Teatreskoro festivali ,, Garavde Muja” ki Makedonija

By

-

ноември 27, 2018

Birađjakiri organizacija Romano Ilo thaj lakoro prezidenti Branislav Petrovski šuru kerga e Teatreskere festivaleja ,,Garavde Muja“ tradicionalno sar svakova berš puterga konkursi te len than sa e Teatroja save kerena buti pal Kulturaki umal.

Numa baši akale beršeskoro tavdipe e Teatreskoro festivali šuru kerga taro Veles ki Makedonija, aso misafirija sas e Teatreskiri Romani ekipa taro Prizren Kosovo thaj Romale tari Hrvatska.

O avibe akale anglal putribaske tari publika sas šukar, hošime o đihanija Roma kotar o Veles so sasalen šajdimos te diken Teatreskere performansija ko pumari atari, thaj sa adava sas puterdo o kuvibe andre.

E Roma ki Makedonija izveštaj (vahtavi)

By

romapress

-

ноември 27, 2018

Пописот планиран за 2011 година е откажан и само официјалните податоци се достапни од пописот од 2002 година 53.879 луѓе се изјасниле како Роми и друго 3.843 како Египќани. Поради неколку причини, вистинскиот број на Роми во Македонија е тешко да се одреди. Антигипсизам и кумулативна и систематска дискриминација претставуваат коренски причини додека симптомите на Ромите ситуацијата вклучува високи стапки на невработеност, ниско образование. Преамбулата на Уставот на Република Македонија, експлицитно ги препознава Ромите како етничка заедница заедно со Албанците, Турците, Власите, Србите и Србите, Бошњаци, но не и Египќаните.

Pali o havlardo popisi savo na sas realizirime ko 2011 berš, thaj pali leste i ponodrig ačovena e purane podatokoja taro popisi so sas ikerdo ko 2002 berš, thaj ko adava popis savo sas realizirime 53.879 vakergepes sar Roma, aso o 3.843 vakergepes sar Egipkanija.

Baši bi đjande informacie našti vakerelapes o čačuno numero taro đihani Roma ki Makedonija, thaj odoleske bare pharipnaja thaj resarelapes đji ki paluni thaj čačuni informacija vakerena jek taro bahtavija save tane kerde baši e Roma ki Makedonija.

Ponodorig vakerelapes kaj isi jek numero save tane iklime tari Makedonija, rodipnaja azili ko Evropake puvja, ja palem kerena buti ko avera puvja.

Sar so vakerena o podatokoja taro Konsili baši procenka tari Evropa, šaj te oven bešle ki Makedonija upreder 260.000 Roma, aso šaj te ovel thaj potikoro o numero.

Anticivilizam, kumulativna diskriminacija thaj anglaladelatiba legarenapes thaj i ponodorig e Romenge ki Makedonija, sar thaj ko sa e avera raštre ki Evropa.

Antigipsizam thaj kumulativno hem sistemsko diskriminacija diklarelapes sar baro šajdipa upral olengere ikeripnaste, panda upral lende ačovena o na bukarnipe, tikni edukacija thaj aver.

Ki preambula ko ustavi e Republika Makedonijake ekspicitno penđarkerelapes e Roma sar etnikani kedin barabar e Albancoja, Khoraja, Vlasija, Srbije thaj Bošnakija, numa ko ustavi nane e Egipkanija.

Šerutno strategikano dokumenti baši o Rom ki Makedonija, i Strategija baši integracija savi, astarela i edukacija, bukarnipa, kerutnipe thaj sastipe.

Avera valanutne kanonija so si ande baši đajbe po anglal e kedina soj tane pohari taro 20 procentija, kanoni baši lokalnikane kedina, kanoni mujal arakibe tari diskriminacija thaj avera.

Lendo linko https://crd.org/wp-content/uploads/2018/03/The-Wall-of-Anti-Gypsyism-Roma-in-Macedonia.pdf

BIH- Baš sakanutni diskriminacija, e Roma ki Bosna darana te vakerenpes so si Roma

By

romapress

-

ноември 27, 2018

Граѓанските десничарски правобранители, меѓународна организација за човекови права, објавија серија извештаи за состојбата на Ромите во Западен Балкан. Извештаите се исклучиво на англиски јазик, кои покажуваат дека се направени за меѓународни фактори. Затоа, веројатно дел од нашите читатели нема да можат да ја оценат релевантноста и точноста на презентираните информации, но постоењето на овие извештаи сигурно ќе им помогне на дел од медиумите и невладините организации, како и дел од самите ромски здруженија, да го подобрат своето знаење и да ги прилагодат своите стратегии за борба за (Ромски) закон. Инаку, според официјалниот попис во 2013 година, 12 583 граѓани се изјасниле како Роми, додека 257 луѓе, претежно Роми, изјавиле дека ги набројавме сега. Во извештајот се наведуваат и податоците на ОН врз основа на листата на УНДП, дека 40.000 Роми живеат во БиХ

Birađjakere desničarska nijmale arakavutne, maškar đianeskere organiyacie baši manušikane hakaja havlarge serija vahtavija (izveštaija) baš i resarin e Romengiri ko purabalo Balkani.

Sa e vahtavija đji akana sas ki anglikani čhib, agaar sovakerena olenge soj tane kerde tare maškar đianeskere faktorija. Thaj odoleske kotor taro amare drabarutne nane te vakeren o relevatnosti thaj paluno numero taro prezentirime informacie, numa e dikibaske taro akala vahtavija ka šaj te den olen ko ki arka lengere bukake ko birađjakere oragnizacie thaj medie, te šaj te buvlaren piro đjandipe numa hem te piren prekal asavke strategija ko lačharibe baši po šukar kanoni e Romenge.

Vahtavi tari Bosna, jekhajek legarela šukar informacie save đji akana na sas ikerde baši buvle đihaneske, agaar so e Roma ki BIH ko paluno popis vakergepe tromakerde, telal lengoro anav thaj lengoro etnikano edentiteti, sar soj tane e Bosanska Roma, muslimanska Roma, parne Roma, Cigani thaj Egipkanija.

Prekal paluno popisi savo sas kerdo ko 2013 berš, 12.583 đihanija vakergepes sar Roma, đji kaj 257 butederipnaja Roma, vakerge akana gejnakerenapes.

Ko vahtavi vakerelapes o podatokoja taro ON upral i fundavn e patrinake (listaki) taro UNDP –Upreder 40 MILJA Roma đjivdinena ki Bosna thaj Hercegovina.

Lendo linko: portal-udar.net

Samka Ibraimovski press “Isi li e romane političaren kontrola, kote thaj sar si čhivde ki buti romane prestavnikoja?”

By

romapress

-

ноември 26, 2018

Пратеникот и лидер на ПЦЕР Самка Ибраимовски неодамна на пресс конференцијата обввини дека не се почитуваат конкурсите во државните институции за вработување на Ромите. Тој посочи неколку примери каде во некои од државните институции е заобиколен тој процес и на место загарантирани работни места за Роми, се вработија други лица.

O Deputati thaj lideri taro PCER o Samka Ibraimovski ko Ikerdo pres e žurnalistenge vakergja, kaj na respektirinelapes o konkursia ko themakere institucie ko bukjarnipa bašh e Roma.

Ov vakergja nekobor čačune resarina kote i them našlja tari savala – obligacia kote si zagarantirime o bukjarno than Romeske aso, čhiven averen jali lena o bukarne thanaj e naroma.

Numa e asavke reakcijake, delape ko pučiba si li o korkoro Romane političaria save thane ko funkcie kontrola, kobor thaj kote si o Roma ki buti? thaj save tanende rodelapes bukarne thana.

Akava ko jekh sikavel i percepcia taro olengoro “interes e Romenge” kobor ola e Romen “ferminena” thaj e romane političaren, kobor si kerdi pomaškarutno buti keripe.

O reakcija taro Roma ko socijalnikane mreže dena ikeripe pal o Deputati Samka I, Rodena olestar o Romano politikano bloko te “steginen” akava segmenti a na te reagirinen salde kana isi len “individualno” hairi.

Ko jekh o Romane politikane partie ma te keren aktiviteto kana trubul andrune partiakere strukture bašo funkcie thaj pozicie soske o hangija-glasia resena taro narodo- đihanija, aso na tare partiakere membria.

Numa ko baro numero taro Roma ko socijalna mreže ikerge o zoralipe tari akaja press savi ikergala telo po vas o Bičhaldo Samka Ibraimovski.

Taro erat ko aver fori but ka hulel o fijati- cena baši nafta

By

romapress

-

ноември 26, 2018

Слободниот пад на цената на суровата нафта, дава надеж дека денеска ќе биде соопштена нова цена на горивата која ќе биде драстично поевтина од претходно.Тоа за возачите во Македонија се одлични вести.За помалку од 2 недели, цената е пониска за 10 долари за еден барел, што најавува можно огромно или историско намалување на малопродажните цени на горивата во Македонија.

Taro tromakeripe e fijatesko tari nafta , dela saikerin taro avdive ka ovel havlardo nevutne fijatija baši gorivija save ka oven ki but telardo fiati taro po čirla.

Akava haberi baši o šoferija ki Makedonija avdive si hem bahtali thaj šukar haberi.

But haribnaske akala duj kurke, o fiati legarela ko 10 dolarija baši jek bareli, odoleja havlarelapes so isi šajdipa te resarelpes ko but baro terlaribe o fijati e naftakoro ko tikn kino bikinpe ki Makedonija.

Telarde fiatija sas anglal duj kurke thaj odova legarena sas taro 3 đji 4 denarija ko jek litro.

Fijatija e naftake pakalapes oficijalno ka ovel havlardo kušlukoskoro( paloručko) Tari regulatornikani komisija baši energetija savi ka anavkerel o fiatija baši sa e gorivija.

Domari- Roma ko Iyrael

By

romapress

-

ноември 26, 2018

Арапите ги нарекуваат домари “Навари” – “црни” или “валкани” – кој потсетува на европскиот денешен исламистички антисемитизам. Како и во Европа, Домари (Цигани) се на најниско ниво на социјална скала.Ромската заедница на Источен Ерусалим се смета за најсиромашна во палестинското општество. Домарите се презрени од арапските Палестинци кои себеси се сметат за инфериорна“раса“.Расизмот на арапското општество против нив се манифестира во секојдневните постапки.Домари како резултат на нивната нејасна националност ги осудуваат на најниските работни места, често оставајќи ги да питачат.Израел е мултикултурна земја.Тука живеат и неколку илјади Роми кои се нарекуваат себеси Домари.Тие се адаптирани на арапската култура и најчесто живеат во сиромаштија и во големи семејства.

Arapija akarena domari ,,Navari,, -kale jali melale, savo irankerela taro evropikano islamističko antisemitiyam. Sar hem ki Evropa, DOMARI )Cigani= tane ki maj teluno rig thaj maj teluni socijlanikani arka. Romani kedin taro purabalo kotor taro Erusalim vakerelapes sar maj čorolikano kotor tare palestinakoro sasoitnipe.

Domarija tane lendetare arapska Palestincija save peske vakerenapes sar inferiornikani rasa.

Iyrael tani multikulturaki phuv, late đjivdinena milja Roma, lendar maj but đjivdinena phare socijalnikane pharipnaja thaj peske ola akarenapes sar Domarija. Olaj tane adaptirime Arapsko kulturaja thaj sakana đjivdinena sar but čhorole thaj ko bare jerije-familie.

Jekutno evrejnikano đihani savo ikerkerela 80 procentija taro ovto milionsko đihani ko Iyrael, thaj akate si ulavdo o numero maškar ko najekh nacija thaj resarena na jek olengere avibaja, boja tari lengoro bedeni-telo, pakavutni thaj kulturaki tradicija. Isi Evreija taro sae Evropakere puvjendar, taro SAD, Kanada, Južna Amerika,Avstralija, thaj Južna Afrika.

Pobuter ko teluno lendo linko :

Текстот е превземен од артиклот на Paul Uri Russak еврејски новинар и публицист објавен во Journal 21.ch

Budimpešta thabile o ofisia taro REF.

By

romapress

-

ноември 26, 2018

Пожарот се појави во делот од ресторантот кој е лоциран во приземјето на зградата, и преку вентилациониот систем се прошири се до канцелариите на РЕФ кои се на горните спратови, Веднаш пристигнаа противпожарни екипи и по неколку часовна борба со огнената стихија успеа да го локализира.

Budimpešta – Hungaria iklili bari jag ko objekto kote si o ofisia thaj o kancelarie taro Romano Edukaciakoro Fondi – REF.

Ki bari jag savi iklili ko kotor taro restorani so si locirime ko teluno kotor e objekteske thaj prekal ventilacisko sistemi buvlilo ko ofisia taro REF so araklagovela uprune etažia.

Resle thaj mujaljagalipaskere ekipe thaj nekobor saatengoro lokaliziribe e jagake čhinavgje i jag.

Ko jekh tari bari jag thaj bare panja sostar sas činavdo o jagalipe ko kancelarie taro REF sine zijankerde pobaro kotor taro kompjutersko, arhivsko thaj tehikano kotor.

Oficijalno tumare dokumentija baši tumare khera šaj lena len ki komuna Šuto Orizari

By

romapress

-

ноември 23, 2018

Oficijalno Opština Šuto Orizari raspolaga so možnost za E-kat šalter,site gragjani od našata Opština od denes možat da dobijat imoten list vo prostoriite na Opštinskata zgrada

I Komuna Šuto Orizari thaj lakoro Šerutno Kurto Duduš-kuco,te šaj te iklol ko anglunipe pe dzijaneskje tari Šutka,taro avdive kerela buti o E-KAT šalter,imotno listija baš tumare khera

Po buter ko avutno linko

Ko Skopje ,,Kali šoping magija” fijatija hularde baši kinobikinipe

By

romapress

-

ноември 23, 2018

Sar ko avera dizja tare Evropake puvja kerenapes anglal nevo berš ulavipe ko fijatija thaj odova sakana asatrelapes o dive anglal o vikendi, taro akavada panšto di kerelapes jek bari akcija hularde fiatija ko kino bikinipe.

Odoleske tari avdisutno dive anavkerdo tano ,, Kali šoping magija ” ko Skopje thaj ko sa e dukane kino bikinibaske isi hularde fijatija, thaj odoleske asavki akcija si šundi maj but ko jek taro maj bare kompleksija kino bikinibaske ki dis Skopje ko ,,SITY MOL, ka ovel šajdipe te oven hularde fiatija taro sa e buka savensar ola kerena kino bikinipe.

4,3 milionia eura bašo rodlaripa e Romenge

By

romapress

-

ноември 23, 2018

Невообичаено голема сума пари беа доделена за истражување на развојот и предизвиците за Ромскиот јазик во светот. Студијата ќе биде досега најголема за Ромскиот јазик. За Ромското истражување на Нордискиот регион кој беше формиран во Универзитетот во Содерторн во 2017 година.

Akaja bari suma love sine dendi bašo rodaripa thaj progreso e Romane čhibjake ki lumia.Thaj akaja studia šaj ka ovel džiakana majbari e Romane čhibjake.

O Romano rodaripe ko Nordisko regiono sine formirime ko Universiteto ko Soderton an o 2017 berš. O profesoro palo Romane studie Kimo Grankvist si an i faza taro starto šov beršengoro rodaripa e proektoske resirime an i Romani čhib ko akava momento ki lumia.

Akava proekti si but baro thaj odoleske o Jubilarno fondi an i Riksbankafinansirinelale thaj dela 4,3 milionia eura. Okova so kama te kera si te hava o konteksti sar ikerkeripe i Romani čhib thaj ki savi forma anlarenpes thaj o aver čhibja” vakerel o Kimo Grankvist thaj panda notirinela:

– I Romani čhib an o kontinuiteto trampinela pe. Kana si miksujme avere čhibjencar thaj dialektia save si o rezultatia taro sa adava so kerelapes ačola o pučipe puterdo.
Nane avgo drom te kerel pe rodariša ko buvljaripa e romane čhibjake numa nikana dži akana nane kerdo an o asavko baro formato , vakerel o Kimo Grankvist.

Lendo Linko: https://www.svt.se/nyheter/uutiset/svenska/43-8-miljoner-kronor-till-romsk-forskning?cmpid=del%3Afb%3A20181109%3A43-8-miljoner-kronor-till-romsk-forskning%3Anyh%3Alp&fbclid=IwAR1hQs1YhDpr2d_36e5CzTk-f-scC2fcxg-Y-WJJ-ZhQZxebSzgvkfaoc98

KOLUMNE

Ulavde

Maj diklo artiklo

Maj dikli kategorija