Колумна на Енох Ибиши, претседател на Покраинската мрежа на Синтите и Ромите против антициганизмот во Северна Рајна-Вестфалија и втор претседател на Рома интеграцискиот центар (РИЦ).
Фотографија со министерка документира една средба. Политичкото влијание се покажува преку она што произлегува од неа: Кое барање било изнесено? Какво ветување било добиено? Кој го следи спроведувањето? Полна сала на настан може да ги зближи луѓето. Одлучувачко останува дали од тоа произлегуваат подобри можности за застапување на сопствените интереси.
Долгогодишниот ангажман заслужува признание. Советувањето, културната работа и личната поддршка можат многу да придонесат, дури и кога непосредно не водат до законски промени. Сепак, самото долгогодишно постоење не дава одговор на прашањето за политичкото влијание. Оној што презема застапување на интересите треба јасно да ги прикаже целите, резултатите и ограничувањата на сопствената работа.
Притоа, на етаблираните и на поновите организации им се потребни правични можности за учество. Различните искуства можат меѓусебно да се надополнуваат. Критиката за квалитетот на проектите е дел од одговорната соработка. Таа треба да се заснова на проверливи критериуми и да им овозможи на сите засегнати страни да го изнесат својот став. Убедливото застапување на интересите се гради преку отворен пристап, споделено знаење и стабилни сојузи.
Подеднакво важно е учеството во одлучувањето во сопствените редови. Дали жените и младите луѓе само се покануваат или и учествуваат во одлучувањето? Дали членовите можат да изразат несогласување и да предложат промени? Дали задачите и одговорноста се пренесуваат и на други? Организација што бара општествено учество треба и самата да го овозможува. Веродостојноста расте таму каде што учеството во одлучувањето се доживува во практиката.
Се уште постојат дискриминација, расистички непријателства и исклучување. Институционалниот и структурниот антициганизам не се надминуваат само со јавни изјави на заложба. Историјата на прогонот и неправдите по 1945 година бараат расветлување и соочување со нив. Сеќавањето истовремено мора да ја изостри свеста за денешниот нееднаков третман. На погодените им се потребни поддршка и делотворни можности за остварување на нивните права.
Од 2021 година е достапен извештајот на Независната комисија за антициганизам. Тој го посочува институционалниот и структурниот антициганизам и бара темелна промена на перспективата. На 14 декември 2023 година Бундестагот усвои резолуција поврзана со него. Со тоа политичката задача е опишана. Одлучувачко останува како препораките и одлуките го подобруваат животот на луѓето.
За Северна Рајна-Вестфалија постојат конкретни барања: да се воспостави функција на покраинска повереничка или покраински повереник за борба против антициганизмот; заштитата на Синтите и Ромите изречно да се вгради во покраинскиот устав;структурите за пријавување трајно да се обезбедат и да се дополнат со достапно специјализирано советување; да се овозможат обврзувачко политичко учество и стабилно институционално финансирање на самоорганизациите.
И постигнатото е дел од билансот: ДИНА НРВ постои. Рамковна спогодба ја поврзува покраинската влада со Покраинскиот сојуз на германските Синти и Роми во Северна Рајна-Вестфалија. Покраинскиот Закон за спречување дискриминација, кој е во сила од октомври 2026 година, изречно ги наведува антициганистичките припишувања. Овие чекори заслужуваат признание и мора да ја докажат својата делотворност во практиката. Останатите барања остануваат на политичкиот дневен ред.
Одговорноста за законите и државната заштита ја носат политиката и парламентите. Здруженијата не можат сами да донесуваат одлуки за промените. Сепак, тие можат да развиваат заеднички барања, да градат сојузи, да го следат исполнувањето на ветувањата и јавно да го објаснуваат напредокот. Особено долгогодишното искуство отвора можност знаењето и пристапот до институциите да се споделуваат со другите. Ова мерило важи и за мене. Треба отворено да покажеме што сакаме да постигнеме, што сме успеале и каде не сме напредувале. Искрениот биланс не бара совршени резултати. Тој бара подготвеност да се прифати критика и да се унапредува сопствената работа.
Заедницата никому не му должи безусловен аплауз. Оној што сака да ги застапува нејзините интереси носи одговорност за транспарентноста и учеството. Нашата заедничка иднина е поважна од јавната видливост на поединци. Дали сме подготвени да ги ставиме интересите на заедницата над нашата лична видливост и сопственото влијание?
(Ставовите објавени во рубриката-Колумни се гледиште на авторот,Рома Прес не сноси одговорност за содржината на истите)
