Граѓаните првпат имаат можност да побараат поврат на 15 проценти од платениот Данок на додадена вредност (ДДВ) откако денеска почна примената на владиниот проект „Мој ДДВ“. Законот за враќање на дел од ДДВ на којашто ќе бидат презентирани техничките можности преку коишто граѓаните ќе може да го користат правото на поврат на 15 % од ДДВ. Од оваа услуга на граѓаните ќе им бидат вратени најмногу 50 милиони евра годишно, а лимитот за едно лице ќе изнесува 1.800 денари квартално или најмногу 28.800 денари годишно за едно четиричлено семејство. Можноста за поврат на 15 отсто од ДДВ ќе биде достапна за сите граѓани со наполнети 15 години кои се регистрирани на системот на Управата за јавни приходи. Ќе треба да ги земат фискалните сметки на продажните места и да ги скенираат преку мобилен телефон и да ги испратат на апликацијата што ќе биде достапна на страницата на УЈП. Повратот на ДДВ ќе се прави преку скенирање баркодови на фискалните сметки најдоцна во рок од 10 дена од издавањето на сметката. Ќе важи само за граѓаните и за фискални сметки до 30.000 денари, но не и за фактури и сметки со сметкопотврди.  Првата исплата ќе биде во декември 2019 година директно на сметките на граѓаните, а потоа на секои три месеци, односно во февруари, мај, август и ноември. Законот за враќање на дел од ДДВ беше усвоен минатата недела во Собранието.

Dizutne  jekto fori  isiolen šajipe te roden  thar iranipe e 15 procentoja  thar pukinibasko DDV te iranelpes olenge palpale, pali ando thaj nakhlo rađjako kanonesko nevipa.

Kanoni bašh iranipe kotor  thar o DDV saveste ka ovel  prezentirime tehnikane šajipa thar 15% thar DDV.

Thar  akava ikheripe e dizutne  ka ovel olenge maj hari irame  50 milionija evrija ko jekh berš, aso o limiti bašh jek manuš ka ovel ikherdo thar 1.800 denarija kvartalnikane jali maj but 28.800 denarija ko berš bašj štare personengiri familia. Akava šajipa ka ovel mukhlo ano ikheripe  thar 15% iranipe palpall o DDV  sakone manušeske  savo isi ole pherde 15 berša thaj thano registririme ano  sistemi e upravako  thar dikhle prihodija.

So trubul te kheren, te lenpes e fiskalna smetke thar kinobikinibaske thana thaj prekal mobilno te bičhalenpes  đji aplikacija savi ka ovel puterdi sakoneske  ki rig thar UJP.

O iranipe kothar o DDV ka kherelpes  prekal skeniribe  e barkodoja thar fiskalna smetke maj but 10 dive kana ka kherelpes o kinobikinipe.

Bašh ikheripe sar valanutne smetke e dizutnenge ka oven lovenge pharipnaja đji ko 30.000 milja denarija, numa  na thaj bašh e fakture thaj smetke smetkopotvrdensar.

Jekto iranibe palal e love ka ovel kerdo ano čhon Septemvro đji ko Dekemvro 2019 berš, iranibnaja e love ko smetke e dizutnenge, aso pali odova ka resarelpes sakana ko sako trin čhona. O kanoni bašh iranibe o ddv e dizutnenge thano ando  ko nakhlo kurko ano Khedipe e Republika Utarale Makedonijako.

Hazri kerga:Roma Pres

Avdive khi maškarutni siklana ani komuna Šuto Orizari ,,Šaip Jusuf ” ikhergapes havlardi press konferencija thar rig e Birađjakiri  Organizacija MIR thar Skopje ko barabutno aktiviteti e komunaja Šuto Orizari thaj i maškarutni siklana Šaip Jusuf.

O aktivitetija tavdinge prekal vazdipe o gogaveripe maškar o poterne  thar olengoro reproduktivnikano thaj seksualnikano arakhipe bašh hakajimo (pravilno)resaripe.

Maj but dikhen ko teluno linko.. video

Hazri kerga: Neđmedin A, Erđan M. -Roma Press

Erati ikergapes puterdi konferencija dizutnensar telal vastakeripe thar Puterdo Sasoitnipe thaj i Birađjakiri organizacija IRIZ, anglal dizutne thaj medie sas prezentirme  sa e podatokoja save resarena đji akala organizacija phanle e Romane haleja thaj đuvlensar ko arakhipe olengro sastipnaskoro  hali.

Po teleder drabaran i sasti informacija so, sa kergapes ko akava khedipe bičhaldi đji ko Roma Press khi Makedonikani čhib.

Ромите во Р. С. Македонија се соочуваат со понеповолна здравствена состојба од останатото население. Имено, новороденечката смртност помеѓу Ромите е за 1,5 пати повисока за разлика од Македонското население во 2017 година. Во истата година речиси 50% од смртните случаи кај Ромите се случиле пред 65-та година од животот, за разлика од 23% кај останатото население.

Превентивната здравствена заштита по однос на репродуктивното здравје, како и здравјето на мајките и децата е клучна во овозможување здрав почеток на животот и со тоа подобрување на здравјето на целото население.

Преку работата на здруженијата на полето на имунизација на децата Роми во општините Шуто Оризари, Делчево, Виница и Пехчево, опфатот на децата Роми со вакцинација значително се зголеми од 2012 до денес и во моментот опфатот е над 90%. Меѓутоа ромската заедница од овие општини се уште се соочуваа со проблеми во пристапот до превентивната здравствена заштита за унапредување на женското репродуктивно здравје и здравјето на мајките и децата.

Клучни детектирани проблеми се следните: недоволен опфат со посети од патронажни сестри, недоволен опфат со здравствена едукација, недоволен опфат со систематски прегледи за децата вон образовниот систем, недоволен опфат со Програмата за скрининг на рак на грлото на матката и наплаќање на услугите од страна на матичните гинеколози. Во општината Шуто Оризари, работат само две патронажни сестри што не е доволно за соодветно спроведување на посетите за време на бременоста и по породувањето, ниту за соодветно идентификување на невакцинирани деца на терен. Само 4% од ромските домаќинства ги посетила патронажна сестра за да го провери картонот за вакцини и да им даде информација за вакцинација. Според податоците од основните училишта над 450 деца не посетуваат редовно образование, а само 40 деца надвор од образовниот систем се опфатени со систематски прегледи. Во моментот нема доктор во одделот за превентивна здравствена заштита и вакцинација на предучилишни деца, жените Ромки се соочуваат со финансиски потешкотии за да можат да направат гинеколошки преглед. Исто така покани за ПАП тест според Програмата за скрининг од 2012 до 2017 година, НЕ добиле 96% од жените Ромки кои имаат избрано матичен гинеколог.

По однос на состојбите во општините Делчево, Пехчево (с. Црник) и Виница, констатираме дека не се спроведуваат едукации за родители Роми за детско здравје и вакцинација, ниту им се дели здравствено едукативен материјал на родителите.

Поради тоа од Министерството за здравство и од останатите надлежни институции го бараме следното: 1. Вработување на најмалку две патронажни сестри кои ќе работат во општината Шуто Оризари.2. Вработување на доктор во одделот за превентивна здравствена заштита на деца на предучилишна возраст во Шуто Оризари. 3. Обезбедување на континуирана здравствена заштита во с. Црник. 4. Доследно спроведување на мерките за теренско откривање на деца вон образовниот систем и нивно упатување на систематски прегледи и вакцинација, предвидено во Програмата за систематски прегледи на Министерството за здравство. 5. Доследно спроведување на здравствените едукации во ромски средини предвидени во Програмата за активна здравствена заштита на мајките и децата. 6. Елиминирање на незаконската пракса за наплаќање на здравствените услуги кај матичните гинеколози.  7. Во Програмата за скрининг на рак на грло на матка да бидат предвидени мерки за едукација и зголемен опфат на жените Ромки со оваа Програма.

Hazri kerga:Roma Press lendo thar o IRIZ