Blog Rig 256

15 Manuša mule aso pobuter thar 80 thane kuvde

Најмалку 15 лица загинаа, а над 80 се повредени во стампедо до кое дошло пред почетокот на концерт на стадионот Махамасина во главниот град на Мадагаскар, Антананарива. Неколку минути пред да излезе на сцената пејачот Роси, луѓето кои не успеале да влезат, поитале кон вратите газејќи едни врз други, предизвикувајќи фатален епилог. Луѓето наводно служнале дека можат да влезат на концертот, а бидејќи полицијата не ги отварала вратите, се обиделе на сила да влезат. Иако вратите биле затворени, топлата притискала да се отвори, луѓето паѓале при турканиците, а другите зад нив почнале да газат по нив, изјави началникот на полицијата, генералот Ричард Раваломанана. Директорот на болницата, Оливат Ракото соопшти дека многумина од повредените се во критична состојба и дека бројот на жртвите најверојатно ќе се зголеми. Концертот се одржувал по повод прославата на 59-годишнината на независноста на Мадагаскар, а на истиот стадион се одржала и воена парада на која присуствувал претседателот на државата Ендри Рајоелина.

Maj hari 15 manuša mule, aso upreder 80 thane lokhe kuvibnaja kho stampedo, aso o resipe reslo anglal o tavdipe e koncertesko ko stadioni Mahamasina khi šerutni dis ko Madagaskar, Antananariva.

Angleder nekobor dakikija tavdipe e koncertesko thaj iklovibe ani scena o gilavutno Rosi, e manuša save na sineolen šajipe te kuven andre, tavdinge takateja te kuven ano vudara thaj upral e manuša gayindor thaj kuvindor te kuven andre ano koncerti, pali sa akava resarela ko našalipe manušikane đjivdipa.

Sar so vakerena e dikhlevutne, e manuša šunge aso o koncerti šhaj tromakerde te kuven andre numa olen na mukhela sas i policija anglal vudara, thaj tadani tavdinga zorijaja te kuven andre.  Tadani kana sas phanle e vudara e bare zorjatar putrege ola thaj tavdinge te uštaven jekh avre te đhaj te kuven andre, perena manuša, khuvenapes manuša, phirelapes upral e manuša khoni khanika na dikhela đji kaj mangena te kuven andre thaj te oven kotor thar o koncerto thar o Rosi.

Direktori thar hospitali vakerela but manuša save ande ko hospitali sar kuvde isi olen phare saslaribasko procesi thaj gndinela o numero thar mule manuša te bajrol.

Koncerti ikergovela ko ničalipe bašh 59 berša  thar Naikerimali raštra  Madagaskar, aso ko jekh akava stadioni  ikergovela sine thaj askerengiri parada savate lela than vi o presidenti  e raštrakoro Endri Rajoelina.

Hazri kerga:Roma Press

 

Kherduni specijalnikani programa bašh Romane kvartalija ani Bugarija

Кон крајот на минатата ноќ, Советот за безбедност беше составен пред потпретседателот и главниот комесар на Ромите на Бугарија во Светската организација на Ромите Петко Асенов. Разговарано беше за ситуацијата во Розино, општина Карлово. Тие одлучија итно да се предложи програма на министерот за внатрешни работи и на Советот на министри со тоа да му предложи на министерот да направи Советот за безбедност за ромската населба. Советот одлучи да ја направи програмата “ЧИСТЕЊЕ”, чија програма ќе преземе мерки за протерување на семејствата и поединците кои веќе неколку години се борат меѓу себе и отпуштање и колење на ромските семејства. Исто така, се разгледуваат и мерките кои го нарушуваат јавниот ред со пуштањето на музички аранжмани и тие не можат да ги направатод цели населби и градови  да не можат да се одмораат од свадбите и забавата на Ромите. Дали треба да се дозволи и на другите семејства да преживеат нормално и да се интегрираат?

Ko agor e nakhle rakhako, Konsili bašh arakhibe  e Romengoro ani Bugarija, angli o telal prezidenti  thaj šerutno komesari  e Romengoro ani Bugarija thar Sumnaleski organizacija Petko asanov,  drabargapes nevi programa bašh o kvartalija e Romenge ani Bugarijaki them.

Kergapes vorba-lafi  bašh e Roma  thar o than Rozino –komuna Karlovo.

Von ange paluno lafi ko majsigo vakti te lačharelpes  programa e miisteriumeske bašh andrune bukhija thaj bašh o Konsili  e ministeriumengo vi sa odova te delpes e ministereske thaj odolestar te anlarelpes ko than jekh barabutno Konsili arakhibaske e Romane atharija-thana.

Konsili ange paluno lafi te akharelpes i programa,, ČISTENJE“ savi programa ka kherel buti  ko ulavde jerije thaj familie te dujrarenpes kothar e thana savendar nekobor berša po palal  resarena sa e melale  bukja ko resipe maribe thaj mudaribe maškar pumende thaj na mukhena te nakhel o vakti ko normalnikano niče.

Ko jekh kergapes thaj vorba-lafi bašh o dajatve te čhivelpes agor thar na arakhibe o niče thaj o sansari ko dive sostar mukhelapes bari muzika sasto dive, thaj khoni isi savo mangela te pašlol  kana avena thar buti, amen našti kheraja sasto than thaj diz savore te oven sar ulavde romane jerije save nakhavena sasto dive ko bijava thaj zabave  e Romengere, vakerlapes  thar Konsilesko khedipe.

Pobuter  drabaren thar lendo info  bugarijake portalesko.

Hazri kerga:Erđan M.- Roma Press lendo thar bulpress-bugarija

Naharđjibe e love save dende e Romenge- fenomeni savo lela than maškar e Roma

epa04779739 A general view of the of the European Anti-Fraud Office (OLAF) logo at the OLAF headquarters in Brussels, Belgium, 02 June 2015. A press conference was held to present the 2014 results and key activities of OLAF. EPA/JULIEN WARNAND

Злоупотребата на парите наменети за Ромите е, како што изгледа, сеприсутниот феномен не само во БиХ, туку и во многу други земји. Најновиот пример доаѓа од Унгарија. Имено, Европската канцеларија за борба против измами (ОЛАФ) рече дека владината програма за помагање на ромското малцинство никогаш не функционирала и делумно не го постигнала посакуваниот резултат. Програма наречена “Мост кон светот на работа” доби 1,6 милијарди унгарски форинти за формирање на социјална кооператива. Но, според извештајот, “постојат сомневања за регуларноста на трошењето на овие пари”, објавија унгарските медиуми оваа недела. Како што е соопштено во извештаите, по две години истрага, ОЛАФ испрати наоди и препораки до обвинителството во октомври минатата година. Содржината на документот до денес не е јавно објавена, но организацијата препорача да се отвори кривична истрага во овој случај.

Bilačipe kerdo upral e love save thane dendune e Romenge, sar so dikhelapes , sa pobuter thaj pobuter  akava fenomeni  lela than na salde ki Bosna thaj Hercegovina numa ko pobuter phuvja.

Maj nevutni missal-primer resarela  andi Ungarija. Kerlapes vorba-lafi, Evropaki kancelarija  bašh maribe mujal kerdi bangi buti lovensar  (OLAF) vakerge bašh e rađjaki programa ko dejbe dumo bašh Romani jekin nikana na kerga buti upral olende numa thaj nikana na agorgapes ko disavow manglo thaj šukar rezultato.

Programa anavkerdi ,, Phurk đji sumnal salde bukjaja ” resarge  đji ko 1,6 milijarde ungarijake foringa bašh lačharipe socijlanikani kooperativa. Numa sar so vakerlapes ko vahtavi-izveštaj isi dikhipe thar bangerdi buti ko harđjibe e love  thaj na resardo rezultato, vakerena ungarijake medie.

Sar so vakerlapes ko  vahtavija, pali duj berša rodlaripe, OLAF  bičavga dendune arakhina thaj anglal akharina đji ko adelatesko došhakerdo ano oktomvri o čirluno berš. Saikerin e vakeribnaske ano dokumento đji avdine nane khanči havlardo, numa I organiyacija thar anglal akharin  denga vahtavi te putrelpes  bangivalo rodlaripnasko kotor bašh akaja čipota.

Hazri kerga: Neđmedin A.-Roma Press lendo thar Udar

25-beršengo manuš kuvdo čhurikana ano Kej..

Во близина на споменикот Надежда Петровиќ-Србија, околу 1 час по полноќ, се судрија две групи млади мажи – од една страна, пет од нив, а од друга, две од нив добија 2 ножеви со нож. Полицијата во Ниш вели дека им било пријавено околу 1 час дека имало вербален конфликт помеѓу момчињата во Нишавски кеј, а потоа една од групите од нив, петмина, објаснувајќи, повредувајќи го остар објект на 25-годишен. Како што неофицијално дознавме, дебатата започна кога пет млади мажи побараа од 25-годишниот да извади маица со антифашистички натпис. Откако одбил, добил 2 конци во задниот дел, како и исекотеници на рацете, додека другиот млад човек бил сам претепан. Во Клиничкиот центар во Ниш велат дека добиле еден млад човек кој во минатата ноќ бил прободен со нож 2 пати во задниот дел и дека во моментов е витално стабилен и не е опасен по живот. Момчето е моментално во Клиниката за детска хирургија.

Ano  pašipe thar baresko thanaripe anavkerdo Nadežda Petrovik-Srbija, pali ekvaši rakh ko 1 o ari, margepes duj kupe terne murša-thar jek rig, panđ đjene aso  i dujto rig duj đjene, Thaj olendar jekh  khuvdo thano duj fori čhurikaja.

Policija ano Niš vakerena,  đji olende pali ekvaši i rakh resla haberi bašh akava konflikti savo resarga maškar duj ternikane kupe ko than thar Nišesko kej, thaj  pali odova agorkerga kuvibaja  čhurikaja, jek thar i dujto kupa 25 beršengoro murš upral olesko bedeni agorkerge duj kuviba thar čhurik.

Naoficijalno sar so vakerlapes , o akošibe maškar olende tavdinga kana i pobari kupa thar 5 manuša rodinge, thar e 25 beršengoro murš te ikavel o šehija uparl peste save hramonelapes antifašitikano  mesažo,  kana o 25 beršengo murš na magla odova te kherel so von rodinge tadani,  tavdinga o akošibe thaj omaribe maškar olende.  Konflikto  bezaheske agorkerga kuvibaja jekhe manuše čhurikaja thaj činde beanija ano olesko vas. O kuvdo 25 beršengo murš arakhlagovela ko hospitali  ano Niš.

Hazri kerga: Roma Press lendo thar Izvor

 

 

 

Borisov vakherela- Bugarija thaj Utarali Makedonija ka sajdinen pumaro šukar buthi kheripe

Очекувам Бугарија и Република Северна Македонија да ги задржат добрите соседски односи“, изјави бугарскиот премиер Бојко Борисов во обраќањето на Пловдивскиот економски форум. Борисов изрази надеж дека на претстојната средба на земјите од Берлинскиот процес, што ќе се одржи во Познањ, ќе биде донесено решение Република Северна Македонија и Бугарија да бидат заеднички домаќини на следниот собир во овој формат. „Историски ние сме војувале со сите соседи, како резултат на тоа регионот на Балканот заостана. Сега ги сменивме работите. Се надевам дека ќе ги надминеме сите потешкотии“, изјави Борисов.

Đjakerava  bašh Bugarija thaj Utarali Makedonija te sajdinen ko ikheripe piro maškarthemutno buthi kheripe, vakerga  Bugarijako premieri  Bojko Borisov  ko lavkeribe  ani diz Plovdiv kho ekonomikano forumi.

Borisov  sikavga gnd bašh ponodoripe thar avutne dikhipa thar e puvja  ano Berlinesko procesi, savo valani te ikergovel  ano Poznan, tadani ka anelpes thaj solucija –rešenie bašh Republika Utarali Makedonija thaj i Bugarija  te oven barabar kherutne kho avutno khedipe  thar akava jekhajek format.

Historijaja amen margem amen pobuter puvjensar thar amare komšijenge thema, sar rezultato thar odova o Balkani ačhilo but palpale .

Akana irangem e asavke gndipa  thaj resarina. Odoleske gndinava thaj pakhava vi akala pharipna ka nakhava olen, vakerga o Borisov.

 

Hazri kerga:Roma Press

 

 

Pali 9 arengoro lavkeribe erati o Khedipe resarga ko paluno lafi hularibaske e funkcie thar nekobor ministeriumija..

Со мнозинство гласови по десетчасовна расправа, Собранието вчера ги разреши од функцијата министерите за финансии и за локална самоуправа, Драган Тевдовски и Сухејл Фазлиу и министерот без ресор задолжен за спроведување на Рамковниот договор Хазби Лика. Во текот на седницата, пратениците ги констатираа оставките на министрите за земјоделство и за култура, Љупчо Николовски и Асаф Адеми, како и на министерот за животна средина Садула Дураку и министерот без ресор Зоран Шапуриќ.

Butederipnja thar  hangoja pali ejna arengoro lavkeribe, o Khedipe  thar Republika Utarali Makedonija hularga  thar funkcie  e ministerija  bašh finansie thaj lokalnikano korkor o buthi kheripe, Dragan Tevdovski thaj Suhejl Fazliu, sar thaj o ministeri biresoresko  legaribnaske o Ramkovnikano phanlo lafi Hazbi Lika.

Kho tavdipe  e bešinake, e bičalde  konstatiringe o dejiba e funkcie thar ministerija bašh phuvjalipe thaj kultura, Lupčo Nikolovski thaj Asaf Ademi, sar thaj o ministeri  thar đjivdipnasko maškaripe Sadula Duraku thaj  o ministeri bizo resori Zoran Šapurik.

Kho tavdipe e saste lavkeribnaske aktuelno ikerlapes  i tema ano lavkeribe bašh pozicija e  ministereski bašh finansije savi kamlapes te đjal ano vasta e premiereske Zoran Zaev, numa  pal pobaro lavkeribe ano jekh momento o premieri Zoran Zaev iklilo vahtaveja vakeribnaja  so vov nane  te ikherel  akaja pozicijaministeri bašh finansie, sostar kuvelapes  e kanoneja e themakoro,  vakeribnaja ko jekhajek vakti našti jekh manuš te ovel  premieri thaj ministeri.

Hazri kerga:Roma Press

 

 

 

 

Avgo drom o IRU Parlamentarno sesia ano Skopje – “Geneza, Čhib, Historia thaj religia”

Во рамките на Парламентарната сесија на ИРУ на 28 и 29 Јуни која ќе се одржи во Скопје, една од активностите е и потеклото на Ромите, нивната Генеза, Јазик, Историја и религија. Тоа е насловено како Прв научен симпозиум каде свои најнови сознанија, дискусии, предлози и активности во своите говори директно пред присутните ќе се обратат. Свои презентации меѓу другите ке имаат и: Верандра Риши -Индија, Др. Трајко Петровски РСМ , Дип.етнолог Даниел Петровски, Андрис Тертатс – Латвија, Давид Берат , Имер Кајтази – Белгија, Роберт Алаѓозовски – Нац. коорд. за раз. на културата и меѓун. сораб. Истовремено од иновативен аспект преку свои видео презентации свое излагање ќе имаат и истакнати стручњаци токму од тој сегмент меѓу другото и имња како што се: Др. проф. Јан Ханкок – САД , Др. Рајко Ѓуриќ – Р. Србија, Гратан Пуксон – В. од Британија како и Надежда Деметер – Руска федерација.Овој дел ќе се одржи на 28 јуни – Петок во хотелот Континетал во Скопје.

Ko aktivitetia e Parlamentarno sesiake taro IRU ko 28 thaj 29 juni so ka ovel ko Skopje jekh taro aktivitetia ka ovel o darhinalipa e Romengoroolengiri Geneza, čhib, historia thaj religia.

Odova si notirime thaj sar jekhto naučno simpoziumo kote pire majneve informaciancar, aktencar prekal piri diskusia thaj preyentacia ka keren pendžarde anava anglal savoren.

Pire prezentacie ka oven telal anava sar so si : Vernadra Rišhi – India,  Dr Trajko Petrovski,  Diplomirime etnologo Daniel Petrovski, o Andris Tertats tari Latvia, David Berat, Imer Kajtazi tari Belgia, o Robert Alagjozovski sar Nac koordinatori kho buvlajripa e kulturake .

Taro inovativno aspekto pire video presentacie ka ovel e pendžarde anava tari odoja branša sar so si o Jan Hankok tari USA, Rajko Djurić, Srbia, Grattan Puxon tari Britanija thaj i Nadežda Demetar tari Rusia thaj avera.

Akava kotor ka ovel ikerdo ano  28 juni – Paraštuj ko hoteli Kontinetal.

Hazri kerga:Roma Press lendo thar Roma Times

 

 

Sikholutne thar sikhlovni ,,26 juli” resarge ko piro beršesko agorkerdo sertifikati

Учениците од О.У. ,,26 Јули” добија сведетелства. На доделувањето на сведителствата присуствуваше и советничката за образование на Општина Шуто Оризари Рамиза Сакип. На средбата со стручната служба советничката Рамиза Сакип разговараше за категоризацијата на неоценетите и осипаните деца роми и за важноста од формирање на дата база за ваквите деца. Наставниците им посакаа на учениците да уживаат на летниот распуст кој што следи.

Sikhlevutne tahr Fundavni sikhlovni ani komuna Šuto Orizari ,, 26 juli ” erati resarge ko leiba piro sertifikati agorkerdo beršesko sikhlovipe ani akaja sikhlovni.

Ki  sasti edukacijaki ceremonija lelja than thaj  konsilesko pretstavniko bašh buvlaripe thaj sajdipe  e edukacijake aktivitetija  ani komuna Šuto Orizari i rajni Ramiza Sakip.

Ko akava dikhibe kergapes thaj lafi e  bukarnensar tahr vastalune  e sikhlovnatar ,,26 jull“ thaj i Ramiza Sakip bašh i kategorizacija thar okola sikhle  akale beršeske save ačhile bi  sertifikatoja thaj  načivde numerija thaj olengoro đjandipe, thaj importatno thano e asavke čhavorenge  te lačharelpes vi data baza bašh asavke čhave.

E Sikhlovutne profesorija e čhavorenge mangle šukar nakhibe ko nilajesko vakti thaj te nakhaven ole  ko maj šukar mangipe thaj saste.

Hazri kerga: Neđmedin A-Roma Press

 

 

 

Abduzaimovik- Roma ano 21 veko khi Bosna Hercegovina naneolen pani pijbaske

Изградбата на овие објекти е добар показател дека градот Зеница е подготвен да направи повеќе за подобрување на положбата на ромската популација. Во таа прилика Удар разговараше со Емиро Абдузаимовиќ, правен советник на Здружението на национални малцинства во Зеница. Тој укажа на некои позитивни потези, но во исто време се соочи со бројни недостатоци кога станува збор за третманот на Ромите, а тој дури и не ги поштеди критиките на оние за кои смета дека се одговорни.

УДАР: Можете ли да коментирате на нашиот портал за изградба на објекти за Роми во Зеница?

Во Зеница, во рамките на реализацијата на проектот “Затворање на колективните центри и алтернативно сместување преку обезбедување на јавни станбени решенија – ЦЕБ 2”, ќе се изградат две станбени објекти наменети за домување на социјално ранливите категории на население кое немаат решено станбеното прашање, а според системот на социјално непрофитно домување.
На овој начин мораме јавно да ја поздравуваме иницијативата на Општинската одлука  на Зеница, предводена од градоначалникот Фуад Касумовиќ, кој обезбеди бесплатно земјиште за изградба на овие објекти, како и комуналните врски, што секако претставува многу значајна ставка во буџетот за изградба на овие објекти.
Ова е многу важна пресвртница за овие ромски семејства во нивниот живот, бидејќи конечно ќе добијат современи услови за живеење, што сигурно ќе овозможи појавување на уште поуспешни и образовани нови ромски генерации, но исто така и  членовите на постарата Ромска популација  да ги чекаат деновите  на постара возраст на многу подобри и норманлни услови за живот.

Lašharibe e neve objektoja thano šukar piro thar i diz Zenica, hazri thani te lačharel o sasto đhivdipe e Romengoro thar akava than. Bašh sa akava o portal ,,Udar’’ kerga lavkeribe  e rajoja Emiro  Abduzaimovik, vastaluno bašh nijamalipa ani Birađjako khedipe bašh tikore minioritetija ani Zenica.

Abduzaimovik mothavel disave pozitivnikane resaripa, numa ko jekhajek vakti thaj vakerela e iramale resarina ko resaripe upral o Romano đihani ani Bosna, numa thaj na mukha te ačhol palpale ko iramale lafija mujal  e manuša save vastalune sa akale resaribnaske, leljardo upral o Romano hali thaj djivdipe e Romengo ani Bosna thaj Hercegovina.

Udar-  pučhla ole bašh o lačharibe e nevutne objektongo ani Zenica o Emir vakerga:

Ani Zenica, ko pervazija thar realiziribe akava proekto anavkerdo ,,Phandipe o kolektivnikane centrija  thaj alternativnikano bešhlaripe upral arakhipe  thanaribnaske objektoja CEB 2 ’’ ka lačharenpes duj objektoja bašh e Romane jerije save araklagovena bilače đjivdipnaja thaj nane olen khera đjivdipnaskere, aso olaj thane socijalnikane natakatime jerije.

Bašh akava aktiviteti importatno thano te selaminkera e asavke aktivitetija thar vastalune e komunake ani Zenica, legarde thar  šerutno Fuad Kasumovik, sine ole mangin  te delamen  than thamiribnaske bilovengoro bašh lačharipe akala duj objektoja, ko jekh na pukingepes thaj e komunalnikane vrske, odoleja lokharga amenge but baro than thar e lovengo buđjeti bašh lačharipe e objektoja.

Akava thano importatno čhane iranipe o muj e đjivdipnasko akale Romane jerijengo save ka oven thanarime ano akala objektoja, odoleja vi ka bajrovel o procentoja thar neve Romane kadrija pal šukar educirime Roma, sostar ka ovelen polačho šarti đjivdipnasko. Ko jekh mangava te vakerav akale thamiribaskere objektonsar ka resarelpes ano lačhipe bašh e po phurane Roma bašh olengoro pophurikano đjivdipe te nakhaven ole ko pošukar šarti đjivdipnasko..

Po buvle  te drabaren o sasto lavkeriba savo kerduno thar Udar khuven kho olengi portaleski rig.

Hazri kerga:Erđan M-Roma Press

 

 

Kho Momin Potok avdive mukhlapes panda jek than bašh e manuša save naneolen khera

Пунктот за бездомници во Момин Поток е отворен во 2008 година и од тогаш континуирано се работи на подобрување на капацитетите, што подразбираше отварање на стационарниот дел-прифатилиштето, како и отварање на новиот објект-женско одделение. Подготвени сме за уште еднa новина- отворање на трпезарија за рамките на пунктот за бездомници, на 26.06 (среда) со почеток во 10:30 во Момин Поток, соопштија од Црвен Крст. Пунктот за бездомници е отворен секој работен ден за консултација, додека одржувањето на лична хигиена, менувањето на нечистата облека, добивање топол оброк, добивањето на медикаменти, прегледи кај доктор како и вадење на лична документација и ред други активности се реализираат два пати во неделата каде на дневна основа (секоја среда и петок) се услужуваат по 60 бездомници.

O punkti bašh manuša aso so naneolen khera ko Momin Potok thano puterdo  ko 2008 berš thaj thar tadani kontinuirime kerla buti ko lačharipe e kapacitetoja, save leljarenapes ko putribe sar valanipe panda jek stacionarnikano kotor ikheribnaske e asavke manušen, thaj putribe panda vi jekh kotor anavkerdo sar đuvlano kotor.

Hazri sijem panda vi jekhe nevipnaske- putribe bari mesali ko pervazija thar akava punkto  bašh e manuša save naneolen khera, ko 26.06 avdive ko tavdipe thar 10:30 dakikija ko Momin Potok ka putrelpes akavada than havlarena thar o centri e Lole Krisostar.

Punkti bašh manuša save naneolen khera ka ovel puterdo sakova dive bašh konsultacie, aso ikeribnaske o plisutno čistibe, dejbe e šehija olengere ano toviba, dejba olenge tato hajbna thaj sastipnaskere medikamentoja, ikhalibe plisutne dokumentacie thaj avera aktivitetija ka kherelpes  duj fori ano kurko ko divesko čhane. Akanasaske olengere informacie e asavko valanibe thar akava than hramome thane 60 manuša, informirinena thar o Lolo Kriso.

Hazri kerga:Roma Press

 

 

 

- Reklam -

KOLUMNE