Blog Rig 313

Ustaveskoro iranipe ki finalno faza anglal o Bičalde, duj tare trinengoro butederipe ka đjanelpes ko dive kana ka denpes o hangija

Уставните измени во третата и последна фаза се на дневен ред на денешното продолжение на собраниската седница, откако вчера со 78 гласови „за“ беше усвоен дневниот ред на 75. Седница. За завршувањето на третата и последна фаза од уставните измени, кои произлегоа од Договорот од Преспа е потребно двотретинско мнозинство, кое премиерот Зоран Заев се обидува да го обезбеди, а за кое вели дека ќе се знае дали го има на денот на гласањето.

Ustaveskkro iranipe ki trinto thaj paluni faza tano ko diveskoro niče taro avdisutno tavdipe e khedipnaskere bukjate, kana erati  78 hangonensar baši Oja sas ikerimalo e diveskkro niče bukjaje tari 75 bešin e Makedonijake Khedipnaste.

Baši agorekeripe akaja paluni thaj trinto faza  tare Ustaveskkere iranipe, save ikergepes  taro panlo lafi ki Prespa valani leske butederipe taro trine kotorengo ikeribe e bičaldengoro, savo o Premieri Zoran Zaev kerela sa – te šaj te ovenle ko ikerkeripe, baši kaske vakerela ka đjanelpes ko dive e djebaske taro hango.

Sakova amandamnai savo valani te nakel,  valani leske butederipe taro ikeripe e Bičadengere hangonendar, pali odova putrelapes lafi baši sakova amandmani thaj sakoneske vazdelapes vas thaj delapes ikerin ja palem na. Pali adava ko aver fori sa e amandmanenge  barabutne buteder hangonencar taro bičalde anelapes o paluno lafi thaj putrelapes e Ustveskoro kanoni, palem kaske valani te ovele ko agor trine kotorengo butederipe tare bičaldengoro ikerkeripe.

I bešin avdive ka tavdel ko 13:00 o ari, sar so havlarga o Presidenti taro Khedipe Talat Đaferi, Pali ekzpoze e Premieresko, thaj vov baši akava ikeripe taro bičalde  anavkergale sar Istorijako momento  baši po lačho đjivdipe  baši sa e đihanija save đjivdinena  ki Republika Makedonija.

 

 

 

 

 

 

 

Besa ,, zorale ko piro rodipe” Ačhola avdive savo ka ovel olengoro paluno lafi, ka ikerenli o iranipe e Ustaveskoro ki Makedonija

Опозициската Беса останува на ставот. Ако не се исполнат нивните барања тогаш нема ниту глас „ЗА“ за уставните измени. Двете барања кои ги поставува опонентот на СДСМ се да нема македонско државјанство кај албанците и да нема заштита само за македонската дијаспора, туку заштита на дијаспората на Македонија.

Opozicijaki partija BESA ačhovela ko piro rodipem ten a pherena olengoro rodipe  tadani ola na dena ni jek hango baši OJA iranibe e Ustavesko.

Baši pumaro rodipe ola kerena ko diklo lafi thaj vakerena so ačhovena ko piro rodipe, aso o Kasami tari BESA vakerela  nanu mukli rota baši OJA te na mangle te ikeren amare rodipna amen so rodaja olendar.

Duj rodipna save sas rodipe tari BESA taro SDSM, jekto:  Te na ovel Makedonikano raštralipe (državjanstvo) ko albanikano đihani,  thaj dujto: Te na ovel arakibe salde e makedonconge dijasporaki, numa  arakiba e saste dijasporake tari Makedonija.

Akanasaske na đjanelapes  kobor o premieri  ka ovela šajdipe  te pherel akala lengere rodipna,  aso tari aver rig te kerel riZik te našavel o hangija taro okola bičalde save denale pakiv, aso legarenapes  sar  naikerimale (nezavisna) bičalde.

Avdive ko 13:00 o ari tavdela I bešin ko Makedonijako Khedipe , savi sas  činavdi palo o keribe lafi e Premieresko Zoran Zaev.

VMRO DPMNE  vi avdive nane te ovel kotor tari akaja bešin, sar so vakerena e bičalde tari partija e presidenteski Hristijan Mickovski.

35 manuša mule ko sobrkajnikane bibahija

35 лица загинаа во сообраќајни несреќи  за време на Божиќните празници во Грција, објавија локалните медиуми.Според грчката патна полиција, од 21 декември до 8 јануари, се случиле 407 сообраќајки.Само пред една година се случи ист број несреќи,попрецизно загинаа 36 лица.

35  manuša mule ko soobrakajnikano bibah  ko vakti e Biđjukonenge  ki Grkija, havlarena o lokalnikane medie.

Sar so vakerena e policijake informacija tari Grkija, taro 21 Dekemvri  thaj đji ko 08 Januari, resarge ko 407  sobrakajnikane kuviba thaj bibahija.

Aso vakeribnaja  ikerelapes ki gnd baši akava berš e biđjukonenge ko dive resargapes  ko maj baro numero taro mule manuša, save akale beršeske legarela 36 mule manuša ki Grkija.

 

Kočimalo manuš taro šudro sas ando ki Klinika baši Toksikologija ko Skopje

Завиткан во бел чаршав, со медицински влечки и чорапи на нозете, но со малку  потстоплено срце и душа, 32-годишниот бездомник Робертино утринава излегол од Клиниката за токсикологија, во придружба на медицински брат. Вчера, на минус 10 степени ноќеска останал и без чевли, бос, само по џемперче и тенки панталони, откако некои насилници го натепале и му ги собрале и обувките од под Железничката станица.Со Брза помош ноќеска бил донесен на Токсикологија и тоа бос и облечен само со лесна облека и бил ептен премрзнат, па ноќта ја поминал на клиника каде го згрижиле.

Pakardo ko parno čaršafi, medicinakere arkaja,  sasto bedeni šudardo , 32 beršengoro  manuš savo nanele kher đivdipnaske, o Robertino javinakoro  sas muklo  tari Klinika  baši Toksikologija, ko  barabutnipe leja medicinake bukarneja.

Erati ko -10 digri šudripe ačhilo bi kondurengoro, pernango thaj salde ko jek sano đemperi , sas marduno taro disave  bilače manuša thaj lele olestar oleskere kundre  save sas upral leste, ko than leskere đivdipnaske saveste vov korkro tanargapes ki Sastrunali trafika(železnička stanica).

Akava manuš savo nanele kher sasale bari bah so sigo sas anlardo đji ki Toksikologija thaj sas ko bilačho sastipnaskoro hali, hem but šudardo bedeni, I rak nakavgala ki akaja klinika saveja angapes ki pošukar normalnikani sastipaskiri ikerin.

Robertino saste šov ćhona đjivdinela telal i Sastrunali trafika sostar nanele kher.

Sar so vakerela, oleskiri  Daj thaj Dat bikinge olengoro kher,  thaj pali o meribe olengroo ola ačhile ko droma, isile pen thaj phral save đjivdinena  ki  Germanija,  numa ola na denale disavi lovengiri arka numa dikhena samo pes, sar so vakerga o Robertino e bukarnenge ko  punkti baši manuša save nanelen khera.

Sar so vakerela vastaluni taro akava socijlanikano punkti Dragana, vov baši akava punkti ni šunga ni đjanla so isi, thaj sinele lađj hem korkoro vov te avel akate, akana ko akava punkti dengapes oleske šehija uravibaske hajbne thaj sa odova so dena  vi  e averenge,  pakhana so ka mangel te ačhovel akate. Aso te našti but te bešel akate,  numa amari mangin tani te bešel đjikote na agorkerena akala šudre vaktija ki dis Skopje.

Hazri kerga:Nedmedin A.-Roma Press

KPU- Panlipe Skopje avdive e jekto arkaja iklovela ko anglalipe e Siklanake BRH thaj donacijakoro ulavipe o aparati baši lokho suluko (pročistuvaći)

Во пресрет на новогодишните празници, Општина Шуто Оризари започна со акција ,, Биди фраер и донирај прочистувач” чија што крајна цел е обезбедување на прочистувачи на воздух во секоја училница во двете основни училишта на територија на општината ,,Браќа Рамиз и Хамид” и ,,26 Јули”. Денеска Директорот на КПУ Затвор Скопје Ѓоко Котевски донираше прочистувач и со тоа е првиот кој се одзвал на поканата за учество на Новогодишниот еконмски форум ,, Биди фраер и донирај прочистувач.

Anglal o đjakeribe e neve beršeskere biđukija i komuna Šuto Orizari  havlarga akcija baši aktivitetija koj ka ulavel aparati po šukare thaj lokhe sulukoske, pali o havlaribe so sas anavkerdo sar maj bilačhi havaj resluni ki dis Skopje, ko akava čande o Šerutno Kurto Duduš kamla savoren te motivirinel te šaj lena thaj ki akaja savorengiri Akcija.

Avdive o Direktori taro KPU –Panlipe (zatvor) taro Skopje o rajo Goko Kotevski  doniringa  aparati havajakere lokhe sulukoskere dišibaske baši i siklana Prajla Ramiz thaj Hamid, thaj vov si o jekto manuš so lela than ki akaja havlardi akcija anavkerdi ,,Ov Mangupi thaj de tutar  aparati sulukoske“.

Ko avdisutno dikhipe  thaj ulavibe akava donatorsko aparati, denga po vas o Direktori tari Siklana BRH ki komuna Šuto Orizari o Alvin Salimovski,  savo vakerga akava si but importatno baši sa o tikore thaj pobari generacija save so avena ki akaja siklovni thaj nakena sasto dive olate, odoleske si importatno te ovel lenge lokho thaj šukar olengoro ileskkro suluko, kaske so sikavga thaj poro baro oven saste đji ko direktori taro panlipa Skopje Goko  Kotevski thaj đji ko Šerutno e komunakoro Kurto Duduš.

Hazri kerga:Nedmedin A. -Roma Press

Pelardo kher Romane jerijeskoro taro naroma save na kamena duz peste Romen

Na oficijalno akala trin dive aktuleno ko socijalna mreže, baši jek čipota  savi resarga ko javinake  arija ko Jurumleri ko jek gav tari dis Skopje.

Penđardoj tano savorenge adala so đjivdinena ki dis Skopje, aso akava gav Jurumleri taro but čirla đjivdinena ko akava than Romane jerije, numa đji akana asavke čipotake na sas šundo.

Na oficijalno prekal  fb statusija, i redakcija taro Roma Press resarga ko informacija baši akava kher so nane pelardo tare Komunnenge Institucija baši disavi dokumentacija, numa kerelapes lafi ki mangin thaj incijativa e korkoro dizutnenge save nane Roma, E Gađje na kamena duz  lende te đjivdinel Romani familija.

Thaj ki korkoro olengiri mangin vasteja ola ko javinakere arija peravge o duvarija  thaj o kher akale Romane familijako bi anglal te vakeren olenge  baši asavki buti so ka keren, jali te vakeren e familijake pe sostar von kerena asavko bangivalo kotor,  te kuven đjikaske ko privatno imoti thaj te pelarenole. Akava telal o kanonija e Makedonijako perela ko bangivalo kotor  thaj šaj te đjakerelpes asavke resarinake adelateskiri(sudsko)postapka.

Akanasaske  akala informacije ačhovena na oficijalno sa đjikote đji amende na resarela oficijalno informacija baši akava bangivalo kotor savo kergapes upral na došali Romani familija ko gav Jurumleri.

Hazri kerga:Nedmedin A.-Roma Press

 

Kanoni baši o tezgađjije resla, so ovela e licencencar?

Сега ќе биде потребно секој да поседува лиценца, што значи дополнителен трошок освен изнајмување на тезга и друго. Од донесувањето во сила законот за спроедуване, сега не ќе може тезга да имаат и вработени лица и пензионери, кој оваа активност ја гледаа како едно надополнување на нивниот и така тенок семеен буџет.
Поради оваа измена во Законот за трговија, на пазарите ќе се намали бројот на пазараџии и прометот дури за 30-40 проценти. Законот предвидува пазарџиите да плаќаат персонален данок, како и здравствен и инвалидски надоместок. Според статистигата има околу 20 илјади закупци на тезги на пазарите.

Januari 2019 berš resarga o nevo kanoni bašo kinibikiniba, Odothe sako so ka bikinel ka valani  te ovel le licenca, tadani sa odova  dopherdo finansisko pharipa kana ka lelpe tezga telal renta jali ki kirija.

Kana alo o vakti bašh realizacija akale kanoneske, kamlapes thaj so našti vi e bukjarne thaj o penzioneria te ovel olen tezga, save sar extra buti kerenala sine dži akana, ja baši po baro profiti, ja palem bašo poro tikno familiarno budžeto.
Sebepi akava kanoni isili šajdipa te tikjnol o kinobikinipe taro o numero pazardžiengo, savo legarela na oficijalno taro 35 đji 40 procentoa.

Jekh licenca si importantno jekhe tezgake,  aso okola save kamena te ovelen  duj, trin jali buteder tezge ka valani  leske odobokhar  licence, garavelapes li disavi dupka pal akava kanoni saveja šaj e trgovcija te učharenpes ja palem ka đjakerelpes te kerelpes iranipe akale kanoneske, soske čačibnaske but phare ka đjal ov ko sasto te realizirinelpes.

Akava  kanoni maj but anelapes te šaj te pukjinelpes  danok,  sastipaskoro thaj invalidsko siguriteto, so isi disavo tikoro pozitiviteti, đjanidor so isi but manuša save kerena akaja buti beršensar, aso nanelen regulirimo penzijako thaj sastipnaskkro osiguriteto.

Numa doperelapes o pučhipe so ka ovel okolencar  save kerena tikno kino bikinipe ko improvizirime tezge avrik taro pazarija.

Aso na oficijlano vakerelapes e asavke kino bikinibaske manuša legarena o numero taro 22 đji ko 25 milja manuša.

Hazri kerga :Nedmedin A.-ROMA PRESS

 

 

 

Miri čhib thani miri Raštra

OLYMPUS DIGITAL CAMERA

Орхан Гаљус е роден во Косово во Призрен, град на мултикултурализам. Името Орхан, родено при раѓање, е од турско потекло и се смета за значаен дел од неговиот идентитет, бидејќи, меѓу другото, неговото име е исто така фаворизирано во семејството. Тој е поинаку љубопитен по природа, а кога имал пет години, тој слушал радио во семејната куќа, мислејќи дека луѓето што зборуваат и играат во него се кријат во неа. Еден ден, додека се обидуваше да се влече зад радио-кутија, за да ги види луѓето во него, приемникот падна на подот. Орхан студирал новинарство и менаџмент во тоа време, и тој бил единствениот Ром во поранешна Југославија, кој добил стипендија од стипендискиот фонд на Тито.

Orhan Galuš tano bijando ko Kosovo Prizren, diz taro multikulturalizam, aso o anav Orhan tano khorano thaj, oleskoro anav thano thaj favorizirime ko oleskoro jeri.

Orhan mangela but i priroda, aso kana sas ole 5 berš, šunela sas radio ko piro kher, gndipnaja  e manuša save kerena lafi thaj khelena perena prekal oleskoro andrunipe e radiosko.

Jekvar o Orhan Galuš kamela sas te cidel pali peste i radio kutija, te šaj te dikhel andre e manušen.

Avdive o Orhan Galuš tano žurnalisti thaj isile naklo pobuter taro duj milja arija naklo ko radiosko buti keripe. Leskiri jekto emisija tani anavkerdi,,Ašunen Romalen radio,, sas muklo ko 1981 berš ko Studio B ko Belgrad.

Orhan Galuš agorkerga žurnalistikani siklovni thaj menađment ko adava vakti, thaj vov sas o jekto Rom tari čirutni Jugoslavija, savo resarga đji ki stipendija  taro fondi e Titoskoro.

Orhan ko jek na kamela sas snimime emisie, sakana kamela sas o živa-đjivde emisie, jek vakti sas havlarduno bašh Radio Priština, pali odova mukla o than tari Jugoslavija thaj nakla te đjivdinel ki Libija, save tanestar mukla hango baši o radio Belgrad. Baši leskkro penđarkeripe i Arapikani čhib, i facijalnikani karakteristika taro oleskoro anav so šhaj te bešel sas vi sar Khoraj-vi sar Arapi, Arapija ikerge ole bare sajdipnaja thaj denge ole šajdipa te ovel havlarutno taro tereni.

Ko vakti taro maribe, savo legardo sas taro SAD upral i Libija ko vakti  e Prezidenteske Gadafi, ov sas o jekto  taro profesionalnikane hangija save dena sas info taro adala thana.

Orhan Galuš ko po nevutno vakti pirga sa e Evropikane puvja ko diklaribe thaj vazdipe o hakaja e Romengere thaj i chib, ki mangin te dikel svakone taneste sar đjivdinena e Roma.

Piri buti nakavgala vi ki Germanija, aso maj šukar perde ileskere hošipa mukla oleske ko vilo i phuv i Indija, thaj odova ka ačhol sar suno thaj mangin nekana o Orhan te lel peske tikni phuv ki Indija thaj odote te đjivdinel, vakerindor  kotar so avela miri čhib ate thani thaj miri phuv..

Pobuter drabaren taro lendo linko www.phralipen.hr

Hazri kerga Erđan M. – Roma Press

Marcela gindil so valani te kerelpes nevi era bašh Romane đjuvla

Marcela gindol kaj e romane djuvljenge ano them si maj phare, sar romni thaj djuvlji san duj var diskrimirimi. Voj putarda o kedipe Trajosko Drom, so shaj te zutil e romane djuvljen ando Göteborg.

Andi regerigoski startegia te kerolpe inkludering e romenge ando them kotar o 2012 bersh dji ke 2032 bersh. Ani startegia si jekh kotar e prioritetia te kerolpe inkudering e romane romnjenge thaj e terne chijnege.

Sar o Göteborg ulo pilot komuna, kerdape vi Romska Rådet savo buchasa ljiljape te kerol ano 2015 bersh, kaj chidenpe e roma kotara diferetne grupe te vorbin so trubul te kerolpe pe romane puchimta ani komuna.

E Marecal Kovecseva si mebro ando Romska rådet, voj kamol te kerol jekh projekto te zutil e romane terne chijen te keren inkludering ando them. Sostar ake so voj phenda.

Voj gatisarda o piri edukacia ano projekto e anavesa Newo Drom savo dol e romenge neve shaipe te arakhen neve droma te bajaren piro djanibe sar te zoraljen pire ideje te keren bucha.

Gado projekto si kerdo kotar o SENSUS savo si studieföbund savo del edukacia e individijenge thaj organizacienge te djan anglal pire ideja.

E Romane terne djuvlja ano Roma Rådet kana maldjon vorbin sar shaj e romane djuvlja te inkludirinenpe ani komuna kaj train te shaj edukinenpe thaj aven dji ke bucha.

Sar konkretno shaj te zutinpe e roman djuvlja ano Göteborg? So voj delpe gindo te keren? Save ideje si la save shaj te zutin e romen djuvljen ano Göteborg.

Voj phenol kaj but Roma ikerenpe ke piri tradicia, so si vi mišhto)šukar0 numa voj dikhol kaj si vi jekh javer drom te šhaj avol e terne romane chijege maj mišhto, von shaj vi te inkrenpe pe romani kultura thaj trdicia thaj vi te sikljon te keren vareso so ka del dumo e romane djuvljen thaj čhijen, phenda e Marcela.

Lendo lafi taro www.sverigeradio

Nadire Ređepi: Ekonomikano zorarkeripe e Romengoro tano jek maj valanutno kanali arakibaske solucija ko multisimenzijakoro pučhipe e Romane kedinake

Дека економската еманципација на Ромите предуслов за долгорочни позитивни промени во ромските заедници, и пристап до капитал е еден од најголемите проблеми со кои се соочуваат Ромите во започнувањето или во остварување на нивните активности  Надире Реџепи, директор на оперативната програма поле за Иницијативата за развој на ромската претприемништво. Во таа прилика разговаравме со неа за да дознаеме што се случува во РЕДИ и дали Ромите одлучуваат за сопствените иновативни идеи.

Baši  ekonomikani emancipacija  e Romengiri  tano sar anglal šarti  e bute beršengere  pozitivnikane iramalipaske  ki Romani kedin, tano diklo sar kapitali  taro jek maj baro problem  saveja arakenapes  e Roma ko tavdipe  olengere aktiviribansar vakerela, Nadire Redepi- direktori taro operativnikani programa baši  Incijativa  thaj buvlaripe e Romane anglalkuvibe, ko amaro mangipe te đjana save si  e ternegere korkoro inovativnikane idée oj vakerga:

Nadire Redepi ko intervju baši Phralipena vakerga  baši piri edukacijakiri agorkerdi siklovni, baši lakoro jerijeskkr ikerkeripe thaj vakerga so resarela tari Makedonija.

Man taro tikne berša sasaman bari motivacija  baši siklovibe  thaj manglum te resarav đji šukar educirimi Romani đjuvli, dengum baši odova  but mandar thaj ake avdive  kerava realizacija mire ideenge.  Me gndinava  so sijum đuvli na činavelaman  te iranav moro đjivdipe ko po šukar thaj te đjav po anglal.

But si importatno  te oveltut mangin  thaj motivacija hem te ove hazri  te đja po angle thaj po angle. Me agorkergum  biznis administracija  ko Univerziteti  tari laščim Purabali Europa ko Tetovo, Magisterska studie  pal ekonomija  ko globalnikane kinobikinibaske  Centralno evropikano  univerziteti ki Budimpešta.

Ekonomikano zorarkeripe ko Roma si but importatno  thaj tano valanutno  te šaj te kerelpes ko pobaro vakti  pozitivnikane resarina ki Romani kedin. Odova dela šajdipe e Romenge te bajroven, thaj te oven pokonkurentivnikane  hem so si importatno  lovengere ikeribnaja po zorale, odoleja ka keren but po lokhe o iranipe o muj e Romane kedinako, vakerela ponodorig ko kerdo intervju Phralipen.

Lendo linko : phralipen.hr

 

- Reklam -

KOLUMNE