Blog Rig 3

Енвер Ибраим-Чесен човек и почитуван

{"data":{"enterFrom":"new_image","client_key":"aw889s25wozf8s7e","capability_name":"capcut_image_text,capcut_photo_editor","os":"ios","product":"vicut","source_type":"vicut","editType":"image_edit","region":"SE","pictureId":"29397E4D-F78C-4581-863D-731E02F09C50","appVersion":"18.0.0","source_platform":"mobile_1"},"tiktok_developers_3p_anchor_params":"{"os":"ios","capability_name":"capcut_image_text,capcut_photo_editor","enterFrom":"new_image","appVersion":"18.0.0","pictureId":"29397E4D-F78C-4581-863D-731E02F09C50","client_key":"aw889s25wozf8s7e","product":"vicut","source_type":"vicut","editType":"image_edit","source_platform":"mobile_1","region":"SE"}","source_type":"vicut"}

Avdive iranajamen ki gnd taro Enver Ibraim (26.03.1958 – 05.06.2020)bute berśenho aktivisti taro Šuto Orizari, manuś save peskere sabreja, principi ikjerela sa impakiv maśkar o dizutne ko Šuto Orizari.

Kana kerlapes lafi bash o Enveri, tadani sakojek djanela kaj vov sine jek taro paśe manusa taro Amdi Bajram, thaj sakana avgo bash sakoja politicko aktiviteti savo kerlapes ko lokalno nivelo.

Ko vakti taro loklanikano radjalipe e Amdijasko, tadani o Enveri khuvela sar djeno ko konsilieri(sovet), aso ko 2008 – 2009 beeś o Enver Ibraim resarela sar (vd) śerutno ki komuna Šuto Orizari.

Денес се присетуваме на Енвер Ибраим (26.03.1958 – 05.06.2020), долгогодишен општествен и политички активист од Шуто Оризари, човек кој со својата смиреност, посветеност и принципиелност уживаше голема почит меѓу своите сограѓани.

Според нашето познавање Енвер Ибраим, беше близок соработник на покојниот лидер на Сојузот на Ромите на Македонија, Амди Бајрам, а во јавноста важеше за човек од збор и доверба. Секогаш беше меѓу првите кога требаше да се крене глас против неправдите со кои се соочуваше ромската заедница.

Неговата политичка и општествена ангажираност се огледа преку функцијата советник во Советот на Општина Шуто Оризари, а во периодот 2008–2009 година ја извршуваше и должноста вршител на должност(вд)градоначалник на Општина Шуто Оризари.

Имено, меѓу ромската заедница беше препознаен како личност која одлично ги познаваше теренските и организациските процеси, особено во изборните циклуси. Неговото искуство, доверливост и способност јасно и гласно ѓи застапуваше интересите на Ромите, а со тоа му обезбедија посебно место во јавниот живот.

И денес, пет години по неговото заминување, многумина со почит и топлина се сеќаваат на ликот и делото на Енвер Ибраим – како на чесен човек, посветен борец за правата на заедницата и личност која остави траен белег во Шуто Оризари и пошироко.

Енвер Ибраим,останува запаметен како човек од народот, човек од збор.

Hazri kerga:m-r Sevgul A.- Roma Press

Демир Хусеин – организатор, сценограф, активист и визионер

{"source_type":"vicut","tiktok_developers_3p_anchor_params":"{"product":"vicut","source_platform":"mobile_1","appVersion":"17.9.0","editType":"image_edit","os":"ios","client_key":"aw889s25wozf8s7e","enterFrom":"home_draft","region":"BE","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","pictureId":"DF4D8D0F-A7E8-40A3-ABAB-49D8F4F65302","source_type":"vicut"}","data":{"enterFrom":"home_draft","source_type":"vicut","region":"BE","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","product":"vicut","pictureId":"DF4D8D0F-A7E8-40A3-ABAB-49D8F4F65302","appVersion":"17.9.0","os":"ios","editType":"image_edit","client_key":"aw889s25wozf8s7e","source_platform":"mobile_1"}}

Kana kjeraja lafi bash o anav taro Demir Husein, tadani adala so pendarena ole djanena-le sar mirno manuś, numa ko jekh vakti hem sar vizioneri, askeri bash o anglal ďajbe e Romengoro ki Makedonija thaj buvleder.

ikeraja-ole ki godi sar manus, savo taro poterne bersa lela than panda ko vakti taro radjalipe e mesna zaednicenge, palo adava teatrija, kulturno umetnikane druśtvija thaj aver. Resarga thaj te kerel buti e avgo generacijaja ki redakcija “Bijandipe” lela than sar organizatori thaj scenako lingarutno ki redakcija.

Sar so pendaraja ole amen, sa but pashe manus e Gunosko, e Nezdet M. aso palo adava jek vakti sine sorabotniko hem e Amdi Bajrameja. Numa olesko vakti thaj misija sine kana putrelapes o avgo romano lokalno radio anavkerimo ,,Roma”, adarik kernapes e avgune generacie sar ton majstorija ili pendarde amende(diďeija) thaj lingarutne. Numa pali akale radiosko buti kjeribe palo duj bers bajrovela taro lokalno te sunelpes ko sasto skopje thaj disave paśutne dizja, tadani meninelapes sasto timi thaj bajrovela ko Radio Šutka thaj Tv Šutka.

Numa o Demir Husein, achovela ko lokalno radio anavkerimo sar nevo amav ,,Atlanta” thaj kerlape nevi generacija taro diďeija, lingarutne thaj aver. Palo pandibe akala lokalna radio frenkfencie, tadani o Demir Husein peskere bute bersenge djandipaja khuvela ko politicka analize, kerlapes oleja analitika bash alosaribe thaj pe save stretegie te kjerenpes te śaj dobinenapes alosaribe, dela dumo savoren te shaj vazdelapes o politicko nivelo ko Roma, te shaj i nevi generacija resarela ko jekhajek sa e averencar.

Teleder drabaren ki Makedonikani chib👇👇

Кога говориме за Демир Хусеин, зборуваме за личност која по природа беше тивка и ненаметлива, но во исто време голем визионер и посветен борец за напредокот на Ромите во Македонија и пошироко.

Ќе го паметиме како човек кој уште од своите рани години беше активно вклучен во општествено-политичките процеси. Неговото делување започна во рамките на Месната заедница, а подоцна даде значаен придонес во градењето и развојот на Општина Шуто Оризари. Беше дел од тимот на редакцијата на „Бијандипе“, каде што се истакна како организатор и сценски уредувач, оставајќи траен белег во ромското медиумско и културно творештво.

Имено, според нашите познавања беше  близок соработник на Неждет Мустафа, Гунеш Мустафа – Гуно, а подоцна и на Амди Бајрам, учествуваше во отворањето на првата локална ромска радио-фреквенција „Радио Рома“. Во тој период беа едуцирани првите тон-мајстори, подоцна познати меѓу Ромите како диџеи, како и првата генерација радио-водители. Тоа беше време кога ромската заедница започна да создава нови вредности и да отвора простори кои дотогаш беа реткост во Македонија.

Подоцна, истиот тим успеа преминуваат бо проширување на работата со медиумот, па радиото од локално ниво прераснува на целиот град Скопје и пошироко, под името „Радио Шутка“, а потоа и преку „ТВ Шутка“. Сепак, Демир остана доследен на својата мисија – создавање нови генерации млади луѓе. Токму затоа продолжи да работи на развојот на локалната радио-фреквенција во Шуто Оризари и околните општини под името „Радио Атланта“.

Тие што добро го познаваат Демир Хусеин беше и еден од главните сценски организатори во Театар „Студент“. Благодарение на неговата креативност, организациски способности и чувство за сценски израз, театарот редовно добиваше награди и признанија на бројни театарски фестивали.

Во поновото време беше препознатлив и како политички аналитичар со големо искуство и чувство за предвидување на политичките текови. Со своите анализи и ставови често укажуваше на насоките во кои треба да се движи политиката за да се постигнат подобри резултати за ромската заедница – поголема еманципација, поквалитетно образование, создавање стручни кадри и вистинска политичка еднаквост со сите други граѓани.

Демир Хусеин зад себе остави дело кое ќе остане запаметено. Неговиот придонес во медиумите, културата, театарот, општествениот активизам и политичкото делување претставува вредно наследство за сегашните и идните генерации.

Нека му е вечна слава и благодарност за се што направи за својата заедница и за општеството во целина.

Hazri kerga: m-r Sevgul A.- Roma Press

Се сеќаваме на Зендел Иљаз – ГЛАСОТ НА РОМИТЕ И БОРЕЦ!

{"tiktok_developers_3p_anchor_params":"{"os":"ios","product":"vicut","region":"SE","client_key":"aw889s25wozf8s7e","pictureId":"729C82D6-8EF0-4D91-B5C7-905589B77EA1","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","appVersion":"17.9.0","enterFrom":"new_image","source_type":"vicut","source_platform":"mobile_1","editType":"image_edit"}","source_type":"vicut","data":{"os":"ios","appVersion":"17.9.0","source_platform":"mobile_1","source_type":"vicut","client_key":"aw889s25wozf8s7e","editType":"image_edit","pictureId":"729C82D6-8EF0-4D91-B5C7-905589B77EA1","region":"SE","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","product":"vicut","enterFrom":"new_image"}}

Sajdime, bare sajdibnaja avdive hramonaja tumenge thaj iranajamen ko muj thaj i buti taro Zendel Iljaz, maśkar ko Roma pendardo sar o kako Zenka, manus savo poro sasto djivdipe denga ole ko vazdipe thaj ikjeripe o politikano ďjivdipe ko Roma ki Makedonija, ko vakti tari ćirutni Jugoslavija.

O Zendel Iljaz-Zenka, sa sakana o manus savo mangela te kjerel lafi ko pherdo krlo bash o romanipe, jekhipe, kultura thaj sar te resa sa e avere zaednicen ko jekhajek olengo nivelo, odova na sine lokhe, numa oleski pozicija savi sine ole lokharela leske o vazdipe poro hango thaj vakeripe bash sa o nepravde save kernapes upral e Roma,panda ko purano vakti.

Zenka, sa bukarno ki Komercijalna Banka taro bersa(1969-2007), sine konsilieri ki dis Skopje, presidenti ki mesna zaednica,,Brakja Ramiz Hamid,sar thaj ko bordi taro ďjenipe taro Socijalistikano sojuzi bukarne narodosko ki Makeodnija thaj panda but aver.

Ko ponevo vakti kana thavdelapes o vazdipe i politika ko lokalnikano nivo, thavdindor tari komuna Šuto Orizari, tadani o Zenka ovela ko avgune djene taro protagonistija, kuvela ko PCER sar avgo manus, ko vakti e radjalibnaske taro Faik Abdi, ovela presidenti ko Prlaipe. Pallo  adava resarela ki Komuna maśkar o avgune sovetnikoja, ko vakti e avgune śerutneske Nezdet Mustafa, aso palo adava resarela hem telalpresidenti ki partija Sojuzi e Romengoro, ko vakti e radjalibnaske taro Amdi Bajram.

But śhaj te hramonelpes bash o Zendel Iljaz- Zenka, bash oleski buti thaj dejbe pesestar bash i Romani khedin.
👉Teleder drabaren ki Makedonikani ćhib👇👇


Со особена почит се сеќаваме на ликот и делото на Зендел Иљаз(Зенка), истакнат општествен и политички деец, човек кој целиот свој живот го посвети на унапредувањето на правата, положбата и достоинството на ромската заедница во Македонија уште во времето на поранешна Југославија.

Имено станува збор за лик кој беше еден од најпрепознатливите претставници на Ромите уште во времето на поранешна Југославија, кога храбро и достоинствено го отвораше ромското прашање пред институциите и пошироката јавност. Пред ромската заедница познат беше по прекарот како Зенка, а неговата посветеност кон заедницата беше препознаена преку бројните одговорни функции што ги извршуваше во текот на својот живот.

Покрај својата долгогодишна професионална кариера во Комерцијална банка АД Скопје (1969–2007), активно учествуваше во општествениот и политичкиот живот. Беше советник во Град Скопје, претседател на Месната заедница „Браќа Рамиз и Хамид“, член на Претседателството на Социјалистичкиот сојуз на работниот народ на Република Македонија, како и потпретседател на Сојузот на Ромите од Југославија, и уште многу други значајни позиции.

Особено значајна е неговата улога како претседател на Културно-уметничкото друштво „Пралипе“, преку кое придонесе за зачувување и афирмација на ромската култура, традиција и идентитет. Како претставник на Ромите од СФРЈ учествуваше на Светските конгреси на Ромите во Гетинген (Германија) и Варшава (Полска), каде достоинствено ги застапуваше интересите на својот народ и на меѓународно ниво.

Во 1990 година беше еден од основачите и прв потпретседател на првата ромска политичка партија – ПЦЕР, во заеднички активности со Фаик Абди, поставувајќи темели за политичко организирање и застапување на Ромите во новите демократски процеси. Неговата активност продолжи и како член на Комисијата за меѓунационални односи во Собранието на Република Македонија, претседател на Унијата на Ромите на Република Македонија, потпретседател на политичката партија СРМ и член на Советот на Општина Шуто Оризари.

Кога говориме за Зендел Иљаз- Зенка останува запаметен како визионер, обединител и искрен борец за еднаквост, правда и подобар живот на Ромите. Неговото дело претставува трајна инспирација за идните генерации, а неговиот придонес кон ромското движење и општествениот развој ќе остане врежан во колективната меморија на ромската заедница и на македонското општество.

Неговото име останува симбол на посветеност, достоинство и непоколеблива борба за човекови права.

Hazri kerga:m-r. Sevgul A-Roma Press

Сеќавање на Оскар Мамут – уметник, активист и чувар на ромската култура

{"data":{"capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","client_key":"aw889s25wozf8s7e","source_platform":"mobile_1","pictureId":"02D1DE98-B405-4799-B49B-BE50B1021489","product":"vicut","editType":"image_edit","appVersion":"17.9.0","source_type":"vicut","enterFrom":"new_image","os":"ios","region":"SE"},"source_type":"vicut","tiktok_developers_3p_anchor_params":"{"enterFrom":"new_image","editType":"image_edit","os":"ios","source_platform":"mobile_1","appVersion":"17.9.0","product":"vicut","region":"SE","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","source_type":"vicut","client_key":"aw889s25wozf8s7e","pictureId":"02D1DE98-B405-4799-B49B-BE50B1021489"}"}

Iranaja amaro gndipe ko muj thaj buti taro Oskar Mamut, aktivisti, kulturako bukarno savo olesko anav nane ćhinavdo taro historijako momenti e Romane kedinako ki Makedonija.

Adala save ikjerena ole ki godi, djanena kaj o Oskar Mamut, sa jek dizutno tari komuna Šuto Orizari, agorime śukar edukacijaja, umetniko savo pere vastencar bichalela sa mesazija taro sako divesesko djivdipe, sa aktivno ko pindarutno spisanie ,,Osten”, thaj but fori oleski buti havlarelapes sa hem ki patrin  ,,Nova Makedonija”.

Oskar Mamut, sa manus ko timi taro avgune protagonistija save vazdena sa o kulturako thaj politikano djivdipe e Romengo ki Makeodnija. Avdive mangaja te vakera jek but baro SAJDIPE bash sa adava so kergan sar Rom, ko sikavipe amen ko jek ćaćikano drumo ko ikjeripe e Romen.

👉Teleder hramonen ki Makedonikani ćhib👇👇

Се потсетуваме на ликот и делото на Оскар Мамут, истакнат ромски уметник, активист и културен работник од Скопје, чие име останува неразделен дел од историјата на ромската заедница во Македонија.

Имено, Оскар Мамут беше човек кој целиот свој живот го посвети на уметноста, културата и општествениот развој на Ромите. Тој беше меѓу оние личности кои со својата работа и посветеност придонесоа ромската култура да стане повидлива и попризнаена во јавниот живот.

Како уметник, Мамут создаваше дела што го отсликуваа животот, традициите и духот на ромската заедница. Неговите цртежи и уметнички творби беа објавувани во реномираното списание „Остен“, а неговото творештво беше претставувано и во весникот „Нова Македонија“, што претставува значајно признание за еден ромски автор во тоа време.

Покрај уметноста, Оскар Мамут беше и активен општествен деец. Тој се залагаше за афирмација на ромската култура и беше меѓу највлијателните личности во Шуто Оризари, оставајќи длабока трага во културниот и општествениот живот на заедницата. Оскар беше и дел од првата генерација на редакцијата на МРТВ – Бијандипе, активист и гласноговорник за правата и развивање на културниот живот на Ромите.

Неговото дело претставува сведоштво за силата на уметноста како средство за зачувување на идентитетот, историјата и достоинството на еден народ. Преку својата работа, Оскар Мамут им отвори пат на идните генерации ромски уметници и културни работници.

Денес, се сеќаваме на него со почит и благодарност, признавајќи го неговиот придонес кон развојот на ромската култура и уметност во Македонија. Неговото наследство продолжува да живее како инспирација за сите кои веруваат во моќта на културата, креативноста и општествената ангажираност.

Hazri kerga:m-r Sevgul A- Roma Press.

Фаик Абди – човекот кој ја отвори вратата на ромското политичко претставување во Македонија..

{"data":{"source_type":"vicut","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","editType":"image_edit","pictureId":"BC0ECF9C-F258-4E5B-8145-28ECEDBA9ED0","source_platform":"mobile_1","appVersion":"17.9.0","client_key":"aw889s25wozf8s7e","enterFrom":"new_image","os":"ios","product":"vicut","region":"SE"},"tiktok_developers_3p_anchor_params":"{"region":"SE","source_type":"vicut","source_platform":"mobile_1","editType":"image_edit","pictureId":"BC0ECF9C-F258-4E5B-8145-28ECEDBA9ED0","os":"ios","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","appVersion":"17.9.0","product":"vicut","client_key":"aw889s25wozf8s7e","enterFrom":"new_image"}","source_type":"vicut"}

Kana kerlapes lafi  bash historija e Romane kedinake ki Makedonija, tadani nane śajdipe te na amavkerelpes o anav taro Faik Abdi – jek taro maj pinďarutne alava thaj romane liderija ko romano politicko organiziribe.

Faik Abdi, o avgo rom savo lela than ko Kongresi ko 1971 bers, sar djeno tari Makedonija, avgo savo buvlarela o Romano bajrako ki Makedonija, avgo prateniko ko Sobranie e Makedonija, avguno savo promovirinela SA ko lesko vakti, o baro kulturologikano thaj muzikano romengo identiteti. Manus savo kerla lafi zorale maśkar o gaďe bash vazdipe thaj arakhipe o hakaja  (pravo) e Romengo, Diskriminacija, Jekhajek sa e averencar.

Hari leske te hramonelpes sa adava so kerga sar avguno lideri thaj protagonisti e Romengo ki Makedonija thaj buvleder.
Teleder hramonaja ki Makedonikani chib👇👇

Кога говориме за историјата на ромската заедница во Македонија, невозможно е да не се спомене името на Фаик Абди – еден од најистакнатите ромски лидери и пионер на ромското политичко организирање.

Како учесник на Првиот светски ромски конгрес во Лондон во 1971 година, Фаик Абди беше дел од историските процеси што придонесоа за зацврстување на ромскиот идентитет и национална свест. Неговата посветеност кон правата и еманципацијата на Ромите подоцна резултираше со формирањето на Партијата за целосна еманципација на Ромите (ПЦЕР), преку која стана и првиот Ром пратеник во Собранието на независна Македонија.

По враќањето од Конгресот, Фаик Абди активно работеше на јакнење на ромската национална свест и за првпат го промовираше ромското знаме во Шуто Оризари. Неговата визија за политичко организирање на Ромите, партијата за целосна еманципација на Ромите (ПЦЕР), беше предпознатлива како една од првите ромски политички партии во Европа.

Имено, неговиот ангажман се совпадна со период на силен културен подем на ромската заедница, обележан со развојот на ромската музика, фолклор и театар, како важни носители на ромскиот идентитет и култура, е таа беше златната културолошка доба на Ромите во Македонија.

Кога говориме за ликот и делото на Фаик Абди, тој не беше само политичар, туку и глас на една заедница која се бореше за рамноправност, достоинство и поголема општествена вклученост. Неговото дело и денес останува инспирација и потсетник дека со визија, истрајност и единство може да се создадат трајни вредности за идните генерации. За жал, на 2 октомври 2016 година почина Фаик Абди.

(foto lendo tari Gratan P. Arhiva)EURomapres.
Hazri kerga: m-r. Sevgul A.- Roma Press

Шенај Османов:Предметот „Пулс“ ќе остане запаметен како еден однајзначајните предмети во поновата македонска историја

Како бранител на еден од обвинетите во предметот „Пулс“, чувствувам професионална и морална обврска да сеосврнам на одредени аспекти од оваа постапка кои се одисклучително значење не само за обвинетите, туку и замакедонскиот правосуден систем во целина.

Најнапред, дозволете ми да изразам искрено сочувство досемејствата на жртвите и до сите кои ги трпат последицитеод оваа трагедија. Загубата на толкав број млади животипретставува национална болка која никогаш не смее да бидезаборавена. Но токму поради големината на трагедијата, уште поважно е правдата да биде заснована врз докази, а неврз емоции, јавен притисок или политички очекувања.

Во една правна држава, кривичната одговорност секогаш е индивидуална. Не постои колективна вина и не постоиможност некој да биде прогласен за виновен само затоа штово одреден временски период извршувал јавна функција. Засекој обвинет поединечно мора да се докаже конкретнодејствие или пропуст, јасна законска обврска и директнапричинско-последична врска помеѓу неговото постапувањеи настанатата последица.

Она што досега произлегува од доказите изведени восудската постапка е дека трагедијата во Кочани не е резултатна постапување на едно лице или една институција. Напротив, станува збор за комплексен настан во кој сеиспреплетуваат прашања поврзани со лиценцирање, инспекциски надзор, локална самоуправа, безбедноснистандарди, противпожарна заштита и работење на самиотобјект. Токму затоа сметам дека секој обид запоедноставување на одговорноста и нејзино сведување нанеколку функционери претставува опасност заутврдувањето на вистината.

Во изминатиот период во јавноста се создаде атмосфера вокоја бројот на обвинети се претставува како доказ зарешителноста на институциите. Но правдата неможе да семери со бројот на обвинети лица. Правдата се мери соспособноста да се утврди вистинската индивидуалнаодговорност и да се направи јасна разлика помеѓу морална, политичка и кривична одговорност.

Особено загрижува фактот што во јавниот простор често сеносат заклучоци пред да заврши судската постапка. Водемократските општества судницата е местото каде што сеутврдува вината, а не телевизиските студија, социјалнитемрежи или политичките прес-конференции. Секој обвинетима право на фер судење, на презумпција на невиност и напостапка ослободена од надворешни влијанија.

Предметот „Пулс“ ќе остане запаметен како еден однајзначајните предмети во поновата македонска историја. Токму затоа оваа постапка мора да покаже дека РепубликаСеверна Македонија има институции кои се способни даодолеат на јавниот притисок и да одлучуваат исклучиво врзоснова на закон и докази.

Како адвокат, мојата должност не е да ја коментирамболката на семејствата ниту да ја минимизирам трагедијата. Мојата должност е да инсистирам на почитување на правотои на принципот дека никој не смее да биде осуден безцврсти и неспорни докази за неговата вина. Тој принцип непостои заради обвинетите, туку заради заштита на секојграѓанин во оваа држава.

Убеден сум дека единствено преку објективна, непристраснаи законита постапка може да се дојде до вистината и да сеобезбеди вистинска правда за жртвите, нивните семејства и за целото општество.

Aвтор:м-р Шенај Османов.

(Ставовите објавени во рубриката-Колумни се гледиште на авторот,Рома Прес не сноси одговорност за содржината на истите)

 

Ki Radji ikergapes diskusija bash ďajbe poangle e Roma thaj evropaki integracija..

{"tiktok_developers_3p_anchor_params":"{"capability_name":"capcut_image_text,capcut_photo_editor","client_key":"aw889s25wozf8s7e","os":"ios","editType":"image_edit","appVersion":"17.7.0","product":"vicut","source_platform":"mobile_1","region":"BE","pictureId":"B5217CF0-5E2B-43D9-9C44-B445610223C9","source_type":"vicut","enterFrom":"new_image"}","source_type":"vicut","data":{"capability_name":"capcut_image_text,capcut_photo_editor","enterFrom":"new_image","appVersion":"17.7.0","product":"vicut","source_platform":"mobile_1","os":"ios","source_type":"vicut","client_key":"aw889s25wozf8s7e","pictureId":"B5217CF0-5E2B-43D9-9C44-B445610223C9","editType":"image_edit","region":"BE"}}

Ki Radji tari Republika Utarali Makedonija avdive ikergape diskusija bash pućibna save tane importatna  e Romanenkedinake sar thaj ko procesi bash evropska intergacija, organizirime taro Ministeri bizo resori vastaluno e Strategijake e Romengiri, Šaban Saliu ko buti kjeribe e Ambasadaja taro thagaripe Španija ko Skopje.
Ko akava khedipe kerga lafi e Španijako ambasadori rajo, Rafael Soriano Ortiz, sar thaj o Fabijan Daniel- Sanćez presidenti taro Španijako nacionalnikano sovet, sa ola ulavge poro buthi kjeribe thaj praktika bash o romane hakaja thaj inkluzija.

Во Владата на Република Северна Македонија денеска се одржа дискусија посветена на прашања од значење за ромската заедница и процесот на европска интеграција, организирана од министерот без ресор задолжен за Стратегијата за Ромите, Шабан Салиу, во соработка со Амбасадата на Кралството Шпанија во Скопје.

На настанот се обратија амбасадорот на Кралството Шпанија, Н.Е. Рафаел Сориано Ортиз, и Фабијан Даниел-Санчез, претседател на Ѓитана и на Шпанскиот национален совет на Ромите, кој ги сподели шпанските искуства и добри практики во областа на ромските права и инклузијата.

Во дискусијата беа опфатени теми поврзани со социјалната инклузија, домувањето, образованието, вработувањето, борбата против дискриминацијата и културната афирмација на ромската заедница.

Средбата потврди дека соработката меѓу институциите, граѓанскиот сектор и меѓународните партнери е клучна за унапредување на положбата на Ромите и за градење поинклузивно општество.

Hazri kerga:Roma Press
foto: lende taro fb profil Š.Saliu.

Потресна приказна:Крик што никој не го слушна-срцето повеќе не издржува

Тасим Фазлиов вечерва пред камерата на Рома Прес, ја раскажува својата потресна борба со системот и моментите кога животот му висел на конец.

Од институционален притисок, полициска тортура и целосна загуба на довербата во системот — до очаен обид да си го одземе сопствениот живот.

Викендов, Тасим Фазлиов ја преживеа најтешката битка во својот живот. Разочаран од институциите кои, наместо да го заштитат, според неговите тврдења го довеле до работ на безизлез, тој посегнал по најцрното решение.

Судбината, сепак, имала поинаков план. Јажето се скинало, соседите реагирале навреме, а брзата интервенција на медицинските екипи му го спасила животот.

Tasim Fazliov erat anglal i kamera taro Roma Press, vakerela peskiri prikazna ko maribe mujal o sistemi thaj o momenti kana oleskkro djivdipe sine ko thav.

Taro institucionalno protisok,policisko tortura thaj sahno naśhalipe inpakjiv ko sistemi, akale Rome 56 beeśengo angale i sudbina dji ko zido te śaj obesinelape. Sar so vakerela silaja mangena te len lestar o kher hem te achol ko droma, baheske o śelo ćhingovela thaj avdive o Tasimi tano ďjivdo thaj vakerela bash akaja daravutni djivdipnaski storija ko Roma Press.

👉Следете ја неговата шокантна и потресна животна приказна👇

Интервју со физиотерапевтот Илија Жежов: Раната терапија е клуч за здрав развој кај децата

Sajdime ko amaro avdisutni intervju kjeraja lafi e fizioterapevteja Ilija Žeżov taro Centari bash masaza thaj ikjeribe o bedeni(telo) taro Gostivar.
Ko akava intervju kjeraja lafi bash jek specificno nasvalipe savo resarela ko potikore ćhavore sar skolioza, thaj rodela sigo tretmani thaj sigo trubuj te kerelpes griža. Teleder o intervju ki makedonikani ćhib.
————
Во нашето денешно интервју ќе разговараме со физиотерапевтот Илија Жежов од Центарот за масажа и одржување на телото „Физиотерапевт – Здравје“ од Гостивар.

Говориме за една специфична состојба која се јавува уште во детската возраст и која бара навремено препознавање, правилен третман и континуирана грижа. Ќе дознаеме колку е важно проблемот да се третира од најрана возраст, кои се најчестите симптоми, како родителите можат да ги препознаат првите знаци и каква е улогата на физиотерапијата во подобрување на состојбата.
👉Следете го интервјуто и дознајте стручни совети за навремена превенција и успешно лекување👇👇👇

Р.П- Што претставува сколиозата и на која возраст најчесто се појавува кај децата?

И.Ж. Сколиозата претставува сериозен проблем кај младите, секое трето дете скоро има или кифоза или сколиоза.
Причините се слабата физичка активност,постојаното седење пред телефони како и неправилното држење и оптеретување на рбетниот столб.
Затоа најважен дел е превентивниот Физиотерапевски преглед, советите од физиотерапевтот како и важната улога на рехабилитацијата во процесот на лекувањето.
Навременото лекување како и следењето на сколиозата може навреме да се спречи и да не дојде до сериозна хируршка интервенција.

Р.П- Кои се првите знаци што родителите можат да ги забележат дома?

И.Ж. Најчесто едното од другото рамо има разлика во висина, но исто така и самиот рбетен столб покажува дегенеративни промени што и токму тие промени се видливи.
Самиот рбетен столб покажува мало видливо искривување , а тука се вклучува и алармот за понатамошни и подетални испитувања околу оваа состојба.

Р.П – Дали сколиозата кај децата е се почеста и кои се најчестите причини за нејзина појава?  

И.Ж. Да, сколиозата често е присутна како кај децата така и кај возрасните.
Како и што потенцирав погоре, слабата физичка активност, лошите навики за држење на рбетот се исто така ризик фактор причини но исто така и оптеретеноста на рбетниот столб со тежина ,тешките ранци како и самите дегенеративни промени кои се јавуваат на рбетниот столб.

Р.П- Колку влијание имаат неправилното седење, тешките училишни ранци и физичката неактивност?

И.Ж. Од здравствен аспект би кажал дека овие фактори имаат многу големо влијание, порано се повеќе децата беа надвор и беа многу повеќе физички активни , денес тие се се повеќе на телефон ,компјутер или пак во одредени лоши положби што имаат многу големо ризично влијание на здравствената состојба кај децата.

Затоа децата треба да бидат повеќе физички активни и да се занимаваат повеќе со спортска активност и да внимаваат на своето здравје. За сето ова повеќе мотивација треба да имаат и од родителите, колку повеќе физички активности толку повеќе поздрави деца.

Р.П- Кога родителите треба да побараат преглед кај физиотерапевт?

И.Ж. Секако , како и што потенциравме.
Кога ќе ги забележат првите симптоми дека едното од другото рамо се разликува ,но исто така родителите треба често да ги носат своите деца на превентивни прегледи.
Со самиот навремен преглед и со раното откривање на проблемот резултатите ќе бидат побрзи, се процесот во лекувањето ќе даде и побрзи резултати во самата проблематика.

Р.П- Како се поставува дијагнозата и кои прегледи се потребни? 

И.Ж. При самиот физиотерапевтски преглед со сколиометар се гледа и јасната слика на искривувањето. Дополнително даваме мислење за РТГ или МАГНЕТ.
Секако и прегледот и наодите заедно ќе ни обезбедат сигурен резултат во лекувањето и спроведувањето на здравствената постапка во процесот на лекувањето.

Р.П – Дали секоја сколиоза бара третман или кај дел од децата е доволно само следење?

И.Ж. Секако ,секоја сколиоза мора да биде соодветно и стручно третирана се со цел понатаму во животот кај детето или возрасните лице да не предизвика посериозни потешкотии со рбетот.
Со рехабилитирачкиот процес ќе се запазат процесите на лекување а со самата физикална терапија ќе се спречи и понатамошната потреба од хируршка интервенција на рбетот.
Затоа често говорам и велам ,колку порано се открие,следи и лекува оваа состојба толку подобро. Само со раното откривање и лекување ќе дојдеме до соодветно и стручно решение на ваквиот проблем.

Р.П – Кои се најчестите методи на лекување – вежби, корсет или операција?

И.Ж.Физикалната терапија има широк спектар на методи во постапката на лекувањето.
Најважен дел и најважна улога кај ова лекување има КИНЕЗИТЕРАПИЈАТА , МЕДИЦИНСКАТА МАСАЖА ВЕЖБИТЕ, ПЛИВАЊЕТО и секако одредените фитнес вежби и изработката на корсетот.
Секако корстет се изработува само доколку искривувањето е поголемо и посериозно.
Кај малите степени со искривување на сколиоза следува само работната терапија и физикална терапија, додека кај посериозните искривувања освен физикалната терапија следува дополнително и корсет изработен според степенот на искривување.

Р.П – Колку е важно сколиозата да се открие во рана фаза?

И.Ж. Како што кажав, важен дел од здравјето на детето. Со раното откривање се спречуваат понатамошните и посериозните компликации на рбетот кај детето, како сега, така и во текот на растот па и во возраста.

Р.П – Дали децата со сколиоза можат нормално да спортуваат и кои активности се препорачуваат?

И.Ж. Секако, според препораките на физиотерапевтот дадени се совети за пливање, фитнес и друг вид на вежби. Сите овие насоки се дадени според индивидуалниот план и програма, преку разговорот ,прегледот и степенот на искривување кај детето.

Р.П-Може ли сколиозата да предизвика болки или други здравствени проблеми во иднина?

И.Ж.Сколиозата може да предизвика болка, во зависност од степенот на искривување.

Интервјуто го спроведе Севгул Абдула-Рома Прес, а наш гостин беше д-р Илија Жежов, Центар за масажа и одржување на телото „Физиотерапевт – Здравје“, Гостивар.

 

 

Ѓунеш Мустафа – Гуно: човекот што го осветли патот на Ромите во Македонија

{"data":{"editType":"image_edit","os":"ios","source_type":"vicut","product":"vicut","enterFrom":"new_image","pictureId":"40BF4A10-17F4-4DEF-9DE1-A5455A4DDDE3","appVersion":"17.6.0","region":"BE","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","source_platform":"mobile_1","client_key":"aw889s25wozf8s7e"},"tiktok_developers_3p_anchor_params":"{"appVersion":"17.6.0","pictureId":"40BF4A10-17F4-4DEF-9DE1-A5455A4DDDE3","source_type":"vicut","editType":"image_edit","enterFrom":"new_image","product":"vicut","source_platform":"mobile_1","os":"ios","region":"BE","capability_name":"capcut_photo_editor,capcut_image_text","client_key":"aw889s25wozf8s7e"}","source_type":"vicut"}

Iranaja amaro gndipe, ko Guneš Mustafa- Guno, savo maśkar ko Roma tano pindjardo o avguno askeri bash o hakaja e Romengere, intelektualco, vizioneri  bash i Romani kedin.  Oleskiri mangin sakana sine jek dive e Romen te dikhel jekhajek sa e  avere zaednicencar.

Iranaja amaro gndipe ko Guno, savo puterga o avgo teataresko kher Student, saveste kreirinelapes thaj bajrarelapes sine i Romani chib, kultura, tradicija, gilji thaj sa e kulturako baravlipe. Guno, ovel djeno ki avguni politicko partija PCER, thaj pali adava sa okola partie save registririnepe sar politicka subjketija. O Guno kerla hem i avgo generacija ki redkacija MRTV, pallo adava putrela o avgo privatno romano radio ,,Šutka”, pa Šutel, radio Roma aso palo adava lokalno media ,,Roma Fer”.

But hari śhaj sa te hramona odova so kerga o Guno, sar aktivisti bash pi romani kedin ko maj pharo vakti e Romengoro.
Teleder drabaren ki makedonikani chib.

Ѓунеш Мустафа, меѓу Ромите познат како Гуно, беше еден од најзначајните интелектуалци, активисти и визионери на ромската заедница во Македонија. Човек со големо срце, силен карактер и јасна визија, тој целиот свој живот го посвети на афирмацијата, унапредувањето и достоинственото претставување на Ромите во општеството.

Имено се сеќаваме кога во најтешките периоди за ромската заедница, Гуно беше меѓу оние што храбро ги промовираа вредностите на ромската култура, образование, демократија и политичко учество. Уште во 1990-тите години, кога малкумина веруваа дека Ромите можат организирано да се изборат за своето место во општеството, Ѓунеш Мустафа ја вложи својата енергија, знаење и ентузијазам во создавање на ново светло за идните генерации.

Еден од неговите први и најзначајни чекори беше основањето на театарот „Студент“, преку кој се промовираа ромската култура, пишаниот збор и театарската уметност како врвни вредности. Преку оваа иницијатива, многу млади Роми добија можност да го развиваат својот талент и да ја зајакнат сопствената културна самосвест.

Гуно беше и еден од првите активни учесници во политичкото организирање на Ромите. Тој имаше значајна улога во формирањето и активностите на првата ромска политичка партија – ПЦЕР, предводена од Фаик Абди. Подоцна активно соработуваше со речиси сите ромски политички субјекти во државата, секогаш воден од идејата за заеднички напредок и единство.

Посебен придонес даде и во локалната самоуправа, учествувајќи во создавањето на првиот состав на Советот на Општина Шуто Оризари, во периодот на првиот ромски градоначалник Неждет Мустафа. Во тој историски период, заедно се отворија и вратите на Македонската радио-телевизија, каде што беше создадена првата генерација ромски новинари и уредници. Во тој процес свој придонес дадоа личности како Нездет Мустафа, Ѓунер Абдула, Демир Хусеин, Оскар Мамут,Лјатиф, Перијан, Бенита, Мануела, Северџан и многу други.

Ѓунеш Мустафа беше и првиот организатор на приватното радио „Шутка“, а подоцна и на телевизијата „ТВ Рома“, која со текот на времето прерасна во „Рома Фер“. Со тоа, тој постави темели на современото ромско медиумско изразување во Македонија.

Неговото културно и политичко дејствување создаде цела плејада на млади интелектуалци, активисти и патриоти, посветени на подигањето на гласот на Ромите и на промоцијата на демократските вредности.

Незаборавениот Гуно останува во сеќавањата како човек од збор, искрен пријател и народен човек. Неговата посветеност, принципиелност и љубов кон својот народ го направија пример за генерации.

За жал, Ѓунеш Мустафа замина прерано – во време кога неговото искуство, мудрост и енергија и беа најпотребни на ромската заедница.

Неговото дело останува трајно врежано во историјата на Ромите во Македонија. Гуно не беше само активист туку тој беше гласноговорник, светилник, визионер, и еден од темелите на современото ромско движење.

Ова е само мал дел од сеќавањата и активностите што Ѓунеш Мустафа ги реализираше во интерес на ромската заедница.

👉RIP- inśallah Ðenneti🤲🏻.

Hazri kerga: Roma Press

- Reklam -

KOLUMNE