Јан Сурмај- Ромскиот музичар почина на 64-годишна возраст по долга болест, по раните утрински часови на 4-ти јули. Тој израснал во ромската населба Кочановице во источна Словачка. Сурмај се посветил на музиката која започна во своето рано детство, главно свири на хармоника и виолина. Својата музичка кариера ја продолжи во Бохемија откако почна да свири на свадби и по локали во Словачка.

Romano  muzičari  Jan Surmaj nane pobuter maškar e đjivde thar javinake arija ano 4  juli kop ire resarde 64 berša đjivdipe, numa e palune berša nakhavga olen phare nasvalipnaja.  Jan  barilo thaj đjivdinga  ano Roman athari-naselba Kočanovice thar purabali Slovačka.

Surmaj  peskoro sasto đjivdipe nakhavga ole muzikaja  penđaripe olaja thar oleskere tikore čhavorikane berša, maj buteder bašalela sas  harmonica thaj khemana. Pali oleskkro agorkeribe o askerluko poro đjivdipe nakhavela ole ko barabutnipe pere phraleja  thaj Mamijaja  ano Neratovice –Bohemija.

Peskiri muzikani kariera nakhavela ola ani Bohemija, tavdipnaja te bašalel ane bare bijaja, kafane  ani Slovačka, numa  oleskkri muzikani kariera bajrovela  so pali oleskkro beršengo bašalipe  ano kafane vov kerda peske orkestari savo lela than thaj vi ano dokumentarnikane filmoja.

Rajo- Surma sas prandime thaj sine ole duj čhavore, numa e čhavore pali leste tavdena  pere dadeskere muzikane profesijaja.

Bašh  ROMEA TV – O Surmaj  lelja than ano jekh dokumentrno filmi, daja tumen linko teleder te dikhen..

Link: http://www.romea.cz/en/news/czech/romani-musician-jan-surmaj-has-passed-away-in-the-czech-republic

Hazri kerga:Nedmedin A-Roma Press

Најголем број на Ромски семејства во Србија живеат во ненаселени, бесправни куќи кои најчесто се наоѓаат во таканаречени ромските населби. Сиромаштијата и невработеноста се дел од секојдневниот живот. Државата и граѓанскиот сектор работат заедно за да ги подобрат животните услови на ова национално малцинство. Праксата покажа дека не е практично одделно да се решат проблемите со невработеноста и домувањето. Колку Роми немаат документ, тешко е  точно да се одреди и бројот на оние кои се без работа и живеат во несоодветно домување. Во рамките на проектот “Еве ние сме заедно – Европска поддршка за вклучување на Ромите”, Мисијата на ОБСЕ во Србија се вклучи во Постојаната конференција на градови и општини од  2014 за “Мапирање на супстандардни ромски населби”. Во тоа време 583 супстандардни ромски населби беа одбележани во Србија. Пописот во 2011 година покажа дека нивните домови најчесто се изградени од “сиромашни” материјали, тие немаат кујна, бања, немаат пристап до комунална инфраструктура. Орхан Усеин, шеф на Канцеларијата за интеграција на Ромите во Советот за регионална соработка, вели дека не можеме да ја генерализираме сликата за ваквите населби. Ситуацијата денес е таква што сè уште не знаеме што и колку Роми имат потреба од такви нешта, вели Усеин. Во целиот Балкан, Ромите се соочуваат со слични проблеми и затоа треба да учат еден од друг, вели Усеин. На пример, во Босна и Херцеговина, од почетокот на политиката за интеграција на Ромите, се доделени средства за изградба и реновирање на станови од јавниот буџет. Досега се изградени или реновирани околу 1.000 куќи. Република Северна Македонија има институционализирано неколку мерки во образованието, како што се вклучување во предучилишното образование и стипендии за средношколци и студенти Роми. Црна Гора постигна најголем успех со затворање на бегалските кампови Коник 1 и 2 и раселени од страна на Ромите кои со децении живееја во овие кампови.

Maj baro numero Romane familie ani Srbija  đjivdinena ko na Athareskere (naselba) thana, nanijamalipange khera savendar sakana araklagovena  pašeder  e Romane  mahalende. Čhorilipe thaj  o nabukarnipe thano olenge sakodivesesko resaripe upral olende.

Raštre thaj birađjakere organizacie kerena buti barabutne te šhaj te lačhharenpes olenge đjivdipnaske šartoja sar đihani thar akava minioriteti.

Ko pervazija tharo proekto  anavkerdo ,, Akhe amen sijam  barabutne“ Evropako ikheripe  della olen dumo te šhaj lena than e Roma ano asavke proektenge aktivitetija.Misija thar o OBSE kherela sakanutne konferencie maškar o dizja thaj komune,,Mapiribnaja  e supstandardikane šartija  ano Romane mahale“.

Orhan Husein – šefo ani Kancelarija  bašh integracija e Romenge thar o Konsili  thar regionalnikano buthi kheripe vakerela,  našti amen te khera generaliziribe  e mujeske  thar e asavke atharija – thana savende đjivdinena e Roma. Avdive sa odova so dikaja našti anlaraja ko than vakeribnaja panda kobore jerijenge trubul khera jali stanija đjivdipnaske.

Ko sasto Balkani e Romen isi jekhajek problemure, thaj odoleske trubul te sikloven jekh avrestar, vakerela  Usein, khi misal (primer),  ani Bosna thaj Hercegovina thar tavdipe e anglalipnaja thar politikani integracija e Romenge , dende  thane love lačharibnaske e khera e Romenge  ano puterdo dikho buđjeto. Thaj đji akana kerde jali renovirime thane jekh milja khera. Republika Utarali Makedonija ande thane nekobor  institucionalnikane dajatve ( merke),  bašh edukacija,  anglal sikhlojbaske,  stipendie bašh maškarutne sikhlovne thaj ikheripe e studenton Roma. Crna Gora resarga o maj učhipe  ani phandipe e našlengoro kampo  Konik 1 thaj 2 –thaj sas našutne save đjivdinena  ko akala thana sar Roma, numa vi ola phandadile, vakerela o Orhan Usein.

Hazri kerga:Nedmedin A-Roma Press pobuter  drabaren ano Udar

Adikerdilo VI-to  Alosaripasko Sombershipe e Yekuna Romana Partiyako ani Kosova, 170 votyenca pro, niyek mamuy Vota thay 3 abstenipya rialosargyola palem o sheruno  e romana partiako Albert Kinolli. Ano Somnbershipe e Alosaripasko lele kotor  sa o delegatya kotar o sa 7 Kosovake Komune kote pe lugipe e Sombershipasko e sa  o sa  170 votyenca  pro alosargyola o akanutno deputeto e Kosovaka repoblikako  Kupatnako ano ayni vakti ini sheruno e PREBK partiyako .

Pe lugipe e vakeripasko o rayo Kinoli mothavgya vash o resipya kola kergaya akaya romani partia kote e Parlamentaruna Grupa 6+ reste te len yek proyekti e kobaripeya 2.5 milioyna euro vash sa o kom unitetya kote pe avipe si te vazhdingyon 50 khera e romane komuniteteske ano Prizren, Fush Kosova, Plemetina , Pekya thay aver.

O duyto proyekto si kay triunfinde sar PREBK partia  vash laqharipe e dromesko  ki romani mahala “Nevo jivdipe” e ko kobaripeya 150.00 mile euro, laqharipe e mahalako Yenimahala (Rexhep Karaqi ), vash laqharipe e piiraske paynesko, kalew payna, thay buhlaripe e kockenco e kobaripeya pe 95.000 mile euro phikoipe e Komunake kheresko ano Prizren .

E Ashutipeya kotar e organizacia TIKA si te renovingyol o Kulturako Kher ani Terzimahala e kobaripeya 12.00 mile euro berber e ministria vash Inovacia.

Rayo Kinoli dengya lafi so but sig e romani qhib si te ovel sevalutni qhib vash vastipe ini ani Prizrenoski Komuna, duy jene si te khuven pi buti ani Gracanicaki Komuna vash translatacia e romana qhibyatar pe albanyuni vay serbyuni qhip, thay 4-5 familiye e romane komuniteteske ki akaya komuna si te len stanya kola silen phare jivdipaske kondicie, Ashutipe vash phikoipe e siklarnenge vash e mashkaruni shkola pe deipe e bursyengo thay aver , a ini o azhutipe e dizunenge kotar o ponj ministrie kote simen deutnegodi kotar e partia PREBK.Akala sine o dende lafya e sheruneskepale alosardo bizo mamuy kandidati e PREBK Partiako.

Informipe Syleyman Elshani

Полицијата го блокираше теренот, а исто така се наоѓаа и багери и камиони. Немаше инциденти и сите соработуваа со полицијата. Се преселија 29 семејства. Немаше големи инциденти, но децата од населбата беа исплашени. Жителите соработувале со полицијата бидејќи им било кажано, доколку не соработуваат, тие ќе бидат отстранети од листата за преселување. Околу 4 часот наутро, почна рушење на населбата Плинарска, каде со години во нехумани услови на живеење ромските семејства беа стационирани во ова место. Градоначалникот Дамир Лашиќ извести дека од 18 семејства кои користеле објекти во Плинарно населба, осум веке се преместени во апартмани во Нови Петрушевец 8, додека останатите 10 семејства беа префрлени во градски куќи на други локации. Така, зградата во Нови Петрушевац 8 е нов дом за 29 социјално загрозени загребски семејства кои немаат начин да го решаваат станбеното прашање на кој било друг начин  рече Лашиќ.

I sasti resarin resarga javinake  arende  thaj bare dumoja thar Policijake bukarne, bari mehanizacija, bagerija thaj kamionija resle ko akava than.

Incidentija na resargapes sostar e Romane fammilie na kerge zori bašh dislociribe, kjerge agaar sar so vakerge olenge e policijake bukarne.

Dislociringepes 29 Romane familie. Incidentoja na resarga numa bari dar dikhlapes ano muja e tikore čhavorenge thar familie.

E dizutne  barabutne šunge e policija sar so vakerge olenge sostar sine đji olende havlaribe mukhlo, aso te kherge disavo incidenti tadani nane te delpes olenge aver kher bašh olengi dislokacija.

Javinak ko 4 o ari tavdinga o aktiviteti ano agaar anavakerdo Plinaresko  athari save maj but thar Romane familie đjivdinge ano akava than ko Zagreb.

Šerutno  Damir Lašik  vakerga bašh 18 familie  save thane thanarime  ano akava than, 8 olendar došhivde ano apartmanija  ko nevo Petručevac,  aso okola 10  ano avera atareskere khera  ko avera turlije lokacie.

Agahar so, I bari binal ano Novi Petruševac  ka ovel nevo kher bašj 29  socijlanikane familienge aso olen so na sine šajipa te lačharen pumare khereskoro status đjivdipnaske. Bašh akava than vakerlapes  legalno so si kindo pherde dokumentoja bašh arakhipe  thaj šukar bešibnaske, vakerela o Šerutno Lašik.

Hazri kerga: Erdjan M.Roma Press-lendo thar Udar.

Вклучување на ромските деца во образовниот систем “е името на тркалезната маса организирана од Брчко,” Европски пат “од Тузла и здруженијата” Ромски граценица “во Брчко, заедно со поддршката на Фондот за отворено општество на БиХ. Според претседателот на Асоцијацијата на европскиот пат, Мехмед Мујиќ, станува збор за програма за интеграција на ромските деца во образовниот систем, со акцент на следење на присуството и имплементацијата на Акциониот план во БиХ за образовните потреби на Ромите. Кога ќе кажам потреба, овде првенствено размислувам за финансиската ситуација. Со цел да се едуцираат ромските деца, нивните родители мора да бидат финансиски безбедни, да имаат работа, да бидат засолнети и да добијат квалитетни здравствени услуги. Мислам дека многумина не сфаќаат дека во сите овие области мора да работат подеднакво за да се обезбеди просперитет на Ромите – рече Мехмед Мујиќ.

Lejbaja than e Romane ternen pal edukacijako sistemo, sas ikherdo Rotalipoaski mesali ano Brčko Bosna thaj Hercegovija.

Birađjaki organizacija -Evropako drumo thar Tuzla ikheripnaja thar o Fondi- Putardo Sasoitnipe ani Bosna, ikherge  barabutni Rotali debata  bašh integracija e Romengi ano edukativnikano sistemo, lejbaja than  thaj ko impelemntiribe e Akcisko planoesko ani Bosna thaj Hercegovina bašh o valanipe e Romengoro, vakerela  o Mehmed Mujik.

O khedipe thar akava bešipe akcentoja sas  salde bašh vazdipe e edukacijako gndimos ano Romane čhave, sostar iklovela o načhalipe thar sasto sitemo edukcijako savo preperela đji olende, thaj odolestar rodlapes  te ikherenpe ano Akcijakere planoja  lejbaja than e Roma  thaj e pretstavnikoja thar Birađjakere organizacie.

Kana vakerava  valanipe, tadani gndinava bašh finansijako iklheripe. Gndipnaja te lačharelpes  edukacija e čhavorenge, olengere kherutne familie  valani te oven ikherde  finansijake dumoja, te ovelen buti,  te ovelen khera  thaj te oven  sastipnasko učharipe. Me gndinava so pobuter manuša na halovena so si akava importatno valanipe  thaj valani barabutne savore te khera buti ko sa akava te manglem te resara ano  prosperiteto e Romengo-vakerga o Mehmed Mujik.

Hazri kerga:Neđmedin A-Roma Press, PHRALIPHEN