Ano pervazija tar konferencija avdive ikherlapes khedipe ani tema ,,Dikhlaripe o anglunipe ani Republika Utarali Makedonija” telal organizacija tar ROMALITICO.

Ano konferencijako khedipe lena than Ministerka baš trud thaj socijalna politika Mila Carovska thaj o Ministeri baš legaripe e Strategijako e Romengi baš lačharipe o đjivdipe e Romengoro ani Makedonija.

Kerlapes lafi ani konferencija baš sa o resipe tar čhalipe ja palem na,tar sa odova so si resardo phanle e Romane haleja ani Republika Utarali Makedonija.
Drabaren ani Makedonikani chib o vahtavija tar jekto sesija e konferencijaki

Царовска денес учевствуваше и презентира не само постигнувањата во делот на интеграција на Ромите во општеството, туку се разгледуваат и заеднички дa се наоѓа решение за предизвиците кои остануваат пред нив. Министерот задолжен за имплементација на Стратегијата за подобрување на состојбата на Ромите во нашата земја Музафер Бајрам порача дека имаат плодна соработка со МТСП и се заблагодари за поголемиот Буџет за инфраструктура за Роми за претстојната година.

Ние како министерство навистина се трудиме да ги вклучиме Ромите во сите политики кои ги креираме, се со цел да добиеме едно општетсво кое ги интегрира сите граѓани. Голем дел од ромското население е опфатено со социјалната реформа, посебно со детскиот и образовниот додаток.

Дополнително работевме на вклучување на децата Роми во градинките. Претходно ова беше проектно решение, но сега локалните самоуправи преку блок дотации од Буџетот ќе треба да ги финансираат и да обезбедат резервирани места за овие дечиња во градинките во градовите каде има ромско население со цел поеднаков старт на сите деца во општеството, рече Царовска.

Буџетот е зголем 100%. Намесно 20 сега имаме 40 милиони. Горчлив проблем за Ромите останува вработувањето. 1.3 се вработени Роми во државна администрација. Три четвртини од вработените Роми сеуште се на ниско квалификувани работни позиции.

Поразително е што немаме Роми на високи раководни позиции. Направивме критика на балансерот дека тој сепак ги фаворизира двете најголеми етнички заедници, македонската и албанбската, а за нас остануваат само трошките, Се надеваме дека ова ќе биде ревидирано, рече Mузафер Бајрам.

Владата успеа да го тргне балансерот кој беше воведен во 2016-та година кој всушност претставува алгоритам со кој се врши прераспредеба на работните места во джавната и јавната администрација– оценува Суад Скендери од Ромалитико.Балансерот нанасе штета на ромската заедница.

Нашите анализи покажуваат дека имаме подготвен кадар кој чека на вработување.
Согласно принципот за правична застапеност Ромите во државната и јавната администрација треба да бидат застапени со 2.6%. Добро е што оваа Влада покажува сигнали дека се насочува да ја подобри ситуацијата, оценува Суад Скендери од Ромалитико.

Hazri kerga:Nedmedin A-Roma Press

Ano Delčevo sas khedipe tar i partija PDPR savo dikhlepes e pretstavnikonensar tar partijake ogranokija mangipnaja te anen poro paluno stavi savo phiribe ka ovel e partija ano anglunipe thaj olengoro gndipe baš aktuelno politikaki situacija ani Utarali Makedonija.

Drabaren teleder ani Makedonikani čhib..

Во Делчево се одржа состанок на ограноците на Партијата за демократски просперитет на Ромите од Штип, Кочани Виница, Делчево, Берово и Пехчево. На состанокот беше разгледана актуелната политичка состојба во државата и притоа беа донесени неколку заклучоци околу дејствувањето на партијата. На прес конференцијата која се одржа по оваа средба, претседателот на партијата Аксел Ахмедовски истакна дека и покрај недобивањето датум за преговори со ЕУ, државата треба да продолжи на тој пат, преку создавање услови за благосостојба на граѓаните.

Изразуваме пофалба за непосредното и скоро членство во НАТО Алијансата како стратешка цел на Македонија, но во исто време изразуваме и длабоко жалење за голамата жртва што ја направи нашата земја во однос на договорот за добрососедство со Бугарија и Преспанскиот договор кој опфати едно од најчувствителните прашања, а тоа е промената името, но за возврат не се отворија вратите за влез во ЕУ, односно не е добиен датум за отпочнување на предпристапните преговори за членство во Унијата, а што беше и е приротиет на сите политички субјекти без разлика дали се парламентарни или вонпарламентарни, рече Ахмедовски.
Како прв приротитет за решавање на проблемите на граѓаните од ромска националност Ахмедовски на вечерашнава прес конференцијата го посочи Домувањето.

Бараме под итно да се изврши урбанизација во сите ромски маала, обезбедување електрична енергија и доволно напон во секое семејство, обезбедување дом на секое бездомно семејство,
соодветна правична застапеност на Ромите во институциите од јавен карактер, како сервисодаватели за разлика од популистичкиот израз на сите владејачки гарнитури, бидејки со години наназад е воспоставена намерна пракса за нееднаквото третирање на таквата застапеност на Ромската заедница која што е констатирана и во Европскиот извештај за напредокот на Македонија за членството во ЕУ.
Од ПДПР ја известија јавноста дека на 1 декември ПДПР ќе одржи Централен одбор на кој ќе биде соопштен ставот за понатамошното делување на партијата.

ROMA PRESS

Овие избори, покрај фокусот на домашните реформи ќе се стави и меѓународните односи на земјата. Позицијата и политичката програма на СДСМ останува цврста и понатаму ќе се фокусира на патот во ЕУ преку спроведување на потребните реформи и почитување на Договорот од Преспа.

Додека, ВМРО ДПМНЕ не смета дека единствениот пат за земјата е ЕУ. Според ВМРО ДПМНЕ можност гледаат во приклучување на државата кон евро-азиската унија заедно со Русија, Србија и поранешните советски земји. Албанските партии остануваат сигурни дека ЕУ е единствениот сојузник на земјата, но сепак тие имаат различен став по однос на домашните реформи. Албанските опозициски партии ја воведоа идејата за создавање на коалиција на сите албански партии против ДУИ.

Сепак, останува неизвесно дали сите албански лидери ќе ја прифатат оваа идеја. Ниту една од албанските партии не формира предизборни коалиции со македонските партии, бидејќи тие на овие избори засега сметаат дека треба да одат сами, а по изборите да формираат коалиции со партиите од македонскиот блок.
Oд 2001 година се отвори простор за поголемо политичко претставување на етничките заедници што придонесе да се појават уште шест нови ромски политички партии на македонската политичка сцена.

Трендот на појавување на ромски политички партии на секои 4 до 6 години е главно воден од изборниот циклус на државата во кој дел од ромските партии се активираат само во предизборните кампањи со надеж дека ќе ги реализираат интересите на лидерите кои важат за “човек-партија” и за вработување на своите најблиски, но и за одржување на бизнисот преку тендерски договори.

Ова го потврдуваат и актуелните теми кои се важни за политичкиот дискурс во кој ромските политички партии многу малку или пак воопшто не се вклучуваат активно во дебатите за изборниот модел, финансирањето на политичките партии, предвидениот попис, правичната застапеност во институции, спроведувањето на јавните политики за Роми и многу други важни теми.

Со оглед на тоа што според последниот попис во Република Северна Македонија живеат 53.879 Роми се поставува тезата дали на воопшто на ромската заедница им се потребни 9 политички партии кои ќе ги застапуваат интересите на самата заедница на парламентарните избори. Имајќи го во предвид изборниот модел од шест изборни единици и тоа како се скроени единиците одговорот е НЕ.

Моменталниот изборен модел ги фаворизира поголемите политички партии каде што бројките одлучуваат, a гласот на малите етнички заедници, вклучително и ромската, имаат помало влијание и вредност. Со оглед на географската распространетост на ромската заедница низ територијата на државата и политички скроените изборни единици, ромскиот електорат нема еднакви шанси за соединување на гласовите. Со моменталниот изборен модел освен во изборна единица 2 во ниту една друга изборна единица ромска политичка партија самостојно не може да освои мандат, но имајќи го во предвид фактот дека се активни 9 ромски политички партии и поделбата на гласови ниту една ромска партија не би можела да освои самостојно мандат.

Знаејќи го ова ромските политички партии одат во предизборна коалиција со поголемите партии односно со СДСМ и ВМРО ДПМНЕ со цел да ги затскријат реално освоените гласови, а притоа настојуваат да обезбедат добитна позиција во една од изборните единици. Ваквиот потег ја поткопува самостојноста и моќта на ромските партии во коалицијата односно поголемите партии се свесни која партија колкав придонес може и носи во својата коалиција.

Актуелната дебата околу промена на ваквиот изборен модел во една изборна единица со отворени листи ќе придонесе за креирање подемократски амбиент и фер-плеј изборна трка која треба да понуди квалитет и квантитет. Но, се поставува прашањето колку ромските политички партии се вистински спремни за еден ваков натпревар во кој би се обиделе самостојно да обезбедат пратеници.
Повторно ромските политички партии по кој знае кој пат и на овие избори ќе настапат без јасна стратегија и фокус за подобрување на состојбата на ромската заедница односно уште од сега може да се забележи дека се разговара за индивидуалните интереси на ромските политичари. Ромските политички партии повторно влегуваат во ад-хок коалиции со поголемите политички партии на македонскиот блок без претходни анализи за можностите кои се отвораат со предвремените парламентарни избори.

Постарите лидери се во вештачки обид да се договараат за гласачите и институциите без значителен политички капитал кој треба да биде претставен кај ромската заедница. Засега, ромските политички партии како што беше случај и во минатото, немаат подготвена политичка програма преку која би се обиделе да се наметнат кај коалиционите партнери, но и да ги убедат ромските гласачи да гласаат за нивните партии односно коалиции. Како дел од коалицијата со ВМРО ДПМНЕ остануваат, две ромски партии (ДСР и РОМ) и еден политички активист од СРМ (Ибрахим Ибрахими) за претстојните избори, додека 3 партии (СРМ, ПЦЕР, ОПЕ) и двајца политички активисти од СДСМ (Курто Дудуш и Асан Ферат) ќе ги здружат силите во коалиција со владејачката партија. Новоформираната партија ПДПР на чело со Аксел Ахмедовски и ПИР сè уште се немаат определено, но трендовите покажуваат дека ПДПР ќе се приклучи кон коалицијата предводена од страна на СДСМ.

Тоа што може да се забележи е дека ромските политички партии и ромските крила на СДСМ и ВМРО ДПМНЕ се активираа и ги започнаа со своите активности. Дали овие предвремени парламентарни избори ќе донесат нешто ново останува да видиме. Но, со сигурност овие избори се тест за развиената политичка култура кај ромската заедница и за ромските политички партии за кои сметам дека треба да изградат заеднични национален консензус преку креирање на платформа во која сите ромски партии ќе застанат заедно во барања за обезбедување на поголем буџет за спроведување на таргетираните и меинстрим политики за Роми, да се постигне соодветна и правичната застапеност од 2,6% и да се обезбедат поголеми инфраструктурни проекти во општините со мнозинство на ромско население. Притоа, овие три клучни барања треба да бидат застапувани без разлика кој и да победи на парламентарните изборите на 12 април, 2019 година.

Автор:
Дениз Селмани,
Програмски менаџер на Институтот за истражување и анализа на политики – Ромалитико
Рома Прес го ре-објавува овој текст со дозвола од авторот Дениз Селмани.
Овој текст првично беше објавен од порталот емагазин.мк на следниов линк: https://emagazin.mk/patot-do-mo-na-romskite-politichki-partii/

ROMA PRESS