Blog Rig 48

Crna Gora- ikhergapes bukarni edukacija pal i tema -Socijalno jekhajekipa, anticiganizmo..

Ano 23 thaj 24 Novembro 2022 bers, O Ministeriumi bash manusikane hakaja(pravo)bash tikore kedinenge ani Crna Gora,ko thavdipe ikergovela edukacijako sikhloviphe sar te arakenpes e hakaja e Romengere thaj Egipkanija,educiribnaja thaj lejbaja than tar o pobuter pretstavnikoja uche radjake insituaciengo ani Crna Gora.

Ano akala duj dive lena than pashe sa e pretstavnikoja tar institucie ani Crna Gora thaj angli lende sikavenapes sar trubuj te pendjaren sako pageriphe o hako e tikore kedinenge Roma thaj Egipkanoja.

Edukcijako sikhlovipe lingarelapes telal organizacija tar ministeriumi bash hakaja( pravo) tikore kedinengo, aso sar sikavutne prezentetorija anglal o khedimo kerna lafi o rajo Sokol Beganaj sar pretstavniko rastrakere institucijako thaj kordinatori bash arakhipe e hakaja e Romenge thaj Egipkanija, Elvis Berisha izvrsno direktori ano NVO – Phiren Amenca.


На 23-24 ноември 2022 година, Министерството за човекови и малцински права во Црна Гора,Одделението за унапредување и заштита на правата на Ромите и Египќаните спроведоа едукација на горенаведената тема за претставници од државни институции и тоа:

-претставници од Основниот и Врховен суд, -претставници на Министерството за труд и социјална заштита, претставници на МВР, претставници на општините Никшица, Улцињ и Тузија,
-претставници на главниот град Подгорица, -претставници на општинската полиција, -претставници на предучилишните установи, основни и средни училишта и претставници на институтот за вработување на Црна Гора.

Во текот на оваа едукација, учесниците беа запознати со областите во кои ромското и египетското население е дискриминирано, со какви предизвици се соочуваат и што треба да направиме за да се намали оваа појава.

За време на семинарот учесниците беа запознаени со новите планови и програми кои ќе се преземат со цел сузбивање и намалување на дискриминацијата врз споменатите малцински заедници и се запознаа со терминот антициганизам, кој воедно претставува специфичен облик на расизам, кој може да се изрази, меѓу другото, со насилство, говор на омраза, експлоатација, стигматизација и најочигледни видови на дискриминација.

На горенаведената обука учествуваа вкупно 26 претставници од државните институции, а предавачи беа Сокољ Беганај, раководител на Одделот за унапредување и заштита на правата на Ромите и Египќаните и Елвис Бериша, извршен директор на НВО Корачите са нама(Phiren amenca).

Hazri kerga-Roma Press

REDI SAMIT-Ministeri Sakiri vakerga bas e Romengi edukacija intezivno bajrovela thaj odova tano śukar

Ano dujto fori ikherdo SAMITI ko Skopje telal organizacija REDI, ano peseskoro lafi o ministeri bash Obrazovanie Jeton Sakiri vakerga, ni jekh biznis nashti te thavdel bi te ovele maj anglal idea thaj kreativiteto.Nasti ovelale djajbe upre ako nanaj ole djandipe sostar vov trubuj te djanel sar te lingarel pi buti thaj o biznis.

Sa akala upreder vakerde valanutne bukija o manus prelelalen prekal poro vazdipe sikhlovibnasko proces dji kaj thavdela oleskoro formalno ja naformalnikano edukacijako bajrovipe, odoleske trubuj amen te ovel amen kvalitetnikano thaj inkluzivnikano edukacijako sistemo, dji kaj amen thaj keraja buti intezivnikane ko sa adava, vakerga o Ministeri Sakiri.

Sa upreder vakerdo ko oleskoro lav keripe ko lejbe than ano dujto Samiti pal kaste besena trin phuvja Makedonija, Romanija thaj Srbija kerna buti ko vazdipe o anglalpriemnistvo e Romengo, sa ikheribnaja o stabiliteto ani ekonomija thaj finansijako lejbe than e Romengo.

Sakiri vi vakerga bash i them Makedonija kerela sa te shaj vazdelapes edukacijako bajrovipe e Romengo, i them lela sa e edukacijake standardija tar i globalnikane edukacijake standardoja ki unal tar i digitalizacija, thaj dejbe jekajek than savorenge tar sa e etnikane kedina.


Ниту еден бизнис не може да започне без идеи, т.е. без креативност. Не може да има успех без знаење како да се управуваат работните процеси, а не може да се постигне без труд и упорност.

Тоа се особини и вештини, чија основа се стекнува преку образовниот процес, додека продолжува да напредува во рамките на формалното и неформалното образование и преку личните и други искуства. Затоа, потребно е да имаме квалитетен и инклузивен образовен систем, додека интензивно работиме на него.

Ова го истакна министерот за образование и наука Јетон Шаќири во својот говор на вториот РЕДИ самит (Иницијатива за развој на ромското претприемништво), кој е иницијатива на три непрофитни организации од Северна Македонија, Романија и Србија, кои се залагаат за економски стабилноста и финансиската вклученост на Ромите во општеството.
Oбразовни институции кои ќе ги вклучат и прифаќаат сите деца со различни образовни потреби, од сите етнички заедници, а кадарот ќе биде доволно подготвен и мотивиран да ги научи младите, како да се ориентираат кон успех, без разлика дали решаваат да започнат сопствен бизнис или да се вклучат во работата на која било постоечка организација, компанија, институција – рече Шаќири.

Додавајќи дека државата се труди да ги следи глобалните образовни стандарди, текови и трендови, а дигитализацијата е еден од клучните процеси што е интензивиран во периодот додека трае пандемијата на Ковид.
Веќе имаме длабоки реформи кои навлегоа во првите неколку одделенија од основното образование.
Нејзината суштина е создавање на ново училиште во кое главни столбови се стекнување на знаења кои се применуваат во пракса, како и вештини, инклузија, подобрување на меѓуетничката интеграција и заштита од дискриминација.

Во овој контекст, политиката е исто така значително унапредена со цел образование на младите Роми. Тие се поддржани преку доделување на стипендии за основно, средно и високо образование, со posreduvawe na ромски образовни посредници, тутори итн. Ромската етничка заедница= нагласи министерот.
Воедно, сите други мерки и можности кои генерално им се достапни на младите romi, може да ги користат младите од ромската етничка заедница, нагласи министерот.
Тој рече дека Ромите добиваат се повеќе права и можности за образование и од нив се очекува успешно да се интегрираат во општеството и да бидат дел од генерациите кои ќе донесат подобра иднина за оваа земја.
____________________________________
Roma Press iranga ani Makedonikani/Romani chib – lendo tar o https://www.tetovasot.com/2022/11/shaqiri-vazhdimisht-

REDI- Organiziringa o dujto ,,Maskarthemutno ekonomikano samiti”

Ko putribe tar dujto fori e maskarthemutno,, Redi Samit” ano organiziriphe tar Biradjaki organizacija,, Inicijativa bas Ekonomikano Buvlaripe e Romengo- REDI, o vicepremieri Bitiki vakerga so tribuj puterde te kerelpes lafi bash inkluzivnost, jekajek shajipe thaj te delpes savorenge barabar than.

Salde agaar shaj vakeraja so ovelen basj jekajek sasoitnipa savorenge, saveste lena than savore ko pashakeripe, thaj tadani odova buvlovela thaj ano jek hem bajrovela, vakerga o vicepremieri Bitiki.
👇👇👇

На отворањето на второто издание на меѓународниот „Реди самит“, во организација на здружението „Иницијатива за Економски Развој на Ромите – РЕДИ“, вицепремиерот Битќи посочи дека гласно, јасно и често треба да се зборува за инклузивност, еднакви шанси и можности за сите. Само така ќе продолжиме да го градиме нашето едно општество за сите, кое вклучува, обединува, се развива и расне.

Водејќи се од заложбите кои произлегуваат од Познан декларацијата за земјите од Западен Балкан за интеграција на Роми во рамките на Берлинскиот процес на проширување на ЕУ, Република Северна Македонија, оваа година, подготви и усвои нова Стратегија за инклузија на Ромите 2022 – 2030 по насоките дадени во Стратешката Рамка на ЕУ за Ромите.

Maj hari 35 manusa khuvde tar sabahesko phuvjako tinanipe(zemjotres)..

Palpale baro phuvjako tinanipe(zemjotres)ano Khoranipe thaj odova e so duj tinanipe phirena ko horipe tar 2 dji ko 10 km.
Sar so vakerlapes vi o dujto tinanipe resarga takateja tar 4,7 digroja(stepenija)thaj registriringapes salde pali 20 dakika nakhle tar o avgo tinanipe.

Aso o tinanipe resarga hem dji ko 6 digroja ko 4:00 sabahesko ko Khoranipe ko pashipe e dizjake Duzche, aso oleskkro baro takati e dizutne sunge ole ano peste vu ani serutni dis Khoranipnaski ko Istanbul.

Sar so vakerena o numero naoficijalno maj hari 35 manusha isi khuvde.
👇👇👇

Силен земјотрес во Турција,длабочината на земјотресот варираат од 2 до 10 километри. Вториот земјотрес со јачина од 4,7 степени е регистриран 20 минути по првиот

Земјотрес со јачина од 6 степени по Рихтер ја погоди во 4:08 часот по локално време западна Турција во близина на градот Дузча, на околу 210 километри источно од најголемиот турски град Истанбул.

Тресењето беше силно за да се почувствува прилично во Истанбул и главниот град Анкара. Најмалку 35 лица се повредени, соопштуваат турски извори.

Avdive niśankerelapes o dive tar Albancongiri chib(azbuka)..

Avdive nisankerelapes 114 bersa tar avgo Kongres ki Bitola phanle e Albanikane chibjaja.
Bas adava sebepi avdive e albancoja nisankerena o dive sar bidjuko thaj olenge tano na bukarno dive, aso o Artan Grubi sar avgo telalpresidenti ani Radji Makedonijake havlarga, ano nisankeripe e central o manifestacijake ka len than: O Premieri e themako Dimitar Kovacevski,Presidenti tar o Khedipe(Sobranie) Talat Daferi sar thaj o Presidneti tar o DUI ali Ahmeti.
👇👇👇

Денес по повод од 114- годишнината од Конгресот во Битола, од кабинетот на Артан Груби како прв потпретседател на Владата на Р.С Македонија информираат,дека на централната манифестација за Денот на азбуката на албанскиот јазик е предвидено да учествуваат премиерот:Димитар Ковачевски, претседателот на Собранието Талат Џафери и лидерот на политичката партија ДУИ, Али Ахмети.

DUI- Ko eratutno brifing avgo informiringa so isi lavkeripe bash i Alijansa te khuvel ani Radji(Vlada)..

Presidenti tari Demokratikani unija bash integracija Ali Ahmeti pali eratutno dikhipe e djenencar tar presidium e partijako DUI ani besin ki MALA RECICA, vakerga aso vov hem o Premieri Kovacevski barabar kherena lafi e partijaja Alijansa bash khuvibe ani Radji, numa nanaj panda nevipe ano phanlo lafi saveja ka trubuj te iklon thaj te vakeren, sostar o lavkeripe panda thavdela.

Ano jek akaja informacija ko brifing zurnalistencar vakerga ola vi o Ministeri bash avrune bukija thaj portparoli e partijako o Bujar Osmani, vakerindor isi momentum kana thavdena lavkeripe e partijaja Alijansa thaj serutno sebepi tano te kherelpes sa te shaj te resara posig dji djenipa ani Evropaki Unija.
👇👇👇
Претседателот на Демократската унија за интеграција Али Ахмети по завршување на вчерашната средба во партиското седиште во Мала Речица, истакна дека и тој и премиерот Димитар Ковачевски се во разговори, но, како што посочи, уште е рано да се зборува за некаков епилог.

Министерот за надворешни работи и портпарол на Демократската унија за интеграција (ДУИ) Бујар Османи на вчерашниот брифинг со новинарите потврди дека со Алијансата за Албанците се разговара за заедничката проценка дека постои политички моментум кој наметнува поголема координација помеѓу политичките партии чија цел е брза трака за членство во Европската унија.

Sikovska avdive sine ola dikhipe ko Sobranie Romane djuvlencar bas olengere problemoja..

Bichaldi(pratenicka) Ljatifa Šikovska avdive sine ola dikhipe ano Khedipe (Sobranie) e Interparlamentarno kupaja sar thaj o komiteti bas maskar khedina tar o khedipe.

Lavtema buthi keribnaske avdive ani olengiri agenda sine e Romane duvlake problemoja ki umal tar kherutnipaja, sastipe, bukarnipe,dokumentoja sar thaj i diskriminacija savi kerlapes upral i Romani duvli.

Sikovska vakerga ano akava sigo vakti ka ovel maj but olaki buti ano akala umala sa sebepeja te anelpes solicie bute problemenge savencar arakenapes o Romane djuvla ki amari them.

Пратеничката Лјатифа Шиковска денес во Собрание на Р.С.Македонија одржа работна средба со Интерпартиската парламентарна група за поддршка на правата на жената Ромка како и нивната инклузија и интеграција,исто така на истата средба учевствуваа и претставниците од Комитетот за односи меѓу заедниците.
Средбата се одвиваше на тема:
– Предизвици со кои се соочува жената Ромка во РСМ.

Во дискусијата на учесниците заедно заклучија дека најмногу на што треба да се скоцентрира фокусот на работата,а тоа е во делот за подобрување со бездомништвото, регулирање на лична документација,здравство, вработување, како и фактот со двојната дискриминација со која жената Ромка постојано се соочуваа и тоа по полова и етнички основа.

Лјатифа Шиковска укажа дека во периодот што следи ќе покрене низа активности,со која ќе придонесе подобрување на состојбата на жената Ромка.

Рома Пресс

Palpale bichaldo havlaribe ko MVR bash chivde eksplozije ano 7 skole..

Avdive palpale bichalde havlaribe dji ko SVR – Skopje sar vakeripe chivde bombe ano evta diklovne ki dis Skopje.

Pali resardi informacija sigo e bukarne tar MVR gele ko tana e siklovnenge thaj thavdinga te kerelpes evakuacija e sikhlenge (ucenikoja) thaj ko thavdipe kerlapes antiteroristikane dikhipe ko thana savende dengapes anglal haberi.

O Ministeri bash andrune bukija Oliver Spasovski ano poro fb.profili vakerga bash disave podatokoja save resarena dji ko mvr bash e asavke haberija ko skole eksplozije, thaj buvle vakerga bash o mvr kerela sa te arakenpes e manusa save bichalena e mesazoja thaj savo si o motivi e mesazongoro.

Ano jek vakerga kobor vakti hardjinelapes tar o vakti e bukarnnengoro tar i policija thaj sa e timoja, pa palo odova thaj chivibe dar ko skole, ko roditelija jerije e chavorengere,ko institucie thaj sa o aver.

Numa ko agor vakerga o Spasovski,sa e analize kerde tar vastalune ko MVR lingarelalen ko chache riga kastar sa akava resarela, numa kana sa ka ovel hazri tadani i sasti informacija ka ulavenla savorencar o MVR, tadani ka pendargovel koj sa besla pal akala mesazoja save bicalenapes sakova nevo kurko.
👇👇👇
Денеска во СВР Скопје околу 9.30 часот е пријавено дека на електронска адреса на седум училиштe во Скопје е упатена закана за поставена експлозивна направа. Веднаш по добиените пријави, од полициски службеници се преземени мерки за безбедно евакуирање и во тек се антитерористички проверки и се преземаат мерки за расчистување на случајот, соопштија од МВР.

Министер за внатрешни работи Спасовски укажа дека ова што се случува во изминатиов период навистина не вознемирува сите нас, и граѓаните, и наставниот кадар, и родителите и повеќе пати реков дека иако е хибриден напад, сепак е нешто што предизвикува вознемиреност и претставува монструозен чин во однос на тоа што се прави – дали е најавата за бомба во Јавното сообраќајно претпријатие, дали е најава за бомба во училиштата.

Постојат неколку карактеристики во однос на пријавите, не само дека се случуваат во последните три работни дена во неделата, тоа е една од карактеристиките.
Се случува да биде во една смена, значи кога само тие одредени класови и наставен кадар се на смена итн.,

Вклучени се повеќе оддели во рамките на Министерство за внатрешни работи, не е само Одделот за борба против тероризмот и екстремизам. Веднаш се вклучува и Одделот за компјутерски криминал и дигитална форензика. Секако дека организиран криминал целото тоа го покрива и сите тие податоци коишто ги добиваме и Секторот за меѓународна соработка се враќаат назад, се анализираат за да се обезбедат доказите.
Интезивно работат сите служби коишто е потребно да работат и во голема мерка имаме дојдено скоро до крај во однос на еден дел од истрагите, па да видиме што ќе покаже до крај обезбедувањето на доказите и секако дека благовремено ќе се информира јавноста во однос на целиот случај.

Roma Press

I Rusija jali NA -Proektili savo khuvga ki Polska…

Amerikako president Djo Bajden vakerga bas o prektili savo khuvga ani Polska tikoro tano o ćaćipe te ovel phajrardi tar i Rusija.
Salde palpale vakerga ka beselpes sa e sojuznikoncar tar o NATO thaj ka kerelpes lafi khedidor sa e informacie, sostar i Polska tani djeni tar NATO thaj tar akava proektili mule olakere duj manuśa.

Polskakere medie havlarge bash o meribe duje manušengo sar sebepi tar o proektili savo hulinga ani olengiri phuv ko Przevodov, ko pasipe 6 km e honaja(granica) tar i Ukraina.

Rusija vakerla iramale thaj vakerela nane amare proektilija save khuvge ki Polska, vakerindor akala informacie tane mukhle manginaja te shaj kerena provokacija te shaj resarelapes ki eskalacija e saste resaribnaske.
👇👇👇
Американскиот претседател Џо Бајден изјави дека мала е веројатноста во линиите на траекторијата на проектилот што слета во Полска, членка на НАТО и уби две лица да е истрелан од Русија.

Полските медиуми јавија дека две лица загинале во експлозијата во Пржеводов,шест километри од границата со Украина.

Русија негираше дека нејзините проектили погодиле полска територија,велејќи дека извештаите се провокација за ескалација на ситуацијата.

13-to Noemvri dive tar Tromakerdo Skopje..

Pali phare askerlukoskere maribna avrune takatencar o dive 13 Noemvri 1944 bers ikjerelapes ani godi sar dive kana tromakerdilope e dizjake Skopje.

Ano akava dive kana o Makedonijake askerija bare takatlime marseja khuvge ani dis Skopje tadani dengapes o nisani so pobuter nanaj okupatorija ani dis thaj si Tromakerdo(slobodno)i dis Skopje.

Bas avdisutno dive pobuter aktivitetija kernapes ani dis Skopje,Serutni Danela Arsovska dikhlapes e borconcar thaj kerga olenge sajdipe bas sa odova so denge pesestar bas i dis Skopje.

Tar i aver rig pretstavnikoja tar i Radji (Vlada)kerge sajdipe dji ka sa e spomenikoja save si chivde ko sajdipe sar marutne so tromakerge o Skopje, aktivitetija ko limorija ko butel thaj anglal ko plato ki Radji Makedonijaki.

Panda jekvar,,Bahtalo dive Tromakeribnasko e dizjake Skopje”.
👇👇👇

По тешките борби со странските окупатор на 13 Ноември 1944 година Македонските бранители и 16-та македонска бригада со победоносен марш влегоа во Скопје, со тоа што го ослободија градот од фашистичка окупација.

По повод одбележувањето на 13 Ноември – Денот на ослободувањето на Скопје, градоначалничката на град Скопје Данела Арсовска, оствари традиционална средба со претставници на Градскиот одбор на Сојузот на борците од Народноослободителната антифашистичка војна на Македонија, посакувајќи им добро здравје и понатамошна успешна соработка.

Исто така по повод одбележувањето на 78-годишнината од ослободувањето на Скопје, владина делегација составена од министерот за правда Никола Тупанчески, министерот за локална самоуправа Ристо Пенов и заменик-министерот за транспорт и врски Беким Реџепи, им оддаде почит на загинатите борци кои придонесоа 13 Ноември да биде најзначаен датум во историјата на Скопје. Владините преставници се поклонија и положија цвеќе на Партизанските гробишта во Бутел, на Алејата на заслужните граѓани во Бутел и на споменикот„Ослободители на Скопје”,плато пред Владата на РСМ.

- Reklam -

KOLUMNE