја на кожата. Тоа не беше доволно за осигурување да биде понижено, на “истрагата”, исто така, беа потпомогнати од луѓе на страна, фрлајќи непријатни коментари за Ромите.

Šukar legardi Romansa  thani sar Superheroj, ola isila maj bari zor  te ovel sako dive asalutni, upral sakoja  na šukar kerdi buti voj sakana tani ko aver fori asalutni. Ko akava čhane  amaro penšarutno solisti Nataša Tašik Kneževik hraminela sar dikhela disavo đjeno  taro đihani  savo resarela đji pozitiviteti ko tradicionalnkane pervazija

Socijalna mreže ki Srbija thaj sakone tanende vakerelapes odova sar sas voj  nakli i bi bah ko jek hipemarketi.  Kana na salde voj numa hem panda avera manuša iklile avrik tare kuvibaskkro than andreske, o alarmi tavdinga te kherel čhingar. Numa  taro sa adala manuša save iklovena sas, salde  ačavdi sine jek manuš. Čhinavgeola te iklol avrik  thaj te ikavel sa so isi duy late thaj uyal late, aso o avera sine mukle te iklon .

Ki adaja dakika odoja sas sar kvalifikacija kaj voj si sar ..Chor,, thaj te resarelpes đji asavki gnd  sar šerutni  olengiri anglal gndipe sas olakiri boja e mujeskiri, thaj odova sine sar anglal šarti angla o savore te lađjakerenla thaj te telaren olakoro manušikano baripe, numa maškar e vastalutnengoro rodlaripe, tari rig thaj e manuša save dikhena vi la frdela đjungale laforija upral olate thaj upral saste Romenge.

Akaja bi bah  resarela upral  jekutni Romano opersko gilavutno  thaj šampioni  ko Srbijako đihanenngoro teatro  ko Novi  Sad,  voj puterde vakerela  baši srbijake  đuvla  save resarena upral olende akala bangerde bibahija, thaj odova salde  so preperena tari jek po tikori khedin  savi kerelapes upral olende baro stereotipija. Ko jekh voj ko aver  fori dela zor mangindor sakone Romane ]uvlake  te del pestar sa pal edukacija thaj te resarel dji naj upre ko odova saveste voj mangel resaripe.

Akaja bi bah tani nakavdi, numa nikana e manuša na siklovena te dujraren pestar i diskriminacija, thaj na dikhena sijan li disavi ikerdo umetniko savo prepereja ko sumnaleskoro nivelo ja palem na, vakerela i Nataša tari rig  e OBSE, ko 2012 berš savi araklagovela  ko lil taro maj učhe preperutne Roma ko Sumnal.

Roma Press-Lendo taro www.Romskiportal

 

 

E Roma tane ki ikerin sakone khedinake: thaj tavdela o maribe bašhi nijamalipa thaj jekhajekipe upral olengoro identiteti.

CREATOR: gd-jpeg v1.0 (using IJG JPEG v80), quality = 100

По повод неодамна прославениот Меѓународен ден на жената, Европскиот центар за правата на Ромите (ERRC) објави листа на некои од најталентираните жени Ромки кои постигнале напредок и промени во нивните земји во текот на 20-годишното раководство на оваа водечка ромска организација во Европа.

Bašh o naklo  dive e đjuvlengoro, Evropsko centrumi  baši nijamalipa e Romengoro (ERRC)  havlarga lil  taro maj talentirime đjuvla  Romajna save resarge đji ko učhipe thaj iramalipe ko olengro đjivdipe  ko olengere puvja  ko bute 20 beršengoro  vastakeripe  tari akaja legarutni organizacija ki Europa.

Amaro pherdo  đjanlipa thaj hor bute beršengro buti keripe , ikerdo taro hemime etnikane kedinengoro, ki kombinacija taro amaro vileskkro buti keripe , kerga amen zorale  thaj unikatnikani  ko dikhipe taro,  jekhajekiphe, keribe gogaverikane propozale thaj  te kera o baro iranipe maškar amaro đjivdipe ko sakova dive.

Tavdaja i ponodorig te kera buti agar sar hem đji avdive te roda thaj te vazda o rodipe taro Nijamlipa, Edukacija, Seksualnikane thaj Reproduktivnikane nijamija, arakhipe thaj sajdipe  amaro dajakoripe, lejbe than đji ko šukar pani thaj lašhardo kherutnipe  anlaraja tumenge sar so si havlardo  ki veb rig taro ECPR.

Amen siem hošime  ko odova so isi amen o Ethel Brooks sar amaro presidenti  ko odbori taro ERRC, vakerena e vastalune tari Organizacija

 

 

Roma Press- Lendo taro ERRC

- Reklam -

KOLUMNE