Bajrovipe o arakhipe thaj i pakiv maškar o đihanija, komuna thaj o MVR

By

-

февруари 26, 2019

Советничката за образование Рамиза Сакип од Општина Шуто Оризари во соработка со НВО СОС Детско село со цел за зајакнување на довербата во институциите преку соработка меѓу граѓаните, локалната самоуправа и МВР оствари средба со граѓаните од Шуто Оризари. Љупчо Велковски од полициска станица Чаир кој присуствуваше на средбата истакна дека уште во јануари се прошири информацијата за наводно киднапирање на деца во Шуто Оризари, но засега нема ниту еден пријавен случај. Беше посочено дека и самите родители создаваат паника која создава страв меѓу населението. Советничката за образование Рамиза Сакип посочи дека државата, општината и училиштата имаат механизми за заштита на населението.Таа испрати порака да се вратат децата на училишните клупи без страв и да се охрабрат граѓаните да пријават секаков сомнителен обиди по нивната безбедност. За време на дискусијата граѓаните поставија прашања врзани со отворањето на новото полициско одделение.

Konsileskoro prestavnikojo bašh edukacija Ramiza Sakip thari komuna Šuto Orizari ko buti keripe NVO, SOS-Čhavorikano gav, ikerge dikhipe ko zorakeripe o institucije thaj buti keripe maškar o đihanija, o lokalnikano korkoro buti kheripe thaj o MVR sinelen dikhipe e đihanensar taro Šuto Orizari.

Lupčo Velkovski tare policijaki trafika Čair lela than ko akava khedipe vakerga, bašh o buvlaripe e informacijengo baši disave kidnapiripe čavengo ki Šutka, numa akanasaske nane jek asavko prijavimo jail havlardo slučaj.

Velkovski vakerga akharin savo te ovel problem valanutno than dova te vakerelpes ko službe save kherena odoja buti, soske pali odova nane palal iranipe.

Soske o čhave save araklagovena ko berša taro puberteti šhaj but lokhe te kuven ko ikeripe o droge, čhoribe thaj avera na šukar bukja. Odoleske sakana kana reagirinelapes ko vakti thaj detekcija thano but valanutno piro bašhi sakoneske.

Ramiza Sakip vakerga i Raštra, komuna thaj o siklane isilen mehanizmija bašhi arakiba e đihanengoro, I Komuna akana učharela o arakhipe ko siklane thaj ko sasto than e komunakoro.

Odoleske amaro mesažo thano o čhave te irannepes ko siklane thaj te tavdel olengoro siklojbaskoro procesi normalnikane, thaj ako isi disavo diklo olenge savo nane ko normalnikane – sig te vakeren e službenge save kerena buti bašh o arakiba e đihanengoro.

O đihanija sikavge piri pakiv thaj mangin baši sigo putribe policijaki trafika ki komuna Šuto Orizari.

Hazri kerga –Roma Press

Amdi Bajram khedela hramotne(potpisija) bašh ikerin ko Prezidentska Alusaribe

By

romapress

-

февруари 26, 2019

Amdi Bajram khedela hramouten(potpisija) bashi phiri kandidatura prezidenti ki Republika Severna Makedonija. O Deputati Amdi Bajram ki inicijativa taro gruppa alusaribaske đjene ki Republika Severna Makedonija dengje rodipna ki državno alusaribaski komisija bashi khedibe taro10.000 hramutne(potpisija) ki sasti Makedonija saveja ka lel than ki rota taro Prezidenstka Alusariba save valani te ikergoven ko 21 april 2019.

Bašh o khedipne hramotne (potpisija) khedenalen o dizutne ko Athareskere(podracna)edinice thari Raštrakiri Alusaribaskiri Komisija- DIK, thaj ko thana kote so dzivdinena majpašipe e đihanenge djivdipnaja, numa valanutno si te ovel than taro DIK.

Sar so havljarela o Amdi Bajram akava si šajdipe, soske jek fori ovela ki Historija ki Makedonija thaj pobuvleste te ovel kandidati ROM bašhi Prezidenti ki Makedonija, odoleske o vekripe taro Amdi thano sakova Rom te del ole piri ikerin te iklol te šhaj polokhe te khedenpe 10.000 hramutne (potpisija).

Hazri kerga:Roma Press

Musli Alievski jek thano Rom savo arakhela o Manušikane nijamija ki Italija

By

romapress

-

февруари 26, 2019

Јас сум роден во Македонија, израснат со моето семејство во ромски камп во Фоџа. Во 2004 година се преселивме во Мацерата Фелтрија, мал град во провинцијата Пезаро Урбино. Имавме роднини во блискиот град, а потоа имаше работа. Од 2004 до 2006 година работев како работник во фабрика. Во 2015 година почувствував потреба да го пополните моето слободно време со посветеност на бегалците, одење во бегалски кампови во Грција, кои од таа година па наваму почнаа да се полнат со мажи, жени и многу деца кои бегаат од Сирија.

Musli Alievski thano bijando ki Makedonija, barilo pire jerijeja ko Romano kampi ki Fođa. Ko 2004 berš dočivgapes khi Macerata Feltrija, tikni dis ki provincija Pezaro Urbino. Sinele familia ki pašutni dis, aso pali odova tavdinga thaj aktivno te kerel buti.

Taro 2004 đji 2006 berš kergum buti sar bukarno ki pašutni dis , numa pal odova thaj ko but avera fabrike bukake, miri buti panli sas sakone bukaja taro mebelija pa đji kuririsko buti keriba.

Numa ko 2015 berš mange sine baro valanipe taro miro tromakerdo (slobodno) vakti te nakavavle e našle manušensar , piribaja ko kampija taro našle save araklagovena sas ki Grkija, thaj taro tadani đji akana tavdinga o numero te bajrol pheribnaja taro but murša, đjuvla thaj čavore save našena tari Sirija.

Taro tadani o Musli tavdina aktivno te kerel buti pal svako na šukar buti savi vazdlepaes prekal manuš, vov te iklol oleske ko anglalipe thaj te del olen arka.

Pali odova aktivno organizirinelapes e našle manusensar kerlapes olengekaravani thar o kampoja, avera incijative save sar organizirime telal leskkri rig ko Siklane ko dizja ki Italija, pal odova sas but aktivno mujal o Saldini savo vazdinga holi maškar o đihanija thaj bari diskriminacija upšral o Roma, o Musli sas jek taro manuša savo kherela sas vazdime hangoja lafi mujal asavke resarina prekal o Roma thaj avera.

Tharo tadani thaj đji akana ov kerela piri buti prekal volonterska panle lafija ko iklovibe ki arka thaj anglalipe adale manušenge save nanelen normalnikano đjivdipe, vazdime gogjaja thaj bare mangipnaja đji ko agor pire đjivdipnaske te del poro vas odolesge save ka roden dumo thaj arka, vakerela o Musli Alievski.

Hazri Kerga:Roma Press

Ko Avutno Popis ka bešhel thaj i grafa bašh etnikano preperipe

By

romapress

-

февруари 25, 2019

Зоран Заев и Али Ахмети се договорија – граѓаните ќе се изјаснат и за етничката припадност на пописот следната година, Според информациите законот е во финална фаза, според планираното се очекува уште неделава да помине на влада.До крајот на март да се изгласа во Собранието.

Zoran Zaev thaj Ali Ahmeti sar legarutne taro akanutno rađjalipe ki Utharali (severna) Makedonija ange paluno lafi bašh o avutno akale beršeskoro ikeripe taro Popis te bešhel thaj grafa vakeribaske thar etnikane kedinakoro. Sar so vakerelapes o kanoni tano ko paluno hazrluko, thaj kamlapes akava kurko te nakhel taro vasta e Rađjakoro.

Kamlapes đji ko Marti vi te nakhel taro Khedipe, sar so vakerelapes ulavde salde bašhi e etnikani grafa so na kamlapes te bešelpes, numa vaydingapes pobare dileme thaj na jekhajekipe odoleske iranelapes palpale i grafa thar etnikani kedin. Aso aver momento taro o nanaklo popisi savo kamlapes te agorkerelpes panda ko 2011 berš- phanle e manuša save tane avrik tari amari phuv pobuter taro jek berš vi ola ka dočhivenpes ko popis, numa nane te kuven ko pherdo numero okolensar save so đjivdinena ki Raštra. Baši realizacija taro akanutno popis lovengoro harđjibe kamlapes te legarel 8,5 milionija evrija.

Sar Romani khedin, đji poerati na agorkergapes o bare debate thaj lafi keribna ko socijalnikane mreže pal akaja čipota panli e Popiseja, numa sas baro naikeripe o popis maškar sa e Roma ko jek hango, savore ange decizia – nane te ikloven sasa ko popis te na araklagovela grafa pal etnikane kedin, soske salde agare šhaj te vakera amaro čačikano numero sar Romani khedin khi Makedon ija.

Numa ko sa akava panle e popiseja jekhe hangoja araklepes e Romane-NVO, Đihanengere kupe, Intelektualnikane kupe thaj Romane medie numa, thari politikani umal ko baro hango nekobor fori ko diklo thaj ko pressija sas vakerdo saldevahtavi ja palem stavi thari partija PCER thaj o Deputati Samka Ibraimovski, savo sas o jekto manuš savo kerga iramale lafi bašh o popis vakeribnaja, te na ovelasas i grafa bašh etnikani kedin kha bešhela pali e Roma te na ikeren o Popis thaj te na oven kotor olestar.

Hazri kerga:Nedmedin A.-Roma Press

I Romani ćhib si maj importatno komponenti thar o Romano identiteti

By

romapress

-

февруари 25, 2019

Меѓународниот ден на мајчин јазик. На овој ден пред 20 години, УНЕСКО бара да се потсетиме на обврската за зачувување на нивниот јазик, а со тоа и идентитетот прогласен за Меѓународен ден на мајчиниот јазик. Ромскиот јазик е еден од јазиците на индоевропската група на индоевропски јазици. Во многу ромски зборови може да се препознае древниот индиски корени како што беше потврдено од страна на фактот дека Ромите првично се од Индија. На тема на ситуацијата на ромскиот јазик денес Латиф Демир, професор на Катедрата за Indology студии на Филозофскиот факултет во Загреб, говореше за Ромскиот јазик како и нејзините основни елементи.

Kana khe sa e puvja diklarelapes o dive tharo Maškarđihaneskoro dive tere dajakere čhibjako, vekribnaja ko akala dive anglal 20 berša, UNESKO rodinga te araka thaj te sajdina i čhib, thaj odoleja angapes decizia te anavkerelpes sar dive Maškarđihaneskoro thar tire dajakere čhibjako.

Romani čhib thani jek tharo čhibja save avena thar Indoevropikane kupe thar indoevropikane čhibja. Ko buteder laforija šhaj te arakelpes but indijake lafjojra saveja thaj preperelapes telal o vakheripe e Romengoro aviba savo iklovela taro Indija.

Romane asocijacije kerge buti pal akava rodlaripe vakeribnaja e maj purane ikerkeripe thar e Roma thaj olengiri kultura ange ko šukar arakipe pumari Romani čhib.

Ko 2009 beršh Veljko Kajtazi promoviringa o jekto Romano-Hrvatsko Lavustik(rečniko)thaj sas oleske baro pharipe penđarindor so nane kerdi panda standardizacija e čibjake.

Maškar pobuter hramutne lila thane kerde vi taro prof. Latif Mefaileskoro Demir, savo phanle akale diveja ikerga prezentacija telal o lafi ,,Romani čhib avdive“.

Ljatif Mefaileskoro Demir thano profesori ki Katedra Indologija telal studie ko Filozofsko fakulteti ko Zagreb, thaj buvleder kerga lafi bašhi o barvalipe e Romane čibjako thaj olakere fundavne elementija.

Pobuter ko lendo linko tharo: Phralipena

24-Fevruari ikergapes o Sansaralo protesti khi Holandija-Hag

By

romapress

-

февруари 24, 2019

24 Февруари се организираше мировен Протест во Холандија во градот Хаг од страна на активисти и поддржувачи Роми од Европа, поддршка против расизмот кој е дел од Бугарските власти према Ромскиот народ. Подржувачите бараат оставка од Каракачанов како лице кој шири мегуетнички тензии во Бугарија.

На протестот беа видливи и други пароли со кои бараа поддршка од Европските земји да се престане со дискриминацијата врз Ромите, геноцидот како и фашизмот.

Pali sa odova so resarela upral e Roma ki Bugarija, jek kupa taro Roma save đjivdinena ko Europakere puvja avdive ikergapes o Havlardo baro protesti ki Holandija ki dis Haag, sar ikeripe e Romen savenge kerelapes upral olende baro rasizmo tari rig e Bugarijakere rađjalendar prekal selektivno salde upral e Roma.

Upral e Roma ko palune čhona kherenapes but bangerde kotora ki Bugarija thaj khoni na kherela khanči bašh odova, o protestantija sasalen averada parole , numa pali odova sas thaj rodimalo mukibe tari funkcija o Karakacanov.

Hazri kerga: Roma Press

10 berša taro seriska napadija upral e Roma ki Ungarija-6 roma našavge poro đjivdipe

By

romapress

-

февруари 22, 2019

Петгодишниот Робика Чорба и неговиот татко, Роберт Чорба беа убиени поради тоа што се Роми на 23 Февруари 2009 година. Бранот на насилен терор врз Ромите започна во 2008 кога група Унгарски екстремисти ловеа Роми. Серијата на напади одзеде шест човечки животи. Судскиот процес за четворица осомничени траеше две и пол години, а конечната пресуда беше донесена во Август 2013. Тројца беа осудени на доживотен затвор, а еден на 13 години затвор. Нападите се случија во следниот редослед:

21 Јули 2008, Галгајорк. Кратко по полноќ беа испукани 10-15 истрели со огнено оружје во три ромски куќи. Во инцидентот немаше повредени. 8 Август 2008, Пириче. Запалени се две ромски куќи со Молотови коктели. Една жена беше погодена со истрел додека излегувала од дома. 5 Септември 2008, Нирадони- Тамасипужта. Пукано е во ромска куќа во која живеат татко со своите четири деца додека спиеле. Нема повредени. 29 Септември 2008, Тарнабод. Фрлени се Молотови коктели во четири ромски куќи. Нема повредени. 3 Ноември 2008, Нагичец. Фрлени се две бомби во две ромски куќи. При бегството од домот убиени се маж на 43 и жена на 40 години. 15 Декември 2008, Алжоцолка. Пукано е во двајца Роми. Мажот (19 години) се здоби со животозагрозувачки повреди, неговата партнерка помина со полесни повреди. 23 Февруари 2009, Татарженѓорги. Фрлен е Молотов коктел во ромска куќа. При бегството убиени се таткото (27 години) и неговиот петгодишен син. Другите две деца се повредени, додека мајката се извлече без повреди. 22 април 2009 година, Тисалок . Џено Кока,59 годишниот ромски татко доцна во вечерните часови додека ја напушташе ноќната смена, беше убиен пред неговата куќа. 3 август 2009 година, Кислета . 45-годишната Мери Б. и нејзината ќерка беа нападнати од непознати лица во нивните домови. Преживеани, но со тешки телесни повреди. Ве молиме, погледнете го го ова видео со англиски превод, “Од Tatarszentgyörgy до Tatarszentgyörgy”

https://www.youtube.com/watch?v=d_6wueF4oCQ&feature=share

Жртви на оваа случка:

Татари: Робика Корбор имаше пет години. Неговиот татко, Роберт Корбор – живеел 27 години.

Кизлета: Балог Марија – живеел 45 години.

Тизалок: Jenő Kóka – живеел 54 години.

Нагичек:Тиборне Наги – живеел 40 години. Јозеф Наги – живеел 43 години.

Поради тоа, ромските граѓански организации, ромските малцински самоуправи и активисти организираат сериja на комеморативни настани низ целата земја. Исто така Страница на Фејсбук е креирана се со цел да се соберат повеќе

информации и да се споделат информации за комеморативните настани.

Комеморација во Татарзенѓиорѓи

Локација: Татарзенѓиорѓи ул. Лајос Косут – гробишта

Време: 23 февруари 2019 година. 12:00 – 13:30

Комеморација во Будимпешта и марш со свеќи

Локација: Будимпешта, II. Папата Јован Павле плоштад

Време: 23 февруари 2019 година 17: 00-19: 00

Mолитва на жртвите

Локација: Будимпешта, Парохиска црква на Пресвета Богородица во центарот на градот

Време:19:00

Ве молиме симнете ја апликацијата ROMAapp.

Верзија на Android: https://play.google.com/store/apps/details …

Верзија на iPhone: https://itunes.apple.com/hu/app/romapp/id1452118675?mt=8

Апликацијата е мала и треба да вклучите GPS за да можете симболично да запалите свеќа во знак на солидарност

Ве молиме споделете ја оваа порака јавно до сите

Споделете ја вашата видео порака, со тоа што во знак на почит запали свеќа за вашиот телефон или дојдете придружете ни се на нашите комеморации во Татаринцергиорг или Будимпешта!

Организационен комитет на Комеморацијата и Постојаната конференција на Ромите, Будимпешта, Унгарија.

Hazri kerga:Roma Press

Mariba ko Phanlipe ,,Skopje”-Šuto Orizari

By

romapress

-

февруари 22, 2019

Вербални провокации зад решетките во Шутка. Предизвикаа политички обвинувања и обид за опозициски упад во градската болница 8-ми септември. Двајца поранешни министри завршија како осомничени за организација на крвавиот четврток- Миле Јанакиески и Спиро Ристевски биле нападнати, нивните семејства се исплашени за безбедноста. Напаѓачи се двајца осуденици за Диво Насеље, Л.К. и Е. К. Раководството на затворската управа го осуди насилството, вети безбедност на притворениците. Директорот на градска болница 8-ми септември рече дека не се констатирани физички повреди и Јанакиески доцна вечерва е вратен во Шутка. Надлежна обвинителка Вилма Рускоска го осуди инцидентот како недозволив.

Provociribe thaj maribe ko phanlipe ki Šutka. Khi akaja eratutni čipota havlarelapes – O jekto dive taro phanlipe e duje čirutne ministerenge save tane dočivde ko phanlipa sar anglal organizatorija e ratvarde štartone diveske savo sas resardo ko Khedipe e Makedonijake, Mile Janakievski thaj Spiro Ristevski. Sar so vakerena upral olende sine vazdime maribnaskoro takati.

E Romna olengere thaj pašutne jerije baši o medie havlarge so von akana darana baši lengoro arakibe andre ko phanlipe.

Taro phanlipe Skopje prekal Havlaribe vakerena Ristovski thaj Janakievski verbalnikane kerge provokacie kana sas mukle ko phiribe ko phanlipe đji 30 dakikija, avere duje panlensar save tane adelatime ko bangivalo kotor savo sine kerdo ko,,Divo Nasele’’ o phanle L.K thaj E.K.

Pali odova o vastakerde taro phnalipe iklile vahtaveja adelatibnaja, E asavke resarina save ovena ko phanlipe ko Skopje ki Šutka nane mukle te aven ko aver fori, thaj denge poro lafi ka diklaren i sasti čipota sar resarga, vakribnaja ko phanlipe valanutne savore ovelen arakiba hem okolen save thane ko anglal adelatime thaj adelatime manušen.

Direktori taro Hospitali 8-mi Septemvri vakerga bašh akaja čipota nane konstatirime phare bedeneskero kuvibe upral o Janakievski, thaj rakakoro sine irame ko phanlipe ki Šutka.

Adelateskoro Došhakerdo Vilma Ruskoska adelatinga akava incidenti sar na muklo te ovel resardo andre ko phanlipa.

Rakjakoro tano reslo o bedeni khi Srbija taro Šaban Šaulik

By

romapress

-

февруари 22, 2019

Во присуство на полицијата и семејството, телото на познатиот пејач ноќеска е однесено во капелата. Ковчегот е пренесен до Ново Гробје, каде денеска во 15 часот ќе се одржи погребот. Погребот ќе се одржи денеска во 15 часот во Алејата на заслужните граѓани, а пред погребот ќе биде одржана и комеморација во општината на градот, закажана во 11 часот. Шабан Шаулиќ настрада во 67 година од животот.

Ko lejbe than policijake bukarnensar thaj o paše jeri taro gilavutno, erati rakhakoro tano legardo o bedeni e gilavutneskoro ki kapela Novo Grobje, aso avdive ko 15:00 o ari ka ovel pharume.

O nađjivdo bedeni taro Šaban Šaulik thano transportirime đji ko Novo Grobje meribnaskere tomofileja, aso leskoro čhavo Mihajlo Šaulik thaj o đjamutro Zoran Bata Mirkovik resarde anglal te ovel ando o bedeni ki kapela.

Ilda Šaulik thaj Gordana Šaulik resle ko aeroporti te šhaj te len o tabuti e bedeneja taro Šaulik. O Tabuti thano panlo hermetikane, odoleja so i čhaj thaj leskiri romni našti diklele.

Sar so vakerena ko than e kapelake resla thaj e Šabaneskiri čhaj i Sanela pire pašutne jerijeja.

O parunipe ka ovel realizirime avdive ko 15:00 o ari ko than e Sajdimale manušenge tari Srbija, aso anglal o limori ka ovel thaj ikerdi komemoracija tari Komuna thaj tari Dis, thaj akarde si e manuša ko 11:00 ari te oven kotor tari komemoracija.

O Šaban Šaulik piro đjivdipe našavga ole pali sobrakjanikani bibah, pali avibe gilavibaskoro koncerti ki Germanija, đjivdinga 67 berša thaj pali peste mukla hitija thaj gilja save ka šunenpes thaj ka gilavenpes panda milja berša.

98% taro čhave so keren buti pe droma si Roma!

By

romapress

-

февруари 22, 2019

98% од децата Роми се на улица, покажува анализата на “Националниот Ромски Центар“. Иако малолетни, тие се на речиси секој агол барајќи милостина, чистејќи ветробрански стакла од автомобилите или продавајќи разни предмети. „Декларативно сите ги поддржуваат Ромите, но на дело тоа не може да го видиме. Дискриминацијата за жал е присутна и денеска и тоа на многу високо ниво“, велат познавачите на тие состојби.

98% taro čhave so si pe droma si Roma, sikavela i analiza taro “Nacionalno Romano Centro”. Trujal so si tikneberšengere ola si ko sako kotor pe droma mangipaja devlenge, kosena šoferšajbne ko vordona jali bikinena nesave artikloa e manušenge.

„Deklarativno savore den suporto e Romenge, numa an o realiteto odova na dikhela pe. I diskriminacia si odothe dikhel pe thgaj odoja diskriminacia ko avdisutno vakti si an o majučo nivelo” vakeren okola so džanena akaja situacia.

„Dživdinen ko bilačhe šartia , bizi infrastruktura , pani pijbaske, elektrikani energia. O problemi so džana peske tari them thaj o limitirime tromalipa akale dizutnenge. Ko škole kote sikljona romane čhave si nalačhi opcia jerienge kaskere čhave nane Roma” vakergja o Idžet Medžiti nacionalno Odbusmano.

Ko jekh majbut taro romane čhave nane evidentirime ko lila bianipaske , na džana an i škola, thaj nane len sastipaskiri protektiva.

Lendo info taro:Roma Times

KOLUMNE

Ulavde

Maj diklo artiklo

Maj dikli kategorija