Ниту една од четирите ромски населби во Ниш немаат детален план за регулирање, бидејќи повеќето од куќите се изградени на државно земјиште, со што легализацијата на куќите таму е невозможна. Градот Ниш и ромската заедница треба да бидат повеќе вклучени во решавањето на овој проблем, односно во донесувањето одлуки при изградба на нови згради или раселување на Ромите, на ова тема  се говореше и носеа заклучоци на организираната тркалезната маса насловена „Домување за Роми“, одржана во Центарот за медиуми.

Thar štar  Romane atarija-thana e Romengere ano Niš nane olen  detalnikano plano baš reguliripe  e nalegalizirime thana sostar but khera  thane lačharde ane raštraki phuv, odolestar  našti kernapes e kherenge  thar  akala thana legalizacija, nane šajipa disar odova te lačharelpes.

Diz Niš thaj i Romani kedin  valani  te oven buteder čivde ano lav keribe arakiba solucija  akale problemoske,  thaj odoleja so trubul te anelpes  paluno lafi  anglal te kerenpes e binala ja palem te dočhivenpes e Roma ano avera thana, akala palue lafija tane ande ani rotali mesala anavkerdi ,,Kherutnipe e Romengo“  ikherdo ano centrumi baš medie.

Pal akala palune ande decizie  thaj lafija ka đjakerelpes o paluno lafi tar dizutne thaj i dis Niš te vakereen savi tani i maj lačhi decizija e so duje rigonenge  te šhaj te nakavelpes akava problemo, thaj  te delpes aver muj  baš o kherutnipe numa thaj o đjivdipe e Romengo  ano akala štar tamiribaske thana đjivdipnaske savende đjivdinena Romani etnikani kedin.

Hazri kerga:Neđmedin A- Roma Press lendo belami.rs

47-годишна Елена, социјален работник, била неутрализирана односно стерилизирана против својата волја како млада жена. Таа е една од четирите Чешки Ромки кои се жртви на присилна стерилизација, кои тие ги раскажуваат своите приказни во претставата насловена „Приказни кои (никогаш) не започнуваат“.  Претставата премиерно беше изведена во Острава, град во Чешка со голема ромска заедница. Систематската стерилизација на жените Ромки без нивна целосна и информирана согласност со цел намалување на високите стапки на наталитет – беше државна политика во поранешна Чехословачка за време на комунизмот. Практиката беше официјално прекината во 1993 година, но според информациите на Европскиот центар за права на Ромите (ERRC), практиката продолжи и во текот на 1990-тите и 2000-тите години, последниот познат случај во Чешката Република  се случи во 2007 година. Повеќе од 10 години, Елена е активна во групата за жени Ромки кои го поставија ова прашање на агендата и успешно се бореа за да престане со присилната стерилизација во Чешка  Република. Тие исто така бараат компензација за она што им е направено. „Но, тука не станува збор само за пари. Тука станува збор за признавање дека нашите права се повредени “, вели  Елена.

47-beršengi Elena, socijalnikano bukarno sas neutralizirime ja pošukar vakerdo  sterilizirime mujal piri mangin  sar terni đhuvli.

Voj si jek tar štar đuvla Češkake Roma save sas viktimija (žrtve) tar na mangli serilizacija,  ola vakerna  pere nakhle vaktija  ani Teatreski performansa  savi sas anavkerdi ,, Paramis savi valani ten a ovella tavdipe nikana”  akaja Teatareski performansa kheldi sas ani dis Ostrava-Češka,  thaneste savo maj baro numero đjivdinena Roma.

Sistematikani steriliyacija  Romane đjuvlenge  bi olengiri sasti  informativnikano ikerkeripe  čhinavgapes  e uče pire tar nataliteto –savi sas  sar raštraki politika  tar čirutno  Čehoslovako  komunizmo.

Aso akaja praktika sas činavdi  ano 1993 berš, numa telal informacie tar ERRC, vakerlapes  akaja praktika tavdinga thaj đji ano 1990 ta, thaj 2000 –ta berša, aso sar paluno resaripe sas dikhlo  ano 2007 berš.

Pobuter tar 10 berša, Elena aktivno kerla buti e Romane đuvlensar  save čivena e asavke pučhina  ano pere agende  thaj šukareste marenapes mujal akava resipe te na kerelpes zorjaja sterilizacija e Romane đuvlenge ani Republika Češka.

Hazri kerga: Erđan M.-Roma Press

(Hramipe lendo thano tar  www.aljazeera.com)

Комитетите во Црна Гора не се сеќаваат на пратеникот Ром. Ова го потврди еден од пратениците со најдолг стаж, Миодраг Вуковиќ. „Се сеќавам, никогаш немаше членови на ромското население во Собранието“, вели Вуковиќ, заменик на владејачката Демократска партија на социјалистите (ДПС) во повеќе конгреси на црногорското собрание. „Многу е важно Црна Гора да ја почитува уставната определба дека станува збор за граѓанска држава. Мора да бидеме свесни дека во светот нема партии со национален карактер и практиката на организирање во ваков вид политички субјекти е одамна напуштена. Сите национални и етнички заедници треба да се вклучат во работата на граѓанските партии со кои ке споделуваат програмски политики “, вели Вуковиќ. Бидејќи организацијата што ја претставувам ги зближува младите интелектуалци од ромската заедница, забележувам дека ставот на образованите Роми е да бараат да се едуцираат Ромите за политичко учество и да се оспособат да бидат политички активни, а не да им се даде можност да имаат еден пратеник кој повторно, тие нема да бидат избрани од ромската заедница, туку ќе бидат назначени да ги претставуваат политичките интереси на другите партии на власт. Ако имаме овластено Роми кои се подготвени да бидат политички активни и да дејствуваат преку политичка партија, тогаш можеме да се надеваме дека ромската заедница ќе има вистински претставник кој не е подложен на манипулации и кој ќе ги застапува интересите на заедницата “, рече Бериша.

Komiteto tar  Crna Gora  vakerena na ikherena a ni piri godi kana olen sine olen prateniko Rom savo ka ikherel  I politika thaj aktiviymo e Romengo ani akaja raštra, vakerela jek tar bičalde savo isi ole maj baro vakti nakhlo ano Parlamento,  Miodrag Vukovik.

Me na ikherava ani miri godi kana e Romen sine olen deputati ano Khedipe,  but si importatno  i Crna Gora te sajdinel  e ustavesko vakeripe  kana kerlapes lafi te ovel dizutnengi Raštra.  Tadani valani te ačova ano amaro gogaveripe thaj te dika  ano sumnal so nane partie tar nacionalnikane karakteroja thaj praktike odolestar so valani sa e etnikane kedina  te oven olen than ano  pere đihanenge partie  savensar ka ulaven  pere programska politike vakerla, Vukovik.

Aso o Beriša vakerla, Organizacija savi me pretstavinava ola  kerela buti ano pašipe e terne intelektualconge tar Romani jekin, thaj o šarto tano savorengoro e terne educirime kadroja  rodena te kuven telal educiribe ano lejbe than politikani umal baš e Roma, thaj na te ovel o šajipe te den olen jek bičhaldo aso vov te na ovel ikherdo taj birimo tar Romani jekin, numa  vov te ovel đjeno tar disavi bari politikani partija kasa ulavela  i rađja, ano akava čhane  e Roma na mangena asavko bičhaldo.  E roma ačovena ano poro gndimos te delpes šajipa Romane bičhaldeske thaj vov te ovel avazimo   (glasimo ) korkoro tar i Romani jekin tar i Crna Gora, vakerla o beriša.

Pobuter drabaren ano Portal Udar.net

Hazri kerga-Roma Press